მცირე ნამგალა
Apus affinis
Diego González Dopico · 11550 Chipiona
მთავარი მონაცემები
- კვება
- მფრინავი მწერები
- სტატუსი საქართველოში
- დაუდასტურებელი; სტატუსი განუსაზღვრელი
- ზომა
- ფრთების გაშლა ≈33 სმ; ≈25 გ
- ჰაბიტატი
- ქალაქი, კლდოვანი ფლატეები
- ოჯახი
- Apodidae
- კონსერვაცია
- LC (2016); საქართველო NE
მცირე ნამგალა ჩვეულებრივ ნამგალაზე შესამჩნევად პატარაა: ფრთების გაშლა მხოლოდ 33 სმ აქვს. შავ სხეულზე ორი თეთრი ლაქა ჩანს, ყელზე და გავაზე, გავის ლაქა კი გვერდებზეც გადადის. ბუდობს აფრიკასა და სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, სამხრეთ ევროპაში კი ადგილობრივად და იშვიათად ჩნდება. საქართველოში მის შესახებ მხოლოდ დაუდასტურებელი ცნობები არსებობს, ფოტოს ან ხმის ჩანაწერის გარეშე. ადამიანისთვის საშიში არ არის. თეთრგავიანი პატარა ნამგალა თუ შეგხვდათ, სცადეთ, გადაიღოთ.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ მცირე ნამგალა
პატარა, თითქმის მთლიანად შავი ნამგალაა, მოკლე, სწორად მოჭრილი კუდით. ყველაზე კარგად ფართო თეთრი გავით გამოირჩევა, რომელიც გვერდებზეც გადადის. ფრენა მოფართხალეა, ქალაქის მერცხლისას ჰგავს.

ფრთების გაშლა დაახლოებით 33 სმ-ია, ჩვეულებრივ ნამგალას კი 42 სმ აქვს. წონა დაახლოებით 25 გ-ია. ზომით ნამგალებს შორის მაშინვე გამოირჩევა.
შავ სხეულზე ყელი თეთრია, გავაზე კი ფართო თეთრი ლაქაა, რომელიც სხეულის გვერდებზე გადადის. კუდი მოკლეა და სწორად მოჭრილი, ყველა ბუმბულის მომრგვალებული ბოლოთი. ჩვეულებრივ და მკრთალ ნამგალას გავა მუქი და კუდი ჩანგლისებრად ჩაჭრილი აქვთ.
ფრენა მოფართხალეა, ქალაქის მერცხლის ფრენას ჰგავს. ხმა მაღალი, წკრიალა ჭიკჭიკია. ფეხები ძალიან მოკლე აქვს და მხოლოდ ვერტიკალურ ზედაპირზე მოსაჭიდებლად იყენებს. თეთრგავიანი ფრინველი მერცხალიც შეიძლება იყოს, ამიტომ ფორმასა და კუდს კარგად დააკვირდით.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ქალაქებსა და კლდოვან ფლატეებზე ცხოვრობს. ბუდობს სამხრეთ ესპანეთიდან და აფრიკიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სამხრეთ პაკისტანამდე, ინდოეთსა და შრი-ლანკამდე. სამხრეთ ევროპაში ადგილობრივად ბუდობს და გადაფრენისას ხვდება, ევროპისა და აზიის დიდ ნაწილში კი იშვიათი მოხეტიალე სტუმარია. საქართველოში მისი სტატუსი განსაზღვრული არ არის. აქ მის შესახებ მხოლოდ შემთხვევითი, დაუდასტურებელი ცნობები არსებობს, ფოტოს, ვიდეოს ან ხმის ჩანაწერის გარეშე. ამიტომ არ ვიცით, საქართველოში ოდესმე ყოფილა თუ არა.
ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს
ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.
გაგვიზიარე დაკვირვებანახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.
მფრინავი მწერებით იკვებება. მათ ჰაერში, ნისკარტით იჭერს. სიცოცხლის უმეტეს ნაწილს ფრენაში ატარებს და წყალსაც ფრენისას სვამს.
ცხოვრების დიდ ნაწილს ჰაერში ატარებს. ღამეს ვერტიკალურ კლდეზე ან კედელზე მიკრული ატარებს, მიწაზე კი თავისი ნებით არასოდეს ჯდება. ბევრი ფრინველი მთელი წელი ერთ ადგილას რჩება, ზოგი პოპულაცია კი გადამფრენია და ზამთარს ბუდობის ადგილებზე სამხრეთით ატარებს. გადაფრენისას შორს დახეტიალობს. ბუდეს შენობების ხვრელებში ან ზოგჯერ კლდეზე იკეთებს. დებს 1–4 კვერცხს. ყოველ წელს იმავე ადგილას ბრუნდება და საჭიროების შემთხვევაში ბუდეს ხელახლა აშენებს.
IUCN-ის წითელ ნუსხაში მცირე ნამგალა საფრთხის ქვეშ არ არის (LC, 2016). გავრცელება ფართოა, რიცხვი კი იზრდება, ძირითადად იმიტომ, რომ ბუდეს ადამიანის ნაგებობებზე იკეთებს. თურქეთში კაშხლების მშენებლობამ ჰაბიტატი შეამცირა და ადგილობრივად რიცხვი დაახლოებით 50%-ით დაეცა. საქართველოში ეროვნული კატეგორია შეფასებული არ არის (NE). საქართველოს 2014 წლის წითელ ნუსხაში არ შედის.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები მცირე ნამგალასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დადასტურებული არ არის. მის შესახებ მხოლოდ შემთხვევითი ცნობები არსებობს, ფოტოს ან ხმის ჩანაწერის გარეშე. ამიტომ მისი სტატუსი საქართველოში განსაზღვრული არ არის. გადაფრენისას ეს სახეობა შორს დახეტიალობს, ამიტომ ახალი შეხვედრა გამორიცხული არ არის.
მცირე ნამგალა გაცილებით პატარაა: ფრთების გაშლა 33 სმ აქვს, ჩვეულებრივს კი 42 სმ. გავაზე ფართო თეთრი ლაქა აქვს, რომელიც გვერდებზე გადადის, კუდი კი მოკლე და სწორად მოჭრილი. ჩვეულებრივ ნამგალას მუქი გავა და ჩაჭრილი კუდი აქვს. ფრენაც განსხვავდება: მცირე ნამგალა მოფართხალედ, მერცხალივით დაფრინავს.
თეთრი გავის გამო ქალაქის მერცხალს ჰგავს და ფრენაც მისნაირი აქვს. ნამგალას კი უფრო გრძელი, ნამგლისებრი ფრთები და თითქმის მთლიანად შავი სხეული აქვს, თეთრი ყელით. მიწაზე ან მავთულზე თავისი ნებით არ ჯდება. ფრინველს ფორმითა და კუდით განასხვავებთ.
შენობების ხვრელებში ან ზოგჯერ კლდეზე. დებს 1–4 კვერცხს. ყოველ წელს იმავე ადგილას ბრუნდება და ბუდეს საჭიროებისამებრ ხელახლა აშენებს.
მფრინავ მწერებს, რომლებსაც ჰაერში, ნისკარტით იჭერს. სიცოცხლის უმეტეს ნაწილს ფრენაში ატარებს და წყალსაც ფრენისას სვამს. ღამეს კლდეზე ან კედელზე მიკრული ატარებს.
არა. მსოფლიოში საფრთხის ქვეშ არ არის (LC, 2016) და მისი რიცხვი იზრდება. თურქეთში კაშხლების მშენებლობის გამო ადგილობრივად დაახლოებით 50%-ით შემცირდა. საქართველოში ეროვნული კატეგორია შეფასებული არ არის.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.





















