მკრთალი ნამგალა
Apus pallidus
kasikog · Pueblar
მთავარი მონაცემები
- ზომა
- 16–18 სმ; 32–44 გ
- კვება
- პატარა მწერები, ობობები
- სტატუსი საქართველოში
- შემთხვევითი, იშვიათი სტუმარი
- ჰაბიტატი
- კლდეები, შენობები, ღია ცა
- ოჯახი
- Apodidae
- კონსერვაცია
- LC (2019); საქართველო NE
მკრთალი ნამგალა ჩვეულებრივი ნამგალას ძალიან ახლო ნათესავია და მისგან მხოლოდ კარგი დაკვირვებით გაარჩევთ. უფრო ჩასუქებული და მურაა, დიდი თეთრი ყელით. ბუდობს ხმელთაშუა ზღვის გარშემო და შუა აღმოსავლეთში, ზამთარს კი აფრიკაში ატარებს. საქართველოში იშვიათი, არარეგულარული სტუმარია: 2019 წლის 10 სექტემბერს ბათუმთან, მახინჯაურში, ორი ფრინველი ნახეს. ადამიანისთვის საშიში არ არის. სექტემბერში დაგვიანებულ ნამგალას თუ ხედავთ, ყურადღებით დააკვირდით.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ მკრთალი ნამგალა
ნამგლისებრი, უკან გადაწეული გრძელი ფრთებითა და მოკლე, ჩაჭრილი კუდით ჩვეულებრივ ნამგალას ჰგავს. მთლიანად მუქია, დიდი თეთრი ყელით, რომელიც შორიდანაც ჩანს. ორი სახეობის გარჩევა მხოლოდ კარგ ხედვაზეა შესაძლებელი.

სიგრძე 16–18 სმ-ია, წონა 32–44 გ. ჩვეულებრივ ნამგალაზე უფრო ჩასუქებული და მურაა. ფრთა 16,5–18 სმ-ია.
საფრენი ბუმბული, მუცელი და გავა ოდნავ უფრო ღიაა, ამიტომ სხეულზე კონტრასტი უფრო კარგად ჩანს. მუცელი ქერცლიანი ჩანს. თეთრი ყელი დიდია და შორიდანაც შესამჩნევი.
ხმა მაღალი, მშრალი ყვირილია, ჩვეულებრივი ნამგალასას ჰგავს, მაგრამ უფრო დაბალი და ხშირად ორმარცვლიანი. ფრენაც ოდნავ განსხვავებულია. სინათლე და მანძილი ფერს ადვილად ცვლის, ამიტომ ერთი ნიშნით ნუ ენდობით.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ბუდობს კლდეებსა და სახურავის ქიმებზე, ხმელთაშუა ზღვის გარშემო, კანარის კუნძულებსა და მადეირაზე, აღმოსავლეთით კი სპარსეთის ყურემდე. შუა ევროპაში იშვიათი სტუმარია. ბუდობის არეალის ჩრდილოეთით იშვიათად ჩანს, თუმცა ჩვეულებრივ ნამგალასთან მსგავსების გამო ხშირად შეუმჩნეველი რჩება. საქართველოში შემთხვევითი, არარეგულარული სტუმარია. 2019 წლის 10 სექტემბერს ბათუმთან, მახინჯაურში, ორი მკრთალი ნამგალა ნახეს.
ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს
ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.
გაგვიზიარე დაკვირვებანახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.
პატარა მწერებითა და ობობებით იკვებება, რომლებსაც ღია ჰაერში იჭერს. საკვებს ნისკარტით აგროვებს და წყალსაც ფრენისას სვამს. მიწაზე თავისი ნებით არ ჯდება, მხოლოდ ბუდესთან ეშვება.
გადამფრენია და ზამთარს აფრიკაში, საჰარის სამხრეთით, საჰელში ატარებს. ჩვეულებრივ ნამგალაზე ადრე ჩამოდის და გვიან მიდის: სამხრეთ ევროპაში აპრილში ბრუნდება და სექტემბერში იწყებს წასვლას. ბუდობის გარეთ თვეობით ჰაერშია: ერთი კვლევით, 2–3,5 თვე მიწაზე დაუშვებლად შეუძლია, ფრენაშივე იკვებება და იძინებს. ბუდეს კლდის ნაპრალებში და შენობებზე იკეთებს, ხშირად ჩვეულებრივი ნამგალას გვერდით. ბუდე ფოთლებით ამოფენილი ფოსოა. დებს 2 თეთრ კვერცხს, რომელსაც ორივე მშობელი 14–20 დღე კრუხავს. ბარტყები 44–48 დღეში დამოუკიდებლდებიან. წელიწადში ორჯერაც შეუძლია ბუდობა.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები მკრთალი ნამგალასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, მაგრამ ძალიან იშვიათად და არარეგულარულად. 2019 წლის 10 სექტემბერს ბათუმთან, მახინჯაურში, ორი ფრინველი ნახეს. საქართველოში არ ბუდობს. ჩვეულებრივ ნამგალასთან მსგავსების გამო შესაძლოა ზოგჯერ შეუმჩნეველიც რჩებოდეს.
მხოლოდ კარგი დაკვირვებით. მკრთალი ნამგალა უფრო ჩასუქებული და მურაა, საფრენი ბუმბული, მუცელი და გავა ოდნავ ღია აქვს. თეთრი ყელი დიდია, მუცელი ქერცლიანი ჩანს. ხმაც ოდნავ დაბალია და ხშირად ორმარცვლიანი.
ჩვეულებრივ ნამგალაზე ადრე ჩამოდის და გვიან მიდის. სამხრეთ ევროპაში აპრილში ბრუნდება და სექტემბერში იწყებს წასვლას. საქართველოში ცნობილი შემთხვევა სექტემბრისაა. ამიტომ განსაკუთრებით ადრეულ ან გვიან ნამგალებს დააკვირდით.
კლდის ნაპრალებში და შენობებზე, ხმელთაშუა ზღვის გარშემო და აღმოსავლეთით სპარსეთის ყურემდე. ხშირად ჩვეულებრივი ნამგალას გვერდით ბუდობს. დებს 2 თეთრ კვერცხს და წელიწადში ორჯერაც შეუძლია ბუდობა.
დიახ. ერთი კვლევით, ბუდობის გარეთ 2–3,5 თვე მიწაზე დაუშვებლად შეუძლია ფრენა. ამ დროს ჰაერშივე იკვებება და იძინებს. GPS-ით აღჭურვილ ფრინველებსაც ზამთარში მიწაზე დაჯდომის ნიშანი არ აღმოაჩნდათ.
არა. მსოფლიოში საფრთხის ქვეშ არ არის (LC, 2019). საქართველოში ეროვნული კატეგორია შეფასებული არ არის. ადამიანისთვის საშიში არ არის.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.





















