მოლურჯო წივწივა
Cyanistes caeruleus
ნიკოლოზ დონაძე · ვაკე-საბურთალო, თბილისი საქართველოს ველში
მთავარი მონაცემები
- ზომა
- 10,5–12 სმ
- კვება
- მწერები, ობობები; შემოდგომა–ზამთარში თესლი და ნაყოფი
- სტატუსი საქართველოში
- მთელი წლის მკვიდრი, ბუდობს
- ჰაბიტატი
- ფოთლოვანი და შერეული ტყე, ბაღები, პარკები
- ოჯახი
- Paridae
- დაცვა
- მსოფლიოში LC, 2021; საქართველოში LC, 2021
მოლურჯო წივწივა ცისფერი ქუდით, თეთრი ლოყებითა და გოგირდისფერ-ყვითელი მკერდით ადვილად ამოსაცნობია. ძალიან მოქნილია: ტოტის წვერს ებღაუჭება და საკვებს თავდაყირა დაკიდებული ეძებს. საქართველოში მთელი წელი ცხოვრობს და ბუდობს. სახლთან დაკიდებულ საკვებურსა და ხელოვნურ ბუდეს ხალისით სტუმრობს. კავკასიასა და ამიერკავკასიაში მისი ქვესახეობა C. c. satunini ბინადრობს. ზამთარში დიდ წივწივებთან ერთად შერეულ გუნდებში დადის.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ მოლურჯო წივწივა
10,5–12 სმ სიგრძის, დაახლოებით 11 გ წონის პატარა წივწივაა. თხემი ცისფერია, ლოყები თეთრი, თვალზე მუქი ლურჯი ზოლი გასდევს, მკერდი და მუცელი გოგირდისფერ-ყვითელია. სქესები ერთმანეთს ჰგავს.

სიგრძე 10,5–12 სმ-ია, გაშლილი ფრთების სიგანე 17,5–20 სმ, წონა დაახლოებით 11 გ. დიდ წივწივაზე ბევრად პატარაა. ნისკარტი მოკლე და შავია, ფეხები მოლურჯო-რუხი.
თხემი კაშკაშა ცისფერია, შუბლი და ფრთის ზოლი თეთრი. მუქი ლურჯი ზოლი ნისკარტიდან თვალის გავლით მიდის და თეთრ ლოყებს შემოუყვება. კეფა, ფრთები და კუდი ლურჯია, ზურგი მოყვითალო-მწვანე, ქვედა მხარე გოგირდისფერ-ყვითელი, მუცელზე მუქი ზოლით.
მამალი და დედალი თვალით თითქმის არ განსხვავდება, თუმცა ულტრაიისფერ შუქზე მამლის თხემი უფრო კაშკაშაა. ახალგაზრდები უფრო ყვითლები არიან, ცისფერი ქუდის გარეშე. თუ პატარა ფრინველს ცისფერი ქუდი და ყვითელი მკერდი აქვს, ეს მოლურჯო წივწივაა.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ცხოვრობს ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ხშირად მუხნარში. გვხვდება ბაღებში, პარკებსა და ქალაქებშიც. საქართველოში სხვადასხვა კუთხეში უნახავთ: ლაგოდეხში ოქტომბერში, ყაზბეგში მაისში, შუახევში, რუსთავში ნოემბერში, ფონიჭალის აღკვეთილში იანვარში და კოჯორთან თებერვალში. ზამთარში ლერწმიან ადგილებშიც ჩანს.
მოლურჯო წივწივას რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. საკმარისი ჩანაწერები რვა რეგიონშია: მცხეთა-მთიანეთი, თბილისი, სამცხე-ჯავახეთი, ქვემო ქართლი, რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი, აჭარა, კახეთი და აფხაზეთი.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
- საველე ჩანაწერი
- რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
- ფოტოჩანაწერი
- ჩანაწერების მქონე რეგიონი
ძირითადად მწერებს, ობობებსა და სხვა წვრილ უხერხემლოებს ჭამს, ბუდობის შემდეგ კი თესლსა და ნაყოფსაც. ხშირად თავდაყირა დაკიდებული იკვებება, გაშლილ კვირტებს ჩხრეკს და თხილის ქერქს აცლის. საკვებურზე მზესუმზირის თესლი უყვარს: დიდ თესლს ახლო ტოტზე მიაქვს, ფეხით იჭერს და ნისკარტით ამტვრევს. მკერდის ყვითელი ფერის სიკაშკაშე იმაზეა დამოკიდებული, რამდენ ყვითელ-მწვანე მუხლუხს შეჭამს.
ბინადარი ფრინველია, უმეტესად არ მიფრინავს. ზამთარში დიდ წივწივებთან და სხვა წივწივებთან ერთად შერეულ გუნდებში დადის. ძახილით ერთმანეთს ადგილს ატყობინებს, განგაშის ძახილით კი სხვა სახეობის ფრინველებსაც აფრთხილებს მტაცებელზე. სიმღერა ძირითადად ზამთრის ბოლოს და გაზაფხულზე ისმის. ბუდეს ნებისმიერ შესაფერის ღრუში აკეთებს: ხის ფუღუროში, კედელში, კუნძში ან ხელოვნურ ბუდეში. ბუდეს დედალი აშენებს ხავსით, მატყლით, ბეწვითა და ბუმბულით. აპრილ–მაისში ჩვეულებრივ 7–8 კვერცხს დებს, ზოგჯერ ბევრად მეტსაც, და 13–15 დღე ჩეკავს. ამ დროს მამალი დედალს კვებავს. ბუდეზე მჯდომი დედალი შემოჭრილ თითს უსისინებს და კბენს.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები მოლურჯო წივწივასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ. საქართველოში მთელი წელი ცხოვრობს და ბუდობს. კავკასიაში მისი ქვესახეობა C. c. satunini ბინადრობს. უნახავთ ლაგოდეხიდან და ყაზბეგიდან შუახევამდე, ასევე რუსთავსა და თბილისის მიდამოებში.
პატარა წივწივაა ცისფერი თხემით, თეთრი ლოყებით, თვალზე მუქი ლურჯი ზოლით და გოგირდისფერ-ყვითელი მკერდით. ფრთები და კუდი ლურჯია, ზურგი მოყვითალო-მწვანე. დიდი წივწივა მასზე ბევრად დიდია.
ბუდობის დროს ძირითადად მწერებსა და ობობებს. ბუდობის შემდეგ თესლსა და ნაყოფსაც ჭამს. საკვებურზე მზესუმზირის თესლი უყვარს: ტოტზე მიაქვს, ფეხით იჭერს და ნისკარტით ამტვრევს.
დაკიდეთ ხელოვნური ბუდე ან ზამთარში საკვებური მზესუმზირის თესლით. ხელოვნურ ბუდეს ხალისით იკავებს და ხშირად წლიდან წლამდე იყენებს. ბუდობის დროს ბუდეს ნუ გახსნით.
ნებისმიერ შესაფერის ღრუში: ხის ფუღუროში, კედელში, კუნძში ან ხელოვნურ ბუდეში. აპრილ–მაისში ჩვეულებრივ 7–8 კვერცხს დებს. ჩეკვისას მამალი დედალს კვებავს, დედალი კი ბუდეს სისინითა და კბენით იცავს.
არა, ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში მისი გადაშენების საფრთხე დაბალია (LC, 2021). საქართველოს ეროვნულ შეფასებაში (2021) საფრთხე აქაც დაბალია (LC), რიცხვი სტაბილურია. ველურ ფრინველს ნუ დაიჭერთ.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.






















