ქოჩორა წივწივა
Lophophanes cristatus
Anna Golubeva · Argayash District
მთავარი მონაცემები
- ზომა
- 11–14 სმ
- კვება
- მწერები და მატლები; შემოდგომა–ზამთარში თესლი
- სტატუსი საქართველოში
- დაუდგენელი, მხოლოდ ძველი ცნობები
- ჰაბიტატი
- წიწვოვანი და შერეული ტყე
- ოჯახი
- Paridae
- დაცვა
- მსოფლიოში LC, 2016; საქართველოში NE, 2021
ქოჩორა წივწივას თავზე მუდამ აწეული, შავ-თეთრი ქერცლისებრი ქოჩორი აქვს, რის გამოც სხვა წივწივებში ძნელად აგერევათ. ევროპის ტყეების ბინადარია და უმეტესად არ მიფრინავს. საქართველოში მისი ყოფნა მხოლოდ ძველ ლიტერატურაშია ნახსენები, ფოტოს ან სხვა მტკიცებულების გარეშე. ბოლო ათწლეულებში აქ დოკუმენტურად აღარ დაფიქსირებულა. თუ ქოჩორიან პატარა წივწივას ნახავთ, შეეცადეთ ფოტო გადაიღოთ.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ ქოჩორა წივწივა
11–14 სმ სიგრძის, 9–14 გ წონის პატარა წივწივაა, დაახლოებით მოლურჯო წივწივის ზომის. ყველაზე კარგი ნიშანი შავ-თეთრი, წამახვილებული ქოჩორია, რომელიც შორიდანაც ჩანს. ყელზე შავი ლაქა და ვიწრო შავი საყელო აქვს.

თავზე მუდამ აწეული ქოჩორი აქვს. მას შავი, ფართო თეთრი არშიიანი გრძელი ბუმბული ქმნის, ამიტომ ქერცლიანი ჩანს. ასეთი ქოჩორი საქართველოს სხვა წივწივებს არ აქვთ.
ლოყები მოჭუჭყიანო თეთრია, ყელზე დიდი სამკუთხა შავი ლაქაა, რომელიც ვიწრო შავ საყელოში გადადის. ზურგი ერთფეროვანი მოყავისფრო-რუხია, ქვედა მხარე მოყვითალო-თეთრი, გვერდები ოხრისფერი. ნისკარტი შავია, ფეხები მოყავისფრო.
მამალი და დედალი თითქმის არ განსხვავდება, დედალს ქოჩორი ოდნავ პატარა აქვს. ახალგაზრდებს უფრო მოყავისფრო თავი და პატარა ქოჩორი აქვთ. თუ პატარა ფრინველს შავ-თეთრი ქოჩორი აქვს, ეს ქოჩორა წივწივაა.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ევროპაში ძირითადად მწიფე ფიჭვნარსა და ნაძვნარში ცხოვრობს, შერეულ ტყეში კი წიწვოვან ნაკვეთებს ირჩევს. საფრანგეთსა და პირენეის ნახევარკუნძულზე ფოთლოვან ტყეებშიც ბუდობს. გავრცელების არეალი ევროპის უდიდეს ნაწილს მოიცავს, აღმოსავლეთით ურალამდე. საქართველოში სად ცხოვრობდა ან სად შეიძლება იყოს, უცნობია.
ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს
ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.
გაგვიზიარე დაკვირვებანახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.
წვრილ უხერხემლოებს და მათ მატლებს ჭამს, მათ შორის მუხლუხებს. შემოდგომასა და ზამთარში თესლზე გადადის: ნაძვის, ფიჭვის, სოჭის, წიფლის, არყისა და მურყნის თესლზე, ასევე ღვიის კენკრაზე. ხშირად ხის ქვედა ტოტებზე იკვებება.
სხვა წივწივებზე უფრო მჯდომარე ცხოვრებას ეწევა, ზამთარში ზოგჯერ მომთაბარეობს. ამ დროს სხვა სახეობის ფრინველებთან ერთად შერეულ გუნდებში დადის. ხშირად ისმის მისი წვრილი, განმეორებადი „ზი-ზი-ზი“, მცირე წივწივას ძახილის მსგავსი. წყვილებად ცხოვრობს. ბუდეს ლპობადი კუნძის ფუღუროში აკეთებს. სეზონში ერთ ან ორ ბუდეს ზრდის, მეორე ბუდე უფრო არეალის სამხრეთშია ხშირი. მორცხვი არ არის, მაგრამ ახლოს მისვლა მაინც ყოველთვის არ ხერხდება.
IUCN-ის წითელ ნუსხაში ნაკლებად საფრთხის ქვეშ მყოფია (LC, 2016). საქართველოს ეროვნულ შეფასებაში (2021) შეფასებული არ არის (NE), რიცხოვნობის ტენდენცია კი უცნობია. საქართველოს ფრინველთა სიაში სტატუსი დაუდგენელია: ცნობილია მხოლოდ ისტორიული ჩანაწერებით. ახალი დოკუმენტური ჩანაწერი აქ მის ადგილს დააზუსტებდა.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები ქოჩორა წივწივასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დადასტურებული არ არის. საქართველოში მხოლოდ ძველ ლიტერატურაშია ნახსენები, ფოტოს ან სხვა მტკიცებულების გარეშე. ბოლო ათწლეულებში აქ დოკუმენტური ჩანაწერი არ არის. ამიტომ მისი სტატუსი საქართველოში დადგენილი არ არის.
მთავარი ნიშანი თავზე აწეული შავ-თეთრი ქოჩორია. ამას ემატება შავი ლაქა ყელზე, ვიწრო შავი საყელო და მოყავისფრო-რუხი ზურგი. ზომით მოლურჯო წივწივას უდრის. ასეთი ქოჩორი საქართველოს სხვა წივწივებს არ აქვთ, ამიტომ კარგად დანახული ფრინველი ძნელად აგერევათ.
ზაფხულში წვრილ უხერხემლოებსა და მათ მატლებს, მუხლუხების ჩათვლით. შემოდგომასა და ზამთარში თესლზე გადადის, განსაკუთრებით წიწვოვანი ხეებისაზე. ღვიის კენკრასაც ჭამს. ხშირად ხის ქვედა ტოტებზე იკვებება.
ლპობად კუნძში, ფუღუროში. სეზონში ერთ ან ორ ბუდეს ზრდის. მეორე ბუდე უფრო არეალის სამხრეთ ნაწილშია ხშირი. სხვა წივწივებზე მეტად ერთ ადგილზე რჩება.
გადაუღეთ ფოტო და ჩაინიშნეთ ადგილი და თარიღი. საქართველოში მისი ყოფნა დადასტურებული არ არის, ამიტომ ასეთი ჩანაწერი მნიშვნელოვანია. ფრინველს ნუ შეაწუხებთ და ნუ დაიჭერთ.
არა, ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში ნაკლებად საფრთხის ქვეშ მყოფია (LC, 2016). საქართველოს ეროვნულ შეფასებაში (2021) შეფასებული არ არის (NE), რადგან აქ მისი სტატუსი უცნობია.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.




















