კვება
ამ გვერდზე ცალკე ქართული კვების კვლევა არაა. არეალში ძირითადად მწერიჭამია: ხოჭოები, კალიები, ბუზები და სხვა მფრინავი მწერები — ჰაერში ან მიწაზე. ადამიანის საკვები არ არის.
მდელოს მერცხალა
Glareola pratincola
Dominic Sherony
მთავარი მონაცემები ერთი შეხედვით
- ზომა
- 24–28 სმ
- კვება
- მფრინავი მწერები
- სტატუსი საქართველოში
- მობუდარი მიგრანტი
- ჰაბიტატი
- ღია ჭაობის პირას
- ოჯახი
- Glareolidae
- კონსერვაცია
- ნაკლ. საფრთხე
მდელოს მერცხალა (Glareola pratincola) გრძელფრთიანი სირბილაა, რომელიც მერცხლისავით დაფრინავს და ძირითადად მწერებით იკვებება. 2024 წლის საქართველოს ფრინველების ანოტირებული ჩამონათვალი მას კოდავს BB; M-ად: მობუდარი, არამობუდარ სეზონზე არ არის, ამასთან გავლითაც. სეზონურობის მონაცემი მაღალი ხარისხისაა (კოდი A). არსებობის ხარისხი მაღალია (H); მტკიცებულებაა ფოტო. ძველი ქართული ენციკლოპედიური წყაროები მას მხოლოდ მიმოფრენის სტუმრად მიიჩნევდნენ; ეს უთანხმოება ქვემოთაა აღნიშნული. პირდაპირი საფრთხე ადამიანისთვის არ არის. IUCN-ის მიხედვით ნაკლებად საფრთხის ქვეშაა. 2024 წლის ჩამონათვალი იგივე კატეგორიას ეროვნულადაც უთითებს. ჩვეულებრივი სახეობრივი სახელია მდელოს მერცხალა; მერცხალა გვარის სახელიცაა.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ მდელოს მერცხალა
მერცხლისებრი სირბილა გრძელი წვეტიანი ფრთებით, ორკაპა კუდით და მობუდარ შეფერილობაში შავი ყელსაბამით. წაბლისფერი ფრთის ქვედა საფარები განასხვავებს შავფრთიანა მერცხალასგან. საქართველოში 2024 წლის ჩამონათვალში დადასტურებულია როგორც მობუდარი მიგრანტი.
სიგრძე სახეობის დონეზე დაახლოებით 24–28 სმა; ფრთების გაშლა ხშირად დაახლოებით 60–70 სმ. მასა ხშირად დაახლოებით 60–100 გ. საქართველოდან ცალკე გაზომვები აქ არაა. ნისკარტი მოკლე და მოხრილია, ზრდასრულში წითელი ფუძით; ფეხები მოკლე და მუქია. ფრენისას სილუეტი თოლიას ან მერცხლისებრია: გრძელი წვეტიანი ფრთები და ღრმად ორკაპა კუდი.
მობუდარი ზრდასრული ზემოდან ყავისფერია, ქვემოდან უფრო ღია, მოყავისფრო ყელით, რომელიც თხელი შავი ყელსაბამითაა შემოსაზღვრული. მუცელი მოთეთროა. ფრთის ქვედა საფარები წაბლისფერია; მფრინავი ბუმბული მუქია. მეორადიების ღია უკანა კიდე ხშირად ჩანს. დასხდომისას გარე კუდის ბუმბული ხშირად ფრთის წვერებს აღწევს ან სცილდება — შავფრთიანა მერცხალაზე გრძელი. არამობუდარ და ახალგაზრდა ფრინველს სუფთა ყელსაბამი არ აქვს; ყელი ლაქებიანი ან ერთფეროვანია, ამიტომ უფრო მნიშვნელოვანია ფრთის ქვედა ფერი და კუდის სიგრძე.
შავფრთიანა მერცხალა (Glareola nordmanni) საქართველოში 2024 წლის ჩამონათვალშიც არის დადასტურებული, მაგრამ მხოლოდ მიგრანტად (M), გლობალურად და ეროვნულად NT. მისი ფრთის ქვედა საფარები შავია და არა წაბლისფერი; კუდი ფრთის წვერებთან შედარებით უფრო მოკლეა; ზედა მხარე ხშირად უფრო მუქია. კარგი განათება ან ფრთის ქვედა ფოტო სჭირდება. აღმოსავლური მერცხალა (Glareola maldivarum) აქ გამოყენებულ 2024 წლის დადასტურებულ სიაში არაა. ნამდვილ მერცხლებს არ აქვთ სირბილას ნისკარტი და მიწაზე სირბილი. ამ ატლასს ჯერ ცალკე შავფრთიანა მერცხალას გვერდი არ აქვს.
ადამიანისთვის საფრთხე არ არის. საქართველოში თბილ სეზონზე ღია სველ ადგილზე მწერებს მონადირე გრძელფრთიანი ყავისფერი ფრინველი შეიძლება ეს სახეობა იყოს ან შავფრთიანა მერცხალა — შეამოწმეთ ფრთის ქვედა ფერი.
ეს გვერდი მუნიციპალიტეტების რუკას არ აფერადებს. 2024 წლის ჩამონათვალი ქვეყნის დონეზე მობუდარ-მიგრანტობას ადასტურებს, მაგრამ რეგიონების მიხედვით ჩანაწერების სიას არ აქვეყნებს. მთელ ქვეყანაში თანაბრად ნუ ივარაუდებთ. სახეობის დონეზე ჰაბიტატი ღია ადგილია წყალთან: მოკლე ბალახი, ტალახიანი ნაპირი, ხრეში, მარილიანი ვაკე და ჭაობის პირას, სადაც მწერები ბევრია. ხშირად მწერებს ჰაერში იჭერს, ზოგჯერ მერცხლებთან და თოლიებთან ერთად, ასევე მიწაზე. ბუდე ჩვეულებრივ არაღრმა ჩაღრმავებაა შიშველ ან მეჩხერ მცენარეულობიან ღია ადგილზე, ხშირად წყალთან, ზოგჯერ მეჩხერ კოლონიაში. საქართველოსთვის ცალკე სიმაღლის სარტყელი აქ არაა გამოქვეყნებული. ახლომახლო მობუდარი კოლონიები ცნობილია სომხეთში, არმაშის აუზებში; ეს ქართული ლოკალიტეტი არ არის.მეტის წაკითხვანაკლების ჩვენება
ეს გვერდი მუნიციპალიტეტების რუკას არ აფერადებს. 2024 წლის ჩამონათვალი ქვეყნის დონეზე მობუდარ-მიგრანტობას ადასტურებს, მაგრამ რეგიონების მიხედვით ჩანაწერების სიას არ აქვეყნებს. მთელ ქვეყანაში თანაბრად ნუ ივარაუდებთ. სახეობის დონეზე ჰაბიტატი ღია ადგილია წყალთან: მოკლე ბალახი, ტალახიანი ნაპირი, ხრეში, მარილიანი ვაკე და ჭაობის პირას, სადაც მწერები ბევრია. ხშირად მწერებს ჰაერში იჭერს, ზოგჯერ მერცხლებთან და თოლიებთან ერთად, ასევე მიწაზე. ბუდე ჩვეულებრივ არაღრმა ჩაღრმავებაა შიშველ ან მეჩხერ მცენარეულობიან ღია ადგილზე, ხშირად წყალთან, ზოგჯერ მეჩხერ კოლონიაში. საქართველოსთვის ცალკე სიმაღლის სარტყელი აქ არაა გამოქვეყნებული. ახლომახლო მობუდარი კოლონიები ცნობილია სომხეთში, არმაშის აუზებში; ეს ქართული ლოკალიტეტი არ არის.
5 ფოტო · 4 ავტორიყველა ფოტოს ნახვა
Piotr Matyga · არაბატის ყურე
Dominic Sherony
Bernard Dupont · ისიმანგალისო
Dominic Sherony
Ferran Pestaña · ვილადეკანსი
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელე თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები მდელოს მერცხალასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ. 2024 წლის ანოტირებული ჩამონათვალი მას დადასტურებულ მობუდარ ფრინველად და მიგრანტად (BB; M) უთითებს. ძველი ქართული წყაროები მას მხოლოდ მიმოფრენის სტუმრად მიიჩნევდნენ.
მობუდარ და მიგრაციის სეზონებში ღია ადგილზე წყალთან — მოკლე ბალახი, ტალახიანი ნაპირი, ჭაობის პირას. 2024 წლის ჩამონათვალი რეგიონების მიხედვით ჩანაწერების სიას არ აქვეყნებს, ამიტომ ეს გვერდი რეგიონებს არ აფერადებს. მთელ ქვეყანაში ნუ ივარაუდებთ.
მერცხლისებრი ფრენა, ორკაპა კუდი, მოკლე ნისკარტი და მობუდარ შეფერილობაში შავი ყელსაბამი. ფრთის ქვედა საფარები წაბლისფერია; შავფრთიანა მერცხალას შავი აქვს.
სახეობის დონეზე დაახლოებით 24–28 სმ, ფრთების გაშლა ხშირად დაახლოებით 60–70 სმ. საქართველოდან ცალკე გაზომვები აქ არაა.
ძირითადად მწერებით — ჰაერში ან მიწაზე. საქართველოში ცალკე კვების კვლევა ამ გვერდზე არაა.
როგორც მობუდარი მიგრანტი: მობუდარ სეზონსა და გავლისას არის, ზამთარში არა — 2024 წლის ჩამონათვალის მიხედვით. ზუსტი თარიღები აქ არაა ცხრილში.
2024 წლის ჩამონათვალი მას BB-ად (მობუდარი) კოდავს. ძველი ქართული წყაროები მხოლოდ მიმოფრენას უთითებდნენ. დასახელებული ბუდის ადგილები საქართველოში ამ გვერდზე არაა.
უვნებელია. გლობალურად ნაკლებად საფრთხის ქვეშაა და 2024 წლის ჩამონათვალში ეროვნულადაც LC-ა. AEWA-ს სახეობაა. ღია ადგილის ბუდეები ნუ შეაწუხოთ.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
