შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
წითელნისკარტა ყურყუმელა (Netta rufina) — შაორის წყალსაცავი — ალექსანდრე აბულაძეწითელნისკარტა ყურყუმელა (Netta rufina) — Lauderhill — jschuldinerწითელნისკარტა ყურყუმელა (Netta rufina) — Centre-Plainpalais-Acacias — Jan Ebrწითელნისკარტა ყურყუმელა (Netta rufina) — ვაჩიანი, სამცხე-ჯავახეთი — ალექსანდრე აბულაძეწითელნისკარტა ყურყუმელა (Netta rufina) — North-Western Administrative District — Anton Mirmarწითელნისკარტა ყურყუმელა (Netta rufina) — 85464 Finsing — Christoph Moningწითელნისკარტა ყურყუმელა (Netta rufina) — Eastern Administrative District — bird-scopeწითელნისკარტა ყურყუმელა (Netta rufina) — გარდაბანი, ქვემო ქართლი — Martin Kennewellწითელნისკარტა ყურყუმელა (Netta rufina) — გარდაბანი, ქვემო ქართლი — Irina Komarova
1/9

წითელნისკარტა ყურყუმელა

Netta rufina

ალექსანდრე აბულაძე · შაორის წყალსაცავი საქართველოს ველში

მთავარი მონაცემები

ზომა
53–57 სმ; 1–1,5 კგ
კვება
წყლის მცენარეები; ზამთარში უხერხემლოებიც
სტატუსი საქართველოში
ბინადარი და გადამფრენი
დაფიქსირებული რეგიონები
ქვემო ქართლი
ჰაბიტატი
ლერწმიანი მტკნარი ტბები
ოჯახი
Anatidae
დაცვა
მსოფლიოში LC (2016); საქართველოში LC

მიმოხილვა

წითელნისკარტა ყურყუმელა საქართველოში

წითელნისკარტა ყურყუმელას (Netta rufina) მამალს სხვა იხვში ვერ აგერევათ: მრგვალი, კაშკაშა ნარინჯისფერი თავი, წითელი ნისკარტი, შავი მკერდი და თეთრი გვერდები აქვს. მსხვილი იხვია, 1–1,5 კგ-ს იწონის. მყვინთავ იხვებს ეკუთვნის, მაგრამ ჩვეულებრივ იხვებსაც ჰგავს: ხშირად ზედაპირიდან, თავის ჩაყოფით იკვებება და ხმელეთზე თავისუფლად დადის. საქართველოში წლის ყველა თვეში გვხვდება, ყველაზე ხშირად კი ქვემო ქართლში, კუმისის ტბაზე ჩანს. ადამიანისთვის საშიში არ არის, მსოფლიოშიც და საქართველოშიც საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC).

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ წითელნისკარტა ყურყუმელა

მსხვილი, მასიური იხვია, 53–57 სმ სიგრძის. მამალს ნარინჯისფერი თავი, წითელი ნისკარტი და შავი მკერდი აქვს, დედალი კი ერთფეროვანი ღია მურაა, ღია ლოყებით. ფრენისას ორივე სქესს ფრთაზე ფართო თეთრი ზოლი უჩანს.

წითელნისკარტა ყურყუმელა (Netta rufina) — Lauderhill — jschuldinerjschuldiner · Lauderhill · 2018
  1. გამრავლების დროს მამალს დიდი, მრგვალი, ნარინჯისფერ-წითური თავი, კაშკაშა წითელი ნისკარტი და წითელი ფეხები აქვს. მკერდი, კისრის ქვედა ნაწილი და მუცლის შუა ზოლი შავია, გვერდები თეთრი, ზურგი მურა, კუდი შავი.

  2. დედალი ღია მურაა, უფრო მუქი ზურგითა და თხემით. ლოყები და ყელი მოთეთროა, ამიტომ მუქი „ქუდი“ კარგად ჩანს. ნისკარტი მორუხოა, ვარდისფერი წვერით. ზაფხულში მამალი დედალს ემსგავსება, მაგრამ ნისკარტი წითელი რჩება.

  3. წითელთავა ყვინთიას (Aythya ferina) მამალსაც წითური თავი და შავი მკერდი აქვს, მაგრამ ნისკარტი მუქია, გვერდები რუხი. თუ წითურთავიან იხვს წითელი ნისკარტი და თეთრი გვერდები აქვს, წითელნისკარტა ყურყუმელას უყურებთ.

ფერი

ნარინჯისფერიწითელიშავითეთრიყავისფერი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება წითელნისკარტა ყურყუმელა საქართველოში

ლერწმით დაფარული მტკნარი ტბების ფრინველია, სადაც ლერწმის ზოლებს შორის ღრმა, სუფთა წყლის სარკეებია. დიდ ტბებსა და მლაშე წყლებს ერიდება. ბუდობს სამხრეთ ევროპის დაბლობების ჭაობებსა და ტბებზე, შავი ზღვის სტეპებიდან და ნახევარუდაბნოებიდან შუა აზიამდე და მონღოლეთამდე. ზამთარს ინდოეთის ნახევარკუნძულსა და აფრიკაში ატარებს, ზამთრობით კი ღია წყალზე, ნაპირიდან მოშორებით ჩერდება. საქართველოში ჩანაწერები წლის ყველა თვეშია. ყველაზე ხშირად ქვემო ქართლშია, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, კუმისის ტბაზე და ფონიჭალის ნაკრძალში, სადაც მთელი წლის განმავლობაში ჩანს. სხვაგან მხოლოდ რამდენჯერმე უნახავთ: თბილისის გლდანის ტბებზე, ნადარბაზევის ტბაზე, ბათუმთან, ბიჭვინთის ინკიტის ტბაზე და შაორის წყალსაცავზე.

წითელნისკარტა ყურყუმელას რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. საკმარისი ჩანაწერები ერთ რეგიონშია: ქვემო ქართლი.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ფოტოჩანაწერი
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ძირითადად მცენარეებით იკვებება: თითქმის მხოლოდ წყლის მცენარეების მწვანე ნაწილებით, მაგალითად, Potamogeton-ის ფოთლებით, რქაფოთოლას (Ceratophyllum) ყლორტებითა და წყალმცენარეებით. ცხოველურ საკვებს ძირითადად გამოზამთრების ადგილებზე ჭამს: მოლუსკებს, მწერების მატლებსა და სხვა უხერხემლოებს, ძალიან იშვიათად თევზსაც. საკვებს უმეტესად წყლის ზედაპირზე იღებს, თავის ჩაყოფით, და სხვა მყვინთავ იხვებზე იშვიათად ყვინთავს. ხშირად საკვებად ნაპირზეც გამოდის.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

jschuldiner · Lauderhill
ალექსანდრე აბულაძე · შაორის წყალსაცავი
Jan Ebr · Centre-Plainpalais-Acacias
ალექსანდრე აბულაძე · ვაჩიანი, სამცხე-ჯავახეთი

jschuldiner · ალექსანდრე აბულაძე · Jan Ebr · Anton Mirmar · Christoph Moning · bird-scope · Martin Kennewell · Irina Komarova

დაკავშირებული გიდები

გააგრძელეთ თემატური გვერდებით

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები წითელნისკარტა ყურყუმელასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, წლის ყველა თვეში. საქართველოში ბინადარიც არის და გადამფრენიც. ყველაზე ხშირად ქვემო ქართლის ტბებზე ჩანს, სხვა რეგიონებში კი მხოლოდ რამდენჯერმე უნახავთ.

ყველაზე ხშირად გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, კუმისის ტბაზე და ფონიჭალის ნაკრძალში, მთელი წლის განმავლობაში. სხვაგან მხოლოდ რამდენჯერმე უნახავთ, მაგალითად, თბილისის გლდანის ტბებზე, ბათუმთან და ბიჭვინთის ინკიტის ტბაზე.

ორივე მამალს წითური თავი და შავი მკერდი აქვს. წითელნისკარტა ყურყუმელას ნისკარტი კაშკაშა წითელია, გვერდები კი თეთრი. წითელთავა ყვინთიას ნისკარტი მუქია, გვერდები რუხი. დედლებს შორის ღია ლოყები და მუქი „ქუდი“ წითელნისკარტას გამოარჩევს.

სიგრძე 53–57 სმ-ია, წონა 1–1,5 კგ. მსხვილი, მასიური იხვია. მამალი და დედალი ფერით ძალიან განსხვავდებიან.

თითქმის მხოლოდ წყლის მცენარეების მწვანე ნაწილებს: ფოთლებს, ყლორტებსა და წყალმცენარეებს. ზამთარში მოლუსკებსა და მწერების მატლებსაც ჭამს. საკვებს ძირითადად ზედაპირიდან, თავის ჩაყოფით იღებს.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

7 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.