ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ გველბრუცა
პატარა, ძალიან წვრილი ბრმა გველია. სხეული ჭიას ჰგავს, ქერცლები გლუვი და მბზინავია, თავი კი კისრისგან თითქმის არ გამოირჩევა. თვალები ქერცლების ქვეშაა დამალული და მხოლოდ პატარა მუქ წერტილებად ჩანს.
რომელ სახეობებს ჰგავს
სხეული ძალიან წვრილი, მილის ფორმის და თავიდან კუდამდე თითქმის ერთნაირი სისქისაა. შეფერილობა ჩვეულებრივ მოყავისფრო, მოყვითალო ან ხორცისფერია, მუცლის მხარე კი უფრო ღიაა.
თვალები ძალიან პატარაა და ქერცლების ქვეშ მუქ ლაქებად ჩანს. თავი კისრისგან მკვეთრად არ გამოირჩევა, რაც მას კიდევ უფრო ამსგავსებს ჭიას.
მთელი სხეული გლუვი, მბზინავი ქერცლებითაა დაფარული. წვრილი, თითქმის მთელ სიგრძეზე ერთნაირი სისქის სხეული, სხეულისგან თითქმის გაურჩეველი თავი და ძალიან მოკლე კუდი მას სხვა პატარა გველებისგან განასხვავებს.
დასავლური მახრჩობელა გველბრუცაზე ბევრად მსხვილია. დასავლურ მახრჩობელას პატარა, მაგრამ კარგად შესამჩნევი თვალები და მოკლე, სქელი, ბლაგვი კუდი აქვს. გველბრუცა კი გაცილებით წვრილია, თითქმის მთელ სიგრძეზე ერთნაირი სისქისაა და ჭიას ჰგავს.
გალერეა
გველბრუცა ფოტოებში
გავრცელება
სად არის გველბრუცას გავრცელება დადასტურებული საქართველოში
43 საველე ჩანაწერი2012–20264 რეგიონი
ინტერაქტიული რუკა იტვირთება.
- საველე ჩანაწერი
- რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
- დადასტურებული გავრცელების რეგიონი
გველბრუცას რუკა საქართველოს iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს ეყრდნობა. გამოკვეთილია მხოლოდ ის რეგიონები, რომლებსაც ჩანაწერების რეგიონულ ცხრილში დადასტურებული სტატუსი აქვთ; ცალკეული ჩანაწერი მთელი რეგიონის გავრცელებას არ ნიშნავს. ზოგი საჯარო კოორდინატი დაფარულია და რეგიონის დადასტურებაში არ ითვლება. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და არა პოპულაციის სიმჭიდროვეს.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
ბიოლოგია
კვება, ქცევა და კონსერვაცია
კვება
ძირითადად ჭიანჭველებით იკვებება, მათ კვერცხებს, მატლებსა და ჭუპრებსაც ჭამს. ჭამს სხვა პატარა ცხოველებსაც, რომლებსაც ხერხემალი არ აქვთ.
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები გველბრუცასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ. 2026 წლის ქართულ ჩამონათვალში გველბრუცა დადასტურებულ სახეობებს შორისაა. შესწავლილი ნიმუში ჩაჩუნას აღკვეთილიდანაა.
2026 წლის მონაცემებით, აღმოსავლეთ საქართველოში ჩაჩუნას აღკვეთილიდან ნიმუშია ცნობილი, დალის მთის წყალსაცავის მიდამოდან და თბილისიდან კი — ფოტოები.
არა. გველბრუცა უშხამო ბრმა გველია და ადამიანისთვის საშიში არ არის.
არა. გველბრუცა და დასავლური მახრჩობელა სხვადასხვა სახეობებია და გარეგნობითაც მნიშვნელოვნად განსხვავდებიან. გველბრუცას ძალიან წვრილი, ჭიისმაგვარი სხეული და თითქმის შეუმჩნეველი თვალები აქვს. დასავლური მახრჩობელა კი გაცილებით მსხვილია, თვალები კარგად უჩანს და მოკლე, სქელი, ბლაგვი კუდი აქვს.
სრული სიგრძე ჩვეულებრივ 18–30 სმ-ია.
ძირითადად ჭიანჭველებით, მათი კვერცხებით, მატლებითა და ჭუპრებით იკვებება. ჭამს სხვა პატარა ცხოველებსაც, რომლებსაც ხერხემალი არ აქვთ.
დააკვირდით ძალიან წვრილ, ჭიისმაგვარ სხეულს, მბზინავ ქერცლებსა და თავს, რომელიც კისრისგან თითქმის არ გამოირჩევა. თვალები ქერცლების ქვეშ პატარა მუქ წერტილებად ჩანს.
იშვიათად შეგხვდებათ, ძირითადად შებინდებისას ან ღამით. ქვის ქვეშაც შეიძლება ნახოთ.
წყაროები
წყაროები
წყაროები
წყაროები
- Tarkhnishvili et al. 2026 — Annotated checklist of Georgia's amphibians and reptiles
- Iankoshvili & Tarkhnishvili 2021 — Distribution of snakes in Georgia
- The Reptile Database
- IUCN Red List 2017 — Xerotyphlops vermicularis
- Geniez 2018 — Snakes of Europe, North Africa and the Middle East, pp. 45–46
- Boulenger 1913 — The Snakes of Europe, identification key, p. 22
- Ismailova & Rabadanova 2024 — Morphology of Xerotyphlops vermicularis in Dagestan
- Hedges et al. 2014 — Taxonomic framework for typhlopid snakes
- Kornilios et al. 2020 — Multilocus species-delimitation in the Xerotyphlops vermicularis complex
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
დაკავშირებული გიდები
