Kseniia Marianna Prondzynska · უფლისციხე საქართველოს ველში
ადამიანისთვის რისკი
უვნებელისამედიცინო შხამის რისკი არაა
სამედიცინოდ მნიშვნელოვანი შხამი არ აქვს. მაინც ნუ აიყვანთ — დააკვირდით და დატოვეთ იქ, სადაცაა.
მთავარი მონაცემები
- ჰაბიტატი
- კლდოვანი / მშრალი
- ზომა
- სხეული 15 სმ-მდე
- შხამი
- არა — უვნებელი
- ოჯახი
- Agamidae
- ჩამონათვალი
- დადასტურებული
ჯოჯო (Paralaudakia caucasia) საქართველოში აგამების ოჯახის ერთადერთი ხვლიკია. დღისით აქტიურია და ადამიანისთვის უშხამოა. ნანახია კახეთში, შიდა ქართლში, ქვემო ქართლში, თბილისში, მცხეთა-მთიანეთსა და სამცხე-ჯავახეთში. იმერეთსა და სამეგრელო-ზემო სვანეთში მხოლოდ ცალკეულ შემთხვევებში უნახავთ და ამ რეგიონებში გავრცელებულად არ ითვლება. ტანი გაბრტყელებული აქვს, ამოსაცნობად კი კუდს დახედეთ: მასზე ეკლები რგოლებადაა განლაგებული.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ ჯოჯო
ჯოჯო ტანმაგარი ხვლიკია, გაბრტყელებული სხეულითა და სამკუთხა თავით. კუდს დააკვირდით: ეკლიანია, ქერცლები კი მასზე მკაფიო რგოლებს ქმნის. შორიდან გადაღებულ ფოტოზე პატარა ჯოჯო და კასპიური გეკონი შეიძლება ერთმანეთში აგერიოთ, თუ თვალი და კუდის ქერცლები მკაფიოდ არ ჩანს.

ჯოჯოს თავი გაბრტყელებული და სამკუთხაა, ყურის ხვრელი კი კარგად ჩანს.
ზურგის ქერცლები ერთნაირი არ არის: ხერხემლის გასწვრივ შედარებით მსხვილია, სხეულის გვერდებზე კი უფრო ეკლიანი.
ჯოჯოს ამოსაცნობად ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ნიშანი კუდია. ის რგოლებად განლაგებული ეკლიანი ქერცლებითაა დაფარული და სხეულზე დაახლოებით ორჯერ გრძელია.
ზურგის ჩვეული ფერი ზეთისხილისფერი ან ნაცრისფერია. ზოგ ჯოჯოს სხეულზე მოყვითალო ლაქები აქვს, ზოგს კი მუქი, ბადესავით ნახატი. გამრავლების პერიოდში მამრს მკერდი და მუცლის გვერდები შეიძლება გაუმუქდეს.
ახალგაზრდა ჯოჯოს ზურგზე შეიძლება მუქი ლაქები ან განივი ზოლები ჰქონდეს. მსგავსი ნახატი კასპიურ გეკონსაც აქვს. ახლოდან ორ ნიშანს დააკვირდით: გეკონს ვერტიკალური გუგა აქვს, ჯოჯოს კი კუდზე ეკლიანი რგოლები. გეკონი უმეტესად ღამით აქტიურია, მაგრამ დღისითაც უნახავთ. ამიტომ მხოლოდ იმაზე ნუ დაეყრდნობით, დღისით ნახეთ ცხოველი თუ ღამით.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ჯოჯო მშრალ, კლდოვან ფერდობებსა და ციცაბო კლდეებზე ცხოვრობს. საქართველოში ნაპოვნია ასპინძის მუნიციპალიტეტის ფიასა და თმოგვში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში კი დათვისხევისა და ფანტიშარას მიდამოებში. გვხვდება ივრის ზეგანზე, ქართლში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტსა და მესხეთშიც. გაბრტყელებული სხეულის წყალობით ვიწრო ნაპრალებში ადვილად ძვრება. თავს ქვების ქვეშ და სოროებშიც აფარებს.
ჯოჯოს რუკა აერთიანებს Reptiles.ge-ის სარედაქციო ფოტოჩანაწერებსა და iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან და რუკაზე მხოლოდ საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებია გამოკვეთილი.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
- საველე ჩანაწერი
- რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
- ჩანაწერების მქონე რეგიონი
ჯოჯო დღისით აქტიურია და ხშირად ქვებსა და კლდის რაფებზე თბება. კვერცხებს დებს. საფრთხის დროს სწრაფად ნაპრალში იმალება, თავის დასაცავად კი შეიძლება სხეულიც გაბეროს. გარეულ ცხოველს ხელით ნუ შეეხებით.
Bryan Minne · Геннадий · ზაქრო სონღულაშვილი · Kseniia Marianna Prondzynska · Aashin Photography · Dudleyes Turtles · Laura and Bobby Bok · ელენინა მიქაელა
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
ქვიზი
შემდეგ: რომელი ხვლიკია?
ჯოჯო საქართველოს ხვლიკების ქვიზში შედის. ათი ფოტო, ოთხი სახელი — თვალის ვარჯიში, არა საველე ამოცნობა.
დიახ. ჯოჯო (Paralaudakia caucasia) საქართველოში აგამების ოჯახის ერთადერთი ხვლიკია. ამ ოჯახის სხვა ხვლიკი აქ არ გვხვდება.
ჯოჯო ნანახია კახეთში, შიდა ქართლში, ქვემო ქართლში, თბილისში, მცხეთა-მთიანეთსა და სამცხე-ჯავახეთში. ამ ადგილებს შორისაა ასპინძისა და დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტებიც. იმერეთსა და სამეგრელო-ზემო სვანეთში მხოლოდ ცალკეულ შემთხვევებში უნახავთ. ამიტომ ამ ორ რეგიონში ჯოჯო გავრცელებულად არ ითვლება.
არა, ჯოჯო უშხამოა. ხელში აყვანისას კი შეიძლება გიკბინოთ. ამიტომ ნუ შეეხებით და ბუნებაში დატოვეთ.
ჯოჯოს სხეულის სიგრძე ცხვირის წვერიდან კუდის ძირამდე 15 სმ-მდეა. კუდი სხეულზე დაახლოებით ორჯერ გრძელია, ამიტომ კუდიანად ჯოჯო გაცილებით გრძელი ჩანს.
ჯოჯოს ამოსაცნობად კუდს დახედეთ: მასზე ეკლები რგოლებადაა განლაგებული. ტანი მყარი და გაბრტყელებული აქვს, თავი სამკუთხა, ქერცლი კი არათანაბარი და ეკლიანი. გეკონისგან გასარჩევად გუგასა და კუდის ქერცლებს დააკვირდით. მხოლოდ ფერს ან იმას, თუ როდის ნახეთ, ნუ დაეყრდნობით.
ჯოჯო მწერებს, ობობებსა და მათ მსგავს სხვა პატარა ცხოველებს ჭამს. მცენარეებითაც იკვებება.
დღისით, განსაკუთრებით თბილ ამინდში. ამ დროს ჯოჯო ხშირად კლდეებსა და ქვებზე ჩანს. თუ მისი ნახვა გინდათ, თბილ დღეს კლდეებსა და ქვებს დააკვირდით.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.






















