შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
სკუმბრია (Scomber scombrus) — Gulf of Maine — T.J. Cullinaneსკუმბრია (Scomber scombrus) — Rockport — Koaw Natureსკუმბრია (Scomber scombrus) — St. Margarets Bay — Hunter Stevensსკუმბრია (Scomber scombrus) — Nordkapp — nhmსკუმბრია (Scomber scombrus) — Bar Harbor — punksticeსკუმბრია (Scomber scombrus) — 6MM4+RP Inverness — Ryan McLeod
1/6

სკუმბრია

Scomber scombrus

T.J. Cullinane · Gulf of Maine

მთავარი მონაცემები

2 ნახვა
კვება
ზოოპლანქტონი, პატარა თევზები
სტატუსი საქართველოში
შავ ზღვაში გვხვდება; ეროვნულ შეფასებაში NE
ზომა
ჩვეულებრივ, 30 სმ; 60 სმ-მდე, 3,4 კგ-მდე
სიცოცხლის ხანგრძლივობა
17 წლამდე
ჰაბიტატი
ღია ზღვის ზედა ფენები და შელფი, ჩვეულებრივ 200 მ-მდე
ოჯახი
Scombridae
დაცვა
მსოფლიოში LC, 2023; საქართველოში NE, 2021

მიმოხილვა

სკუმბრია საქართველოში

სკუმბრია (Scomber scombrus) ჩრდილოეთ ატლანტიკაში ძალიან ჩვეულებრივი თევზია და ზედაპირთან უზარმაზარ გუნდებად დადის. გაჩერება არ შეუძლია: ჟანგბადის მისაღებად გაუჩერებლად უნდა ცუროს. შავი ზღვის სკუმბრია მარმარილოს ზღვაში იზამთრებს და ქვირითობს, გაზაფხულზე კი ბოსფორით შავ ზღვაში გამოსაკვებად შემოდის. მცირე ნაწილი ზამთარს კავკასიისა და თურქეთის ნაპირებთან ატარებს. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2023), საქართველოსთვის კი 2021 წელს არ შეფასებულა (NE). თუ ზღვაში წყალი უცებ აშხეფდება და ზემოთ თოლიები ირევიან, შესაძლოა, ქვემოთ სკუმბრიის გუნდი მოძრაობდეს.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ სკუმბრია

წაგრძელებული, თითისტარისებრი თევზია, გრძელი, წაწვეტებული დრუნჩით. ზურგი ფოლადისფერ-ლურჯია შავი ზოლებით, გვერდები და მუცელი ვერცხლისფერ-თეთრი. ორი ზურგის ფარფლი ერთმანეთისგან შორს დგას.

სკუმბრია (Scomber scombrus) — Rockport — Koaw NatureKoaw Nature · Rockport · 2022
  1. ზურგი ფოლადისფერ-ლურჯი ან ლურჯ-მწვანეა, ზედ შავი, ოდნავ მოხრილი ზოლებით, რომლებიც ზურგიდან ირიბად ან თითქმის ვერტიკალურად ეშვება. გვერდები და მუცელი ვერცხლისფერ-თეთრია, ზოგჯერ მოყვითალო, მუცელზე ზოლები არ აქვს. წვრილი ქერცლის გამო კანი ხავერდოვანია.

  2. ორი დიდი ზურგის ფარფლი აქვს, ერთმანეთისგან შორს. პირველში 8–14 ეკალია. მეორე ზურგის ფარფლს და ანალურს უკან ჩვეულებრივ 5–5 პატარა ფარფლაკი მისდევს. პელამიდას ზურგის ფარფლები ერთმანეთთან ახლოს აქვს, და ეს მათი გარჩევის კარგი ნიშანია.

  3. თვალები დიდია და ცხიმოვანი ქუთუთოთია დაფარული. კბილები წვრილი, ბასრი და კონუსურია. ცურვის ბუშტი არ აქვს, რითაც თავისი გვარის სხვა სახეობებისგან განსხვავდება.

ფერი

ლურჯიმწვანეშავითეთრი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება სკუმბრია საქართველოში

ღია ზღვის ზედა ფენებისა და კონტინენტური შელფის თევზია, ზედაპირიდან 200 მ-მდე, ზოგჯერ 1000 მ-მდეც. 8–20 °C წყალს ამჯობინებს, ამიტომ სეზონურად მიგრირებს. ზამთარს შელფის ფერდობზე, 150–250 მ სიღრმეზე ატარებს, ცოტას მოძრაობს და ცოტას ჭამს. გაზაფხულზე ნაპირებს უახლოვდება. შავი ზღვის სკუმბრია მარმარილოს ზღვაში იზამთრებს. ადრე გაზაფხულზე ქვირითობის შემდეგ ბოსფორით შავ ზღვაში შემოდის, მასობრივი სვლა კი აპრილიდან ივნისამდე გრძელდება, ძირითადად ბულგარეთისა და რუმინეთის ნაპირებთან. როცა წყალი 10 °C-მდე გაცივდება, უკან ბრუნდება და დეკემბერ–თებერვალში ამთავრებს. მცირე ნაწილი ზამთარს თურქეთისა და კავკასიის ნაპირებთან ატარებს.

ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს

ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.

გაგვიზიარე დაკვირვება

ნახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ძირითადად ზოოპლანქტონით და პატარა თევზებით იკვებება, დღისით. პლანქტონს მჭიდრო გუნდით იჭერს: თევზები პირს ფართოდ აღებენ და გვერდიგვერდ მიცურავენ, ასე რომ გუნდი წვრილი ბადეების მწკრივივით მუშაობს. დიდ ნადავლზე ნადირობისას გუნდი იშლება და თითოეული თავისთვის იკვებება. რაციონის უდიდესი ნაწილი ნიჩაბფეხიანი კიბოსნაირებია.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Koaw Nature · Rockport
T.J. Cullinane · Gulf of Maine
Hunter Stevens · St. Margarets Bay
nhm · Nordkapp

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები სკუმბრიასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, შავი ზღვის თევზების ჩამონათვალი მას საქართველოს წყლებისთვისაც ასახელებს. შავი ზღვის სკუმბრია მარმარილოს ზღვაში იზამთრებს და გაზაფხულზე ბოსფორით შავ ზღვაში შემოდის. მცირე ნაწილი ზამთარს კავკასიისა და თურქეთის ნაპირებთან ატარებს.

თითისტარისებრი თევზია ფოლადისფერ-ლურჯი ზურგით, რომელზეც შავი, ოდნავ მოხრილი ზოლები გასდევს. მუცელი ვერცხლისფერ-თეთრია და ზოლების გარეშე. ზურგის ორი ფარფლი ერთმანეთისგან შორს დგას, პელამიდას კი ახლოს აქვს.

ჩვეულებრივ, 30 სმ-ია. ყველაზე დიდი 60 სმ-ს აღწევს, ყველაზე მძიმე 3,4 კგ-ს იწონიდა. 2–4 წლის ასაკში მწიფდება და 17 წლამდე ცოცხლობს.

ძირითადად ზოოპლანქტონს, განსაკუთრებით ნიჩაბფეხიან კიბოსნაირებს, და პატარა თევზებს. პლანქტონს მჭიდრო გუნდით, პირდაღებული იჭერს. დღისით იკვებება.

არა, სპეციალური დაცვის სტატუსი არ აქვს. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC), საქართველოსთვის კი 2021 წელს შეფასებული არ არის (NE). შავ ზღვაში ის იმ სარეწაო თევზებს შორისაა, რომლებსაც უკვე საფრთხე ემუქრება.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

12 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.