შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
სარღანი (Belone belone) — Peloponnese — Sarah Faulwetterსარღანი (Belone belone) — Pablo Iglesias 8-Al — Arnau Bosch Guiuსარღანი (Belone belone) — Mar Mediterráneo — jofreeსარღანი (Belone belone) — Anse de Paulilles — Philippe Geniezსარღანი (Belone belone) — Limni Beach Glyko — milo_hrსარღანი (Belone belone) — Almería — muchoslopezსარღანი (Belone belone) — Girona — Bernat Espiguléსარღანი (Belone belone) — Klaipėdos apskr. — Rytis Skominas
1/8

სარღანი

Belone belone

Sarah Faulwetter · Peloponnese

მთავარი მონაცემები

6 ნახვა
კვება
წვრილი თევზი, კიბოსნაირები
სტატუსი საქართველოში
მკვიდრი, შავი ზღვის სანაპირო წყლები
ზომა
შავ ზღვაში 65 სმ-მდე; სახეობა 104 სმ-მდე, 1,4 კგ-მდე
ჰაბიტატი
წყლის ზედა ფენები, ღია ზღვა და სანაპირო
ოჯახი
Belonidae
დაცვა
მსოფლიოში LC, 2012; საქართველოში VU, 2021

მიმოხილვა

სარღანი საქართველოში

სარღანი ფორმით ადვილად საცნობია: სხეული გრძელი და წვრილია, ყბები კი ნისკარტივით გაწელილი, წვრილი, ბასრი კბილებით. ძვლები მწვანე აქვს, რაც მის ხორცს არაფრით აზიანებს. წყლის ზედაპირთან, გუნდებად ცხოვრობს და სეზონურად მიგრირებს. შავ ზღვაში, მათ შორის საქართველოს სანაპირო წყლებში, ბინადრობს მისი შავი ზღვის ფორმა, რომელიც 65 სმ-მდე იზრდება. ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2012), საქართველოს 2021 წლის ეროვნული შეფასებით კი მოწყვლადია (VU).

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ სარღანი

გრძელი, წვრილი, გვერდებიდან ოდნავ შებრტყელებული თევზია. ორივე ყბა ნისკარტივით წაგრძელებულია და ბასრი კბილებით არის შეიარაღებული, ქვედა ყბა ზედაზე ოდნავ გრძელია. ზურგი მოლურჯო-მწვანეა, გვერდები და მუცელი ვერცხლისფერი.

სარღანი (Belone belone) — Mar Mediterráneo — jofreejofree · Mar Mediterráneo · 2019
  1. ყბები ნისკარტივით გაწელილია, ქვედა ყბა ზედაზე ოდნავ გრძელია. ყბებზე შედარებით დიდი, ერთმანეთისგან დაშორებული კბილები აქვს. ლიფსიტებს ზედა ყბა მოკლე აქვთ და ზრდასთან ერთად უგრძელდებათ.

  2. ზურგის და ანალური ფარფლები ერთმანეთს ჰგავს და სხეულის ბოლოში, კუდთან ახლოს მდებარეობს, გულმკერდის ფარფლებიც უკან აქვს გადაწეული. ფარფლების ასეთი განლაგება სხეულს მოქნილობას მატებს. გვერდითი ხაზი გვერდებზე დაბლა გასდევს.

  3. ზურგი მოლურჯო-მწვანეა, გვერდები ვერცხლისფერი, მუცელი მოვერცხლისფრო-რუხი. ქერცლი ძალიან წვრილია, სადაფივით მბზინავი. ძვლები მწვანე აქვს: ეს ბილივერდინის ფერია და უვნებელია.

ფერი

ლურჯიმწვანენაცრისფერითეთრი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება სარღანი საქართველოში

ზღვის თევზია და წყლის ზედაპირთან ცხოვრობს, ღია ზღვაშიც და ნაპირთანაც. მლაშე წყალსაც იტანს. გაზაფხულზე ნაპირს უახლოვდება და არაღრმა წყალში, ზღვის ბალახის მდელოებთან მრავლდება, შემოდგომაზე კი ისევ ღია ზღვაში გადის. ახალგაზრდა თევზები სქესობრივ მომწიფებამდე არაღრმა წყალში რჩებიან. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანის აღმოსავლეთ ნაწილში, ხმელთაშუა, ბალტიის, შავ და აზოვის ზღვებში. შავ ზღვაში ყველა სანაპირო ქვეყნის წყლებშია აღრიცხული, საქართველოსიც.

სარღანის რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. ჩანაწერები ჯერ იმდენად ცოტაა, რომ არც ერთი რეგიონი არ არის მონიშნული.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

მტაცებელია და ღია წყალში წვრილი თევზის გუნდებზე ნადირობს. შავ ზღვაში მისი მთავარი საკვებია ქაშაყისებრი თევზები, მათ შორის შპროტი და ქაფშია. ჭამს თავისუფლად მოცურავე კიბოსნაირებსაც. წვრილ ნადავლს სწრაფი ცურვისას გრძელი, კბილებიანი ნისკარტით იჭერს. ხშირად ნაპირთან ახლოს ნადირობს, იქ, სადაც დინებას რაიმე წინაღობა აფერხებს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Sarah Faulwetter · Peloponnese
Arnau Bosch Guiu · Pablo Iglesias 8-Al
jofree · Mar Mediterráneo
Philippe Geniez · Anse de Paulilles

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები სარღანთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. შავი ზღვის მკვიდრი სახეობაა და საქართველოს სანაპირო წყლებშიც არის აღრიცხული. წყლის ზედაპირთან, გუნდებად ცხოვრობს. გაზაფხულზე ნაპირს უახლოვდება გასამრავლებლად, ზამთარს კი ღია ზღვაში ატარებს.

გრძელი, წვრილი სხეულით და ნისკარტივით გაწელილი, კბილებიანი ყბებით. ზურგი მოლურჯო-მწვანეა, გვერდები ვერცხლისფერი, ზურგის და ანალური ფარფლები კი კუდთან ახლოს აქვს. ნისკარტივით გაწელილი ყბები მისი ყველაზე თვალსაჩინო ნიშანია.

შავი ზღვის სარღანი 65 სმ-მდე იზრდება, მამლები 55 სმ-მდე. სახეობის სხვა პოპულაციები 104 სმ-მდე აღწევს და 1,4 კგ-მდე იწონის. სქესობრივად 36,6 სმ სიგრძისას მწიფდება.

ძვლებში ბევრი ბილივერდინია, ნაღვლის მწვანე პიგმენტი. ეს ფერი უვნებელია, ხორცი კი ნაზი გემოსია, განსაკუთრებით გაზაფხულზე.

წვრილ თევზს, შავ ზღვაში ძირითადად შპროტსა და ქაფშიას. ჭამს თავისუფლად მოცურავე კიბოსნაირებსაც. ნადავლს გრძელი, კბილებიანი ყბებით სწრაფი ცურვისას იჭერს.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

8 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.