შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ლირა (Callionymus lyra) — Uddevalla — bergyltaლირა (Callionymus lyra) — Belgian part of North Sea — Hans Hillewaertლირა (Callionymus lyra) — Northern Ireland — Tracey Cameronლირა (Callionymus lyra) — Rogaland — Bradley Rasmussenლირა (Callionymus lyra) — Finistère — Xavier Rufrayლირა (Callionymus lyra) — Den Haag — teddydolstraლირა (Callionymus lyra) — Eckernförde — Bianca Bahlertლირა (Callionymus lyra) — Finistère — Pierre Corbrion
1/8

ლირა

Callionymus lyra

bergylta · Uddevalla

მთავარი მონაცემები

1 ნახვა
კვება
კიბოსნაირები, ჭიები, მოლუსკები
სტატუსი საქართველოში
შავი ზღვის სანაპიროზე ცნობილი; ზუსტი ადგილი უცნობია
ზომა
მამალი 30,5 სმ-მდე, მდედრი 25 სმ-მდე
ჰაბიტატი
ქვიშიანი და ლამიანი ფსკერი, 1–440 მ, ჩვეულებრივ, 5–30 მ
ოჯახი
Callionymidae
დაცვა
მსოფლიოში LC, 2015; საქართველოში DD, 2021

მიმოხილვა

ლირა საქართველოში

ლირა (Callionymus lyra) ფსკერის თევზია, რომელიც დროის უმეტეს ნაწილს ქვიშაში ან ნიჟარების ღორღში ნახევრად ჩაფლული ატარებს. მამალი მდედრზე დიდია და გაცილებით ჭრელიც: ფარფლების სხივები წაგრძელებული აქვს, ზურგის ფარფლი ყვითელი, ცისფერი ზოლებით. მამალი 30,5 სმ-მდე იზრდება, მდედრი 25 სმ-მდე. ძირითადად კიბოსნაირებით იკვებება. ადამიანისთვის უვნებელია. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ისლანდიიდან და ნორვეგიიდან მავრიტანიამდე, ასევე ხმელთაშუა და შავ ზღვებში. შავ ზღვაში საქართველოს, რუსეთისა და თურქეთის სანაპიროებიდანაა ცნობილი. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC), საქართველოში მის შესაფასებლად მონაცემები არასაკმარისია (DD).

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ლირა

მოგრძო ფსკერის თევზია, გრძელი დინგით. მამალი ჭრელია: ყვითელ ზურგის ფარფლზე კაშკაშა ცისფერი ზოლები აქვს, თავსა და სხეულზე ცისფერი ლაქები. მდედრი და ახალგაზრდა მამალი მურაა, ზურგსა და გვერდებზე მუქი ლაქებით.

ლირა (Callionymus lyra) — Belgian part of North Sea — Hans HillewaertHans Hillewaert · Belgian part of North Sea · 2007
  1. ზრდასრულ მამალს ზურგისა და კუდის ფარფლების სხივები წაგრძელებული აქვს. მეორე ზურგის ფარფლი მოყვითალოა, სიგრძივი კაშკაშა ცისფერი ზოლებით. თავსა და სხეულზეც კაშკაშა ცისფერი ლაქებია.

  2. მდედრი და ახალგაზრდა მამალი მურაა, ქვემოთ უფრო ღია. გვერდებზე 6 მურა ლაქის რიგი აქვს, ზურგზე კი სამი სიმეტრიული, უნაგირისებრი მურა ლაქა. მოსვენებულ თევზს ფარფლები ხშირად დაკეცილი აქვს.

  3. ლაყუჩის წინა ძვალზე ოთხი მაგარი ეკალი აქვს: ერთი წინ არის მიმართული, სამი უკან. ზურგის ფარფლებში 4 ეკალი და 8–10 რბილი სხივია, ანალურში 9 რბილი სხივი. დინგი თვალის დიამეტრზე 2–3-ჯერ გრძელია.

ფერი

ყავისფერიყვითელილურჯი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება ლირა საქართველოში

ფსკერის თევზია. ქვიშიან და ლამიან ფსკერზე, ასევე ნიჟარების ღორღში ცხოვრობს, 1-დან 440 მ-მდე სიღრმეზე, ჩვეულებრივ, 5–30 მ-ზე. ზომიერ, 16–20 °C წყალს ამჯობინებს. ახალგაზრდა თევზები მოქცევის ზოლში ცხოვრობენ. არეალი ატლანტის ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს მოიცავს, ისლანდიიდან და ნორვეგიიდან მავრიტანიამდე, აზორის, მადეირისა და კანარის კუნძულების ჩათვლით. ცხოვრობს ხმელთაშუა და შავ ზღვებშიც, შავ ზღვაში საქართველოს, რუსეთისა და თურქეთის სანაპიროებთან. საქართველოს სანაპიროზე მისი ზუსტი ადგილსამყოფელი ცნობილი არ არის.

ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს

ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.

გაგვიზიარე დაკვირვება

ნახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ძირითადად კიბოსნაირებით და ჭიებით იკვებება. ჭამს იმას, რაც იმ დროს ყველაზე მეტია. ერთ შესწავლილ პოპულაციაში ამოცნობადი საკვების 85%-ზე მეტი კიბოსნაირები იყო, აქედან 43% — პატარა კიბორჩხალა Pisidia longicornis. ჭამს მოლუსკებსაც, განსაკუთრებით გულისებრ ორსაგდულიანებს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Hans Hillewaert · Belgian part of North Sea
bergylta · Uddevalla
Tracey Cameron · Northern Ireland
Bradley Rasmussen · Rogaland

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ლირასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროს ფაუნას ეკუთვნის. შავ ზღვაში საქართველოს, რუსეთისა და თურქეთის სანაპიროებიდანაა ცნობილი. საქართველოში მისი ზუსტი ადგილსამყოფელი და რიცხოვნობა უცნობია, ამიტომ ეროვნული შეფასებით მონაცემები არასაკმარისია (DD, 2021).

მოგრძო ფსკერის თევზია, გრძელი დინგით. მამალს ყვითელ ზურგის ფარფლზე კაშკაშა ცისფერი ზოლები აქვს და ფარფლების სხივები წაგრძელებული. მდედრი მურაა, გვერდებზე 6 და ზურგზე 3 მუქი ლაქით.

მამალი 30,5 სმ-მდე იზრდება, მდედრი 25 სმ-მდე. ჩვეულებრივ, დაახლოებით 15 სმ-ია. მამალი მდედრზე შესამჩნევად დიდია.

ძირითადად კიბოსნაირებს და ჭიებს, ასევე მოლუსკებს. ჭამს იმას, რაც ყველაზე მეტია. საკვებს ქვიშიდან ამოსული სწრაფად იჭერს.

წყვილად. მამალი მდედრს ფარფლების გაშლით ეარშიყება, შემდეგ წყვილი ზედაპირისკენ ადის და ქვირითსა და თესლს უშვებს. ქვირითი და ლარვები წყლის სისქეში ცურავენ.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

9 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.