წითელნისკარტა კოჭობა
Bucanetes githagineus
dssh · Vladikavkaz
მთავარი მონაცემები
- კვება
- თესლი, ყლორტები, ცოტა მწერი
- სტატუსი საქართველოში
- შემთხვევითი სტუმარი
- ზომა
- 13 სმ-მდე
- ჰაბიტატი
- ნახევარუდაბნოები, მშრალი ქვიანი ფერდობები
- ოჯახი
- Fringillidae
- კონსერვაცია
- NE
წითელნისკარტა კოჭობა (Bucanetes githagineus) უდაბნოებისა და ნახევარუდაბნოების ბინადარია, კანარის კუნძულებიდან და ჩრდილოეთ აფრიკიდან ინდოეთამდე. ჩრდილოეთით თურქეთსა და სომხეთამდე აღწევს, საქართველოში კი შემთხვევით, არარეგულარულად ჩნდება და ჭაჭუნას აღკვეთილშიც გადაიღეს. პატარა, გრძელფრთიანი ფრინველია, დიდი თავით და მოკლე, ძალიან სქელი ნისკარტით. ზაფხულში მამალს წითელი ნისკარტი, რუხი თავი და ვარდისფერი მკერდი, წელი და კუდი აქვს. თუ მშრალ, ქვიან ფერდობზე ქვიშისფერ, ვარდისფერ ელფერიან ჩიტს ნახავთ, ფოტო გადაიღეთ: ეს შეიძლება იშვიათი სტუმარი იყოს.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ წითელნისკარტა კოჭობა
13 სმ-მდე სიგრძის, გრძელფრთიანი კოჭობაა, დიდი თავით და მოკლე, ძალიან სქელი ნისკარტით. ზაფხულში მამალს წითელი ნისკარტი, რუხი თავი და ვარდისფერი მკერდი აქვს. სხვა დროს ქვიშისფერი და მკრთალია.

ზაფხულში მამალს წითელი ნისკარტი, რუხი თავი და კისერი, ღია ყავისფერი ზედა მხარე აქვს. მკერდი, წელი და კუდი ვარდისფერია, კუდის ბოლო ბუმბულები კი მუქი. სიგრძე 13 სმ-მდეა, გაშლილი ფრთებით 22 სმ.
ზამთარში მამალი, დედალი და ახალგაზრდა ფრინველი მისი გაცილებით მკრთალი ვარიანტია. ფერი რუხი, ქვიშისფერი და ყავისფერია, ზურგი, ფრთები და კუდი უფრო მუქი. დაბალ მცენარეულობაში ასეთი ფრინველი ძნელად შესამჩნევია.
ფრთაწითელ კოჭობურას (Rhodopechys sanguineus) ასევე მკრთალი, ჩასხმული სხეული და მსხვილი ნისკარტი აქვს, მაგრამ ნისკარტი მოყვითალოა, თავზე კი შავი. ის მაღალ მთაში, ქვიან ფერდობებზე ბუდობს. ამიტომ ვარდისფერ ელფერიან ჩიტს ჯერ ნისკარტზე დახედეთ.
უდაბნოებს, ნახევარუდაბნოებსა და უდაბნოს განაპირა ზონებს ირჩევს. ვრცელ ღია სტეპებშიც ცხოვრობს, სადაც მშრალი, უკაცრიელი ბორცვები და დაბალი, მეჩხერი ბუჩქნარია. გვხვდება მინდვრების კიდეებზე, მთის ფერდობებზე, უტყეო ქვიან ვაკეებზე, კლდეებზე, ხევებსა და ღრმა ხეობებში. ბუჩქნარის ხშირ ტევრსა და ტყეს ერიდება. საქართველოში ჭაჭუნას აღკვეთილშია გადაღებული.
წითელნისკარტა კოჭობა საქართველოში შემთხვევითი სტუმარია. რუკაზე სამი ჩანაწერია, თითოეულში ორი ფრინველი: 2021 წლის მაისში შიდა ქართლში, 2025 წლის მაისში აჭარაში და 2025 წლის ივნისში კახეთში. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვეს არ აჩვენებს.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
- საველე ჩანაწერი
- რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
- ჩანაწერის მქონე რეგიონი
ძირითადად მცენარეული საკვებით იკვებება: წვრილი თესლით, ბალახისა და დაბალი მცენარეების ყლორტებითა და კვირტებით. ცოტა მწერსაც ჭამს, უმეტესად კალიებს. მიწაზე ხტუნვით ეძებს თესლს. ყოველდღე სჭირდება წყალი და მის მოსაძებნად გვიან შუადღესა და საღამოს შორ მანძილზე დაფრინავს.
ბინადარიც შეიძლება იყოს, ადგილმონაცვლეც და მომთაბარეც. წყვილებად ან 20-მდე ფრინველის გუნდებად დადის. ბუდობის გარეთ უფრო დიდი გუნდები იკრიბება, უმეტესად ახალგაზრდებისგან, იშვიათად 1000 ფრინველამდეც. 2005 წლის ზაფხულში ჩრდილო-დასავლეთ ევროპაში მასობრივად შეიჭრა, და რამდენიმე ინგლისამდეც მიაღწია. სიმღერა ზუზუნა, ცხვირისმიერი ტრელია, თუნუქის საყვირის ხმას ჰგავს, ძახილი კი ხმამაღალი „კე-კე-კე“. თებერვლიდან ივნისამდე მრავლდება, მონოგამიურ წყვილებად. დედალი მარტივ ბუდეს მიწის ჩაღრმავებაში იკეთებს, კლდის, ბუჩქის ან ბალახის კორდის ჩრდილში. ზოგჯერ ბუდე 6 მ-მდე სიმაღლეზეა, მილში ან კედელში. ჩვეულებრივ 4–6 კვერცხს დებს.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები წითელნისკარტა კოჭობასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, მაგრამ იშვიათად. შემთხვევითი სტუმარია და არარეგულარულად ჩნდება. მისი ყოფნა ფოტოებით არის ცნობილი, მათ შორის ჭაჭუნას აღკვეთილიდან. აქ ბუდობა ცნობილი არ არის.
მშრალ, ღია, ქვიან ადგილებში: ნახევარუდაბნოებში, მშრალ ბორცვებზე, მთის ფერდობებზე, კლდეებთან და ხევებში. საქართველოში ჭაჭუნას აღკვეთილშია გადაღებული. ხშირ ბუჩქნარსა და ტყეში მას ნუ ეძებთ.
მისი ყოფნის სეზონი საქართველოში დადგენილი არ არის. არარეგულარულად ჩნდება. ბინადარიც შეიძლება იყოს, ადგილმონაცვლეც და მომთაბარეც, ამიტომ წლის ნებისმიერ დროს შეიძლება გამოჩნდეს. ნებისმიერ შეხვედრას ფოტო ღირს.
დიდი თავით, მოკლე და ძალიან სქელი ნისკარტით. ზაფხულში მამალს წითელი ნისკარტი, რუხი თავი და ვარდისფერი მკერდი, წელი და კუდი აქვს. სხვა დროს ქვიშისფერი და მკრთალია. ფრთაწითელ კოჭობურას მოყვითალო ნისკარტი აქვს, ამიტომ ნისკარტის ფერს დააკვირდით.
სიგრძე 13 სმ-მდეა, გაშლილი ფრთებით 22 სმ. პატარა, გრძელფრთიანი ფრინველია. ზომას კი არა, ნისკარტსა და ვარდისფერ ელფერს დააკვირდით.
ძირითადად წვრილ თესლს, ბალახისა და დაბალი მცენარეების ყლორტებსა და კვირტებს. ცოტა მწერსაც ჭამს, უმეტესად კალიებს. ყოველდღე სჭირდება წყალი და მის მოსაძებნად შორს დაფრინავს.
ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში ნაკლებად საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად ითვლება (LC, 2019). საქართველოში ეროვნულ დონეზე შეფასებული არ არის (NE). ველური ფრინველია, ამიტომ ნუ დაიჭერთ.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.




















