შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — საგარეჯო, კახეთი — Tom Heijnenჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — ახალქალაქი, სამცხე-ჯავახეთი — Tom Heijnenჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — ქვემო ქართლი — ნიკიტა ტიუნოვიჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — ვაკე-საბურთალო, თბილისი — ნიკოლოზ დონაძეჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — გლდანი, თბილისი — Irina Kalashnikovaჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — ბაკურიანი, სამცხე-ჯავახეთი — ნიკოლოზ დონაძეჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — გარდაბანი, ქვემო ქართლი — ნიკოლოზ დონაძეჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — ვაკე-საბურთალო, თბილისი — ნიკოლოზ დონაძეჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — ვაკე-საბურთალო, თბილისი — ნიკოლოზ დონაძეჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — ბაკურიანი, სამცხე-ჯავახეთი — ნიკოლოზ დონაძე
1/10

ჩიტბატონა

Carduelis carduelis

მოუსმინეთ ხმას

Tom Heijnen · საგარეჯო, კახეთი საქართველოს ველში

მთავარი მონაცემები

2 ნახვა
ზომა
12–13 სმ
კვება
წვრილი თესლი, ბარტყებისთვის მწერები
სტატუსი საქართველოში
მთელი წლის მობინადრე, ბუდობს
ჰაბიტატი
ბაღები, პარკები, ტყის პირები
ოჯახი
Fringillidae
კონსერვაცია
ნაკლ. საფრთხე

მიმოხილვა

ჩიტბატონა საქართველოში

ჩიტბატონას (Carduelis carduelis) წითელი სახე და შავ ფრთაზე გადავლებული ყვითელი ზოლი სხვა ფრინველში არ აგერევათ. საქართველოში მთელი წლის მობინადრე და მობუდარია, გადაფრენის დროსაც გვხვდება. ღია, ნაწილობრივ ტყიან ადგილებს ირჩევს, ქალაქის ბაღებსა და პარკებსაც. წვრილი თესლით იკვებება, განსაკუთრებით ნარეკლისა და სხვა ეკლიანი ბალახების თესლით. თუ ზაფხულის ბოლოს ნარეკლის თავზე ჩამოსხდარ პატარა ფრინველებს დაინახავთ, ფრთის ყვითელ ზოლს დაუწყეთ ძებნა.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ჩიტბატონა

12–13 სმ სიგრძის პატარა ფრინველია. ზრდასრულს წითელი სახე, შავ-თეთრი თავი და შავ ფრთაზე ფართო ყვითელი ზოლი აქვს. ეს ზოლი ფრენისას განსაკუთრებით კარგად ჩანს, ამიტომ შორიდანაც იცნობთ.

ჩიტბატონა (Carduelis carduelis) — ახალქალაქი, სამცხე-ჯავახეთი — Tom HeijnenTom Heijnen · ახალქალაქი, სამცხე-ჯავახეთი · 2014
  1. სიგრძე 12–13 სმ-ია, ფრთების გაშლა 21–25 სმ, წონა 14–19 გ. ზრდასრულს წითელი სახე, შავ-თეთრი თავი, თბილი ყავისფერი ზურგი და თეთრი ქვედა მხარე აქვს, გვერდებსა და მკერდზე მოყავისფრო ლაქებით. ფრთები შავია, ფართო ყვითელი ზოლით, კუდი შავი, კუდზედა კი თეთრი.

  2. მამალი და დედალი ძალიან ჰგვანან ერთმანეთს. მამალს წითელი „ნიღაბი“ უფრო დიდი და მუქი აქვს და თვალს უკანაც სცდება, მხრის ბუმბული კი შავი აქვს. დედლის წითელი თვალს არ სცდება, მხარი კი ყავისფერი აქვს. ამ განსხვავების დასანახად ფრინველს ახლოდან უნდა შეხედოთ.

  3. ახალგაზრდას თავი ერთფეროვანი, ზურგი კი უფრო რუხი აქვს, წითელი სახე ჯერ არ აქვს. მაინც ადვილად იცნობთ ფრთის ყვითელი ზოლით. ნისკარტი გრძელი, წვეტიანი და სპილოსძვლისფერია, კუდი კი ორად გაყოფილი.

ფერი

წითელიშავითეთრიყვითელიყავისფერი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება ჩიტბატონა საქართველოში

ღია, ნაწილობრივ ტყიან დაბლობებს ირჩევს: მეჩხერ ტყეს, ტყის პირებს, ბაღებს, პარკებს და სარეველიან მინდვრებს. არეალის თბილ ნაწილში ადგილზე რჩება, ცივი მხარეებიდან კი ზამთრისთვის მიფრინავს. საქართველოში დაკვირვებები ყველაზე მეტი თბილისიდან, მცხეთა-მთიანეთიდან, ქვემო ქართლიდან, კახეთიდან და შიდა ქართლიდან არის. ბევრია სამცხე-ჯავახეთიდან, აფხაზეთიდან, აჭარიდან და სამეგრელო-ზემო სვანეთიდანაც. ქალაქშიც ხშირად ჩანს, სადაც ხეები, ბუჩქები და ბალახიანი ადგილებია.

ჩიტბატონას რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. საკმარისი ჩანაწერები ცხრა რეგიონშია: თბილისი, მცხეთა-მთიანეთი, ქვემო ქართლი, კახეთი, შიდა ქართლი, სამცხე-ჯავახეთი, აფხაზეთი, აჭარა და სამეგრელო-ზემო სვანეთი. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ფოტოჩანაწერი
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ძირითადად წვრილი თესლით იკვებება: ნარეკლისა და ღიღილოს. გრძელი, წვეტიანი ნისკარტით თესლს ისეთი ადგილიდანაც იღებს, საიდანაც სხვა ფრინველი ვერ ახერხებს. ბარტყებს თავიდან თესლისა და მწერების ნარევს აჭმევს, მერე მწერების წილი მცირდება. ზამთარში ფარად დადის და ხშირად საკვებურებთანაც მოდის.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Tom Heijnen · ახალქალაქი, სამცხე-ჯავახეთი
Tom Heijnen · საგარეჯო, კახეთი
ნიკიტა ტიუნოვი · ქვემო ქართლი
ნიკოლოზ დონაძე · ვაკე-საბურთალო, თბილისი

Tom Heijnen · ნიკიტა ტიუნოვი · ნიკოლოზ დონაძე · Irina Kalashnikova

დაკავშირებული გიდები

გააგრძელეთ თემატური გვერდებით

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ჩიტბატონასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. საქართველოში მთელი წლის მობინადრე და მობუდარია, გადაფრენის დროსაც გვხვდება. დაკვირვებები ყველა თვისაა. ყველაზე ხშირად აპრილ–მაისში ჩანს, როცა გალობს და ბუდობს.

ბაღებში, პარკებში, ტყის პირებსა და სარეველიან მინდვრებში. ყველაზე მეტი დაკვირვება თბილისიდან, მცხეთა-მთიანეთიდან, ქვემო ქართლიდან, კახეთიდან და შიდა ქართლიდან არის. ზამთარში ფარად დადის, ამიტომ ნარეკლიან ადგილებში მოძებნეთ.

წითელი სახით, შავ-თეთრი თავითა და შავ ფრთაზე ფართო ყვითელი ზოლით. ზურგი ყავისფერია, ქვედა მხარე თეთრი. ახალგაზრდას წითელი სახე არ აქვს, მაგრამ ყვითელი ზოლი უკვე აქვს. ეს ზოლი ფრენისას შორიდანაც ჩანს.

სიგრძე 12–13 სმ-ია, ფრთების გაშლა 21–25 სმ, წონა კი 14–19 გ. ზომით ბევრ სხვა სკვინჩას ჰგავს, ამიტომ ფერს უფრო დააკვირდით.

ძირითადად წვრილ თესლს: ნარეკლისა და ღიღილოს. გრძელი ნისკარტით თესლს ღრმად ჩამალულ ადგილებიდანაც იღებს. ბარტყებს თესლსა და მწერებს აჭმევს. ზამთარში საკვებურთანაც მოდის.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

9 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.