ქორისებრი მიმინო

Accipiter nisus

პატარა ტყის ქორი მოკლე ფრთებითა და გრძელი კუდით. საქართველოში 2024 წლის ეროვნულ ჩამონათვალში დადასტურებულია როგორც მთელი წლის რეზიდენტი და მიგრანტი.

მთელი წლის რეზიდენტი და მიგრანტი საქართველოში

მოუსმინე ხმას

სწრაფი მიმოხილვა

მთავარი მონაცემები ერთი შეხედვით

კვება

პატარა ფრინველები

სტატუსი საქართველოში

რეზიდენტი და მიგრანტი

ზომა

29–41 სმ

ჰაბიტატი

ტყე, პარკი, დასახლება

ოჯახი

Accipitridae

კონსერვაცია

ადამიანთან ურთიერთობა: ადამიანისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს. ბაღში შეიძლება პატარა ფრინველი დაიჭიროს. ველური ფრინველის დაჭერა არ შეიძლება; ბრჭყალები ძლიერია.

მიმოხილვა

რა არის ქორისებრი მიმინო

ქორისებრი მიმინო (Accipiter nisus) ტყის პატარა ქორია, რომელიც საქართველოში მთელი წლის რეზიდენტად და მიგრანტად არის დადასტურებული. 2024 წლის საქართველოს ფრინველების ანოტირებული ჩამონათვალი მას კოდავს YR-R; M-ად: მობუდარი, წლის განმავლობაში ადგილზე, ამასთან გაზაფხულისა და შემოდგომის გავლითაც. სეზონურობის მონაცემი მაღალი ხარისხისაა (კოდი A). არსებობის ხარისხი მაღალია (H); მტკიცებულებაა ფოტო. ჩვეულებრივი ქართული სახელი მიმინოა; ქორი სხვა სახეობაა (დიდი ქორი). ზრდასრული სახეობის დონეზე დაახლოებით 29–41 სმ-ია; დედალი მამალზე აშკარად დიდია. პირდაპირი საფრთხე ადამიანისთვის არ არის. IUCN-ის მიხედვით ნაკლებად საფრთხის ქვეშაა. 2024 წლის ჩამონათვალი იგივე კატეგორიას ეროვნულადაც უთითებს.

ბოლო განახლება 28 აგვისტო 2026

გალერეა

ქორისებრი მიმინო ფოტოებში

ქორისებრი მიმინო (Accipiter nisus) — კამნორ ჰილი, ოქსფორდშირი — Charles J. Sharp — ფოტო: Charles J. Sharp
კამნორ ჰილი, ოქსფორდშირი · 17 მარტი 2024

ქორისებრი მიმინო (Accipiter nisus) — ბეტუვე, გელდერლანდი — Meneer Zjeroen — ფოტო: Meneer Zjeroen
ბეტუვე, გელდერლანდი · 20 ოქტომბერი 2009

ქორისებრი მიმინო (Accipiter nisus) — მთელი წლის რეზიდენტი და მიგრანტი საქართველოში — Christian Knoch — ფოტო: Christian Knoch
12 აპრილი 2008

ქორისებრი მიმინო (Accipiter nisus) — ჰერალეცი — Martin Mecnarowski — ფოტო: Martin Mecnarowski
ჰერალეცი · 19 მარტი 2019

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ქორისებრი მიმინო

პატარა ქორია მოკლე ფართო ფრთებით, გრძელი კუდით და ყვითელი თვალით. მამალი ზემოდან მოცისფრო-ნაცრისფერია, ქვემოდან წითურ-ზოლიანი; დედალი უფრო დიდი და ყავისფერია. საქართველოში ყველაზე ხშირი აბნევა ქორცქვიტაა მიგრაციაზე და დიდი ქორი ზომით.

01
სილუეტი: მოკლე, მომრგვალებული ფრთები და გრძელი, თითქმის კვადრატულბოლოიანი კუდი. ფრენა „ფრთა-ფრთა-სრიალია“, არა შავარდნის მსგავსი წვეტიანი ფრთები. თვალი ზრდასრულში ყვითელი ან ნარინჯისფერია, ფეხები გრძელი და ყვითელი. სახეობის დონეზე სიგრძე დაახლოებით 29–41 სმ-ია. მამალი დაახლოებით 29–34 სმ და 105–196 გ, დედალი 35–41 სმ და 185–350 გ — ერთ-ერთი უდიდესი სქესობრივი ზომის სხვაობა მტაცებელ ფრინველებში. საქართველოსთვის ცალკე გაზომილი სერია ამ გვერდზე არ არის.
02
მამალი ზურგით მოცისფრო-ნაცრისფერია, ლოყები და მკერდი წითურ-ზოლიანი; შორიდან ქვედა მხარე ერთფეროვან ნარინჯისფრადაც შეიძლება ჩანდეს. დედალი ზემოდან მუქი ყავისფერი ან რუხ-ყავისფერია, ქვემოდან ყავისფერ-ზოლიანი, ხშირად უფრო თვალსაჩინო წარბით. ახალგაზრდა დედალს ჰგავს, მაგრამ ზოლი უფრო უხეშია ან ლაქებად იშლება, თვალი უფრო ღია ყვითელი. ახალგაზრდას ყელზე შუა მუქი ზოლი ჩვეულებრივ არ აქვს — ეს ქორცქვიტას ნიშანია.
03
ქორცქვიტა (Accipiter brevipes; IOC-ში ახლა Tachyspiza brevipes) 2024 წლის ჩამონათვალში საქართველოში მობუდარი მიგრანტია (BB; M) და წითელ ნუსხაში VU-ა. ფრთები უფრო წვეტიანია, ფრთის წვერი მუქი, ქვედა ფრთა ნაკლებად ზოლიანი; ზრდასრულს თვალი მუქია, არა ყვითელი. მიგრაციაზე ხშირად ჯგუფებად მიფრენს, მიმინო — ჩვეულებრივ ცალ-ცალკე. დიდი ქორი (Accipiter gentilis; IOC-ში Astur gentilis) გაცილებით მასიურია, ფართო ფრთებით, თეთრი წარბით და უფრო მრგვალი კუდით. ჩრდილოეთი შიკრა (Accipiter badius) ჩამონათვალში შემთხვევითია (Cas) და საველე იდენტიფიკაცია სპეციალისტურია. შავარდენი და აგერი წვეტიანფრთებიანი ფალკონებია და არა ქორები. ამ ატლასში ამ მსგავსი სახეობების ცალკე გვერდები ჯერ არ არის.
04
პირდაპირი საფრთხე ადამიანისთვის არ არის. არ აიყვანოთ. ბაღში ან პარკში მოულოდნელად გაჩენილი პატარა ქორი საქართველოში უფრო ეს სახეობაა, ვიდრე დიდი ქორი.

ბიოლოგია

ჰაბიტატი, კვება, ქცევა და კონსერვაცია

ჰაბიტატი და გავრცელება

ეს გვერდი მუნიციპალიტეტების რუკას არ აფერადებს. 2024 წლის ჩამონათვალი ქვეყნის დონეზე რეზიდენტობასა და მიგრაციას ადასტურებს, მაგრამ რეგიონულ გაზეთირს არ აქვეყნებს. მთელ ქვეყანაში, მათ შორის უხეო მაღალ პლატოზე, თანაბრად ნუ ივარაუდებთ. აბულაძე (2011, 2013) სახეობას საქართველოში ჩვეულებრივ მობუდარ ტყის ქორად მიიჩნევს, ფართო გავლით მიგრანტად და ზამთრის სტუმრად; ზამთარში ხშირად დასახლებებშიც. დასახელებული ადგილი: დაცული ტერიტორიების სააგენტო მიმინოს ასახელებს ბაწარა-ბაბანეურის დაცულ ტერიტორიებზე მტაცებელ ფრინველთა შორის (ახმეტის მუნიციპალიტეტი). შემოდგომით აღმოსავლეთ შავიზღვისპირა ბოსტნე ბათუმთან (სახალვაშო, შუამთა) ერთ-ერთი უმთავრესი დაკვირვების ადგილია; იქ ცალკეულად და დაბლა მიფრენს და სრული აღრიცხვა ძნელია. სახეობის დონეზე ჰაბიტატი ტყეა — ფოთლოვანი, წიწვოვანი ან შერეული — ტყის პირით, პარკით, ბაღითა და დასახლების გამწვანებით, საიდანაც მოულოდნელად ნადირობს. საქართველოსთვის ცალკე სიმაღლის სარტყელი აქ არ არის გამოქვეყნებული.

კვება

ცალკე ქართული კვების კვლევა ამ გვერდზე არ არის. არეალის სხვა ნაწილებში თითქმის მხოლოდ ფრინველს იჭერს: მამალი უფრო წვრილს (ბოლოკანები, მწყერწლები, ბეღურები), დედალი უფრო დიდს (შაშვები, შაშვის ზომის ფრინველი; იშვიათად მტრედიც). იშვიათად წვრილი ძუძუმწოვარიც არის სახეობის დონის ლიტერატურაში; ეს გაზომილი ქართული მენიუ არ არის. ნადირობს მოულოდნელობით, დაფარვიდან მოკლე სწრაფი გარღვევით, ხშირად ბაღის საჭმელთან ან ტყის პირას. ადამიანისთვის საკვები არ არის.

ქცევა

დღის აქტიურია. ფრენა მოკლე ფრთების ქნევისა და სრიალის მონაცვლეობაა („ფრთა-ფრთა-სრიალი“); სილუეტი T-ს მსგავსია — გრძელი, თითქმის კვადრატული კუდი და ბლაგვი ფრთის წვერები. ტყეში მანევრულია. ხმა მკვეთრი, სწრაფი „კეკ-კეკ-კეკ“ ან მსგავსი სერიაა, უფრო ბუდობისას; ხშირად ჯერ მსხვერპლის განგაში ისმის. არ აიყვანოთ. ბუდეს ხეზე ტოტებით იკეთებს. სახეობის დონეზე ნაყარი ჩვეულებრივ ოთხიდან ხუთამდე კვერცხია, ინკუბაცია დაახლოებით ერთი თვე; ეს ფართო არეალის ციფრებია და არა ამ გვერდზე ქართული ბუდეების ნიმუში. 2024 წლის ჩამონათვალი სახეობას საქართველოში მობუდარ რეზიდენტად იღებს. ჩრდილოეთი პოპულაციები მიგრანტია; ადგილობრივი სამხრეთის ფრინველი უფრო ადგილზე რჩება. საქართველოში ორივე კომპონენტი ერთდროულადაა: ადგილობრივი მობუდარი და გავლითი ნაკადი, განსაკუთრებით შემოდგომით ბათუმის ბოსტნეში.

კონსერვაცია

BirdLife International Accipiter nisus-ს IUCN Red List-ზე ნაკლებად საფრთხის ქვეშ აფასებს; ტენდენცია სტაბილურად არის მითითებული. 2024 წლის ქართული ჩამონათვალი გლობალურ და ეროვნულ კატეგორიად LC-ს უთითებს. საქართველოს პოპულაციის აქტუალური აღწერა ამ გვერდზე არ არის. აბულაძის 2011 წლის შეჯამება რამდენიმე ასეულ მობუდარ წყვილზე საუბრობს; ეს იმდროინდელი შეფასებაა და არა ახალი ეროვნული ცენზი. 2014 წლის საქართველოს წითელ ნუსხაში (დადგენილება №190) შეტანილია ქორცქვიტა (Accipiter brevipes, VU) და არა მიმინო. სახელმწიფო აღრიცხვის ნუსხებში მიმინო მაინც ფიგურირებს. ადგილობრივი წნეხი დოკუმენტირებულია ბათუმის ბოსტნეში: უკანონო სროლა და ტრადიციული დაჭერა ბაზიერობისთვის აჭარაში. ველური ფრინველი ნებართვის გარეშე არ დაიჭიროთ. გლობალურად ისტორიული ორგანოქლორიდული პესტიციდები კვერცხის ნაჭუჭს ათხელებდა; აკრძალვის შემდეგ მრავალ ქვეყანაში პოპულაცია აღდგა. ეს საქართველოს ცალკე მონიტორინგის სერია არ არის.

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ქორისებრი მიმინო-თან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

კი. 2024 წლის საქართველოს ფრინველების ანოტირებული ჩამონათვალი მას დადასტურებულ მთელი წლის რეზიდენტად და მიგრანტად იღებს (YR-R; M).

ტყეში, ტყის პირას, პარკსა და დასახლებაში, სადაც პატარა ფრინველზე ნადირობს. დასახელებულია ბაწარა-ბაბანეურის დაცულ ტერიტორიებზე. შემოდგომით ბათუმის მიგრაციის ბოსტნე მთავარი სანახავი ადგილია, თუმცა იქ ცალკეულად მიფრენს. ეს გვერდი ყველა რეგიონს არ რუკავს.

მოკლე ფართო ფრთები, გრძელი კუდი, ყვითელი თვალი, „ფრთა-ფრთა-სრიალი“. მამალი მოცისფრო ზურგით და წითურ-ზოლიანი მკერდით; დედალი უფრო დიდი და ყავისფერი. ქორცქვიტას მუქი თვალი და წვეტიანი ფრთები აქვს; დიდი ქორი გაცილებით მასიურია.

სახეობის დონეზე დაახლოებით 29–41 სმ. დედალი მამალზე აშკარად დიდია (მასა დაახლოებით 185–350 გ მამლის 105–196 გ-ის წინააღმდეგ). საქართველოსთვის ცალკე გაზომილი სერია ამ გვერდზე არ არის.

ძირითადად პატარა ფრინველს. საქართველოში კვება ცალკე არ არის შესწავლილი ამ გვერდზე.

მთელი წელი, როგორც რეზიდენტი, და დამატებით გაზაფხულისა და შემოდგომის გავლით, 2024 წლის ჩამონათვალის მიხედვით.

კი. 2024 წლის ჩამონათვალის YR-R მობუდარ რეზიდენტს ნიშნავს.

უვნებელია. გლობალურად და 2024 წლის ჩამონათვალში ეროვნულად LC-ია. 2014 წლის წითელ ნუსხაში არ არის (იქ ქორცქვიტაა VU). ველური ფრინველი არ დაიჭიროთ.

წყაროები

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.

დაკავშირებული გიდები