თეთრობის აღკვეთილში 10 ნიამორი გაუშვეს

თეთრობის აღკვეთილში ბუნებაში 10 ნიამორი გაუშვეს. გაშვებაში ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს, დაცული ტერიტორიების სააგენტოსა და თბილისის ზოოპარკის სპეციალისტები მონაწილეობდნენ. ცნობა 2026 წლის 27 ოქტომბერს გავრცელდა, გაშვების ზუსტი დღე კი მასში დასახელებული არ არის.

გაშვება ნიამორის აღდგენის ეროვნული გეგმის ნაწილია. გეგმას ველური ბუნების ეროვნული სააგენტო ახორციელებს, თბილისის ზოოპარკის მხარდაჭერით. მიზანია, საქართველოში სიცოცხლისუნარიანი ველური პოპულაცია ჩამოყალიბდეს და სახეობა ისტორიულ არეალს დაუბრუნდეს. თეთრობის აღკვეთილი ამ არეალის ნაწილია.

21 სექტემბერს სამინისტრომ მხოლოდ პროექტის დაწყება გამოაცხადა. მაშინ ვწერდით, რომ წყაროები ცხოველების გაშვებას ჯერ არ ადასტურებდა და არც მათ რაოდენობას ასახელებდა. ხუთ კვირაში სურათი შეიცვალა: ცნობილია რაოდენობა, წარმომავლობა და დაკვირვების მეთოდები. ყველაზე მთავარი კი ისაა, რომ ნიამორები ჯავახეთში უკვე ბუნებაში არიან.

პირველ ეტაპზე პრიორიტეტი თბილისის ზოოპარკის პოპულაციაა: სწორედ იქიდან მოდის გაშვებული ცხოველები. ასე ნიამორი ბუნებას ეტაპობრივად დაუბრუნდება, რაც მდგრადი პოპულაციის ჩამოყალიბებას უნდა შეუწყოს ხელი. როდის და რამდენ ცხოველს გაუშვებენ შემდეგ ეტაპებზე, ცნობაში არ წერია.

გაშვების შემდეგ ცხოველებს ველური ბუნების ეროვნული სააგენტო დაცული ტერიტორიების სააგენტოსთან ერთად მუდმივად დააკვირდება. სპეციალისტები გაზომავენ, როგორ მოძრაობენ ნიამორები, როგორ ეგუებიან ახალ გარემოს და როგორ იცვლება მათი რაოდენობა. ამისთვის GPS-საყელურებს, ფოტოხაფანგებსა და დრონებს გამოიყენებენ.

გაშვება აღდგენის დასაწყისია და არა შედეგი. ასეთი პროგრამის წარმატება წლების განმავლობაში ფასდება: გადარჩენით, გამრავლებით და იმით, შეძლებს თუ არა ჯგუფი ბუნებაში დამოუკიდებლად არსებობას. სწორედ ამაზე უპასუხებს საყელურების, ფოტოხაფანგებისა და დრონების მონაცემები.

საქართველოს 2014 წლის წითელ ნუსხაში ნიამორი კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობადაა შეტანილი, IUCN კი მას გლობალურად Near Threatened-ად აფასებს. ატლასის პროფილის მიხედვით, ქვეყანაში დადასტურებული გამრავლების პოპულაციები დღეს თუშეთსა და ჩრდილოეთ ხევსურეთშია შეზღუდული. თეთრობის აღკვეთილი მცირე კავკასიონზე მდებარეობს და დაცული ტერიტორიების სააგენტოს მონაცემებით, 3089 ჰექტარს მოიცავს.

10 ცხოველი ჯერ პოპულაცია არ არის. მაგრამ სწორედ მათი ბედი აჩვენებს, შეიძლება თუ არა ნიამორის დაბრუნება ჯავახეთში.