შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ფრინველები2 წთ კითხვა5 ნახვა

ომი და გადამფრენი ფრინველები: ოდესის ოლქში წრიპა შაშვები დრონების აფეთქებებს შეეწირნენ

უკრაინის ეროვნული პარკის „ტუზლის ლიმანების“ სპეციალისტებმა პარკთან მკვდარი წრიპა შაშვები იპოვეს. მათი თქმით, ფრინველები ღამის დასვენებისას აფეთქების ტალღამ დახოცა.

წრიპა შაშვი ბალახში, წინანდალი, საქართველო, 2026 წლის სექტემბერი. iNaturalist, CC BY-NC 4.0.
წრიპა შაშვი ბალახში, წინანდალი, საქართველო, 2026 წლის სექტემბერი. iNaturalist, CC BY-NC 4.0. ფოტო: Andrew Jamieson · iNaturalist · წინანდალი, კახეთი, საქართველო · 3 სექტემბერი 2026

2026 წლის 9–10 ნოემბერს უკრაინულმა გამოცემამ UA.News-მა ეროვნული ბუნებრივი პარკის „ტუზლის ლიმანების“ ცნობა გაავრცელა. ოდესის ოლქში, პარკის მიდამოებში, დრონების აფეთქებების შემდეგ მკვდარი წრიპა შაშვები იპოვეს. ფრინველები სამხრეთისკენ მიფრინავდნენ და აქ დასასვენებლად გაჩერდნენ, რამდენი დაიღუპა, ცნობაში არ წერია.

რა მოხდა ტუზლის ლიმანებთან?

ეროვნული ბუნებრივი პარკი „ტუზლის ლიმანები“ ოდესის ოლქში, შავი ზღვის სანაპიროზეა. 2026 წლის 10 ნოემბერს UA.News-მა დაწერა, რომ პარკის სპეციალისტებმა მის მიდამოებში, ძლიერი აფეთქებების შემდეგ, მკვდარი წრიპა შაშვები (Turdus philomelos) აღრიცხეს. გამოცემის ცნობით, ტუზლის ლიმანებთან რუსული დარტყმითი დრონები აფეთქდა. პარკმა ამის შესახებ თავის Facebook-გვერდზე დაწერა.

წრიპა შაშვები ახლა სამხრეთისკენ მიფრინავენ და გზად აქ ჩერდებიან დასასვენებლად. რამდენი ფრინველი დაიღუპა და როდის მოხდა აფეთქებები, ცნობაში არ წერია. ამიტომ ამ ამბის მასშტაბზე ჯერ ვერაფერს ვიტყვით.

ქვიშის კოსა ზღვასა და ლიმანს შორის, ეროვნული პარკი „ტუზლის ლიმანები“, ზემოდან. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
ქვიშის კოსა ზღვასა და ლიმანს შორის, ეროვნული პარკი „ტუზლის ლიმანები“, ზემოდან. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. ფოტო: Tania Adamchuk · Wikimedia Commons · ტუზლის ლიმანები, ოდესის ოლქი, უკრაინა · 24 ივლისი 2020

რატომ დაიღუპნენ ფრინველები?

პარკის კვლევითი განყოფილების ხელმძღვანელი ივან რუსევი Facebook-ზე წერს, რომ ფრინველებს მწვავე აფეთქების ტრავმის, ანუ ბაროტრავმის, კლასიკური სურათი ჰქონდათ, რასაც მძიმე შოკი ერთვოდა. დარტყმითი ტალღა და წნევის უეცარი ნახტომი სისხლჩაქცევებს იწვევს და აზიანებს სისხლძარღვებს, შინაგან ორგანოებსა და ღვიძლს. მისი თქმით, ამას ცენტრალური ნერვული სისტემის შოკი და გულის გაჩერება მოსდევს.

პარკის ცნობაში ისიც წერია, რომ ასეთ ფრინველს გარეგანი დაზიანება შეიძლება სულაც არ აღენიშნებოდეს, სხეულის ღრუში კი თავისუფალი სისხლი გროვდება. რუსევის თქმით, საქმე ის გაართულა, რომ აფეთქებები ღამით, ფრინველების დასვენებისას მოხდა. ამ დროს მათი ორგანიზმი მოდუნებულია.

წრიპა შაშვი ძირზე: მკერდზე წვრილი მუქი წინწკლები კარგად ჩანს. კარდიფი, დიდი ბრიტანეთი, 2020 წლის მარტი. iNaturalist, CC BY 4.0.
წრიპა შაშვი ძირზე: მკერდზე წვრილი მუქი წინწკლები კარგად ჩანს. კარდიფი, დიდი ბრიტანეთი, 2020 წლის მარტი. iNaturalist, CC BY 4.0. ფოტო: Frank Sengpiel · iNaturalist · კარდიფი, დიდი ბრიტანეთი · 23 მარტი 2020

ვინ არის წრიპა შაშვი?

წრიპა შაშვი მოყავისფრო ზურგიანი პატარა შაშვია, ღია მკერდზე წვრილი მუქი წინწკლებით. ის ნაცნობ შავ შაშვზე ცოტა პატარაა და ხშირად მიწაზე, ფოთლებში ეძებს საკვებს. ეს სახეობა საქართველოშიც გვხვდება: ამ სტატიის მთავარი ფოტო წინანდალშია გადაღებული, 2026 წლის სექტემბერში.

ვარდისფერი ვარხვები დილით, ეროვნული პარკი „ტუზლის ლიმანები“. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
ვარდისფერი ვარხვები დილით, ეროვნული პარკი „ტუზლის ლიმანები“. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. ფოტო: Ryzhkov Sergey · Wikimedia Commons · ტუზლის ლიმანები, ოდესის ოლქი, უკრაინა · 26 მაისი 2016

ტუზლის ლიმანები მარილიანი ლიმანების, ქვიშის კოსებისა და სტეპის ზოლია ზღვის პირას. გადამფრენი ფრინველებისთვის ეს მნიშვნელოვანი გაჩერების ადგილია, აქ ვარდისფერი ვარხვებიც ჩნდებიან. სწორედ ამიტომ ფრინველებისთვის ომის კვალი აქ განსაკუთრებით მძიმეა.

ლიმანი მალი სასიკი, ეროვნული პარკი „ტუზლის ლიმანები“. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
ლიმანი მალი სასიკი, ეროვნული პარკი „ტუზლის ლიმანები“. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. ფოტო: Максим Яковлєв · Wikimedia Commons · ტუზლის ლიმანები, ოდესის ოლქი, უკრაინა · 28 აპრილი 2016

შავი ზღვის სანაპიროზე დელფინებიც იღუპებიან

იგივე პარკი თვეებია დელფინების სიკვდილს აღრიცხავს. 2026 წლის ივნისში მის სანაპიროზე 56 მკვდარი დელფინი იპოვეს. Ukrinform-ის 19 სექტემბრის სტატიის მიხედვით, მანამდე ორ თვეში პარკის სანაპიროზე 79 მკვდარი ზღვის ძუძუმწოვარი აღრიცხეს. რუსევის შეფასებით, შავი ზღვის დელფინების ომამდელ რიცხვამდე აღდგენას 30–50 წელი დასჭირდება.

შაგანის შუქურა ქვიშის ზვინულზე, ეროვნული პარკი „ტუზლის ლიმანები“. ფოტოს ავტორი პარკის მკვლევარი ივან რუსევია. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
შაგანის შუქურა ქვიშის ზვინულზე, ეროვნული პარკი „ტუზლის ლიმანები“. ფოტოს ავტორი პარკის მკვლევარი ივან რუსევია. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. ფოტო: Ivan Rusev · Wikimedia Commons · ტუზლის ლიმანები, ოდესის ოლქი, უკრაინა · 16 აგვისტო 2020

რიცხვები ერთმანეთს ვერ შევკრებთ, რადგან სხვადასხვა პერიოდს ეხება. საიდან მოდის ომის დროს დაღუპული დელფინების დიდი შეფასებები, ჩვენს 1 ნოემბრის სტატიაშია ახსნილი. საქართველოს ფრინველები ფრინველების ჰაბზეა, ბუნების სხვა ამბები კი სიახლეებში.

გააგრძელეთ კითხვა

დაკავშირებული სიახლეები

ყველა სიახლე