სომხეთში უცელის კლდის ხვლიკი პირველად დაადასტურეს
ოთხი პართენოგენეტიკური Darevskia uzzelli ერთ ადგილას — სახეობა, რომელიც საქართველოში ამ ეტაპზე დადასტურებული არ არის.
მოკლედ
- გამოქვეყნდა
- 2 სექტემბერი 2026
- თემა
- ხვლიკები
2026 წლის 9 ივლისს ჟურნალ Animals-ში გამოქვეყნდა ნაშრომი, რომელიც უცელის კლდის ხვლიკს (Darevskia uzzelli) სომხეთში პირველად ადასტურებს. აქამდე სახეობა ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთის მცირე არეალის ენდემად ითვლებოდა და გადაშენების საფრთხის ქვეშ იყო შეფასებული. ავტორები არიან მარინე არაყელიანი და თანაავტორები. ეს ჩანაწერი საქართველოს არ ეხება.
რა დაადგინეს?
მორფოლოგიურმა და გენეტიკურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ შირაკის პროვინციაში, ჯრაძორის მახლობლად, ახურიანის ხეობაში ნაპოვნი ხვლიკები თურქეთის D. uzzelli-ს ემთხვევა და ახლოს მყოფი პართენოგენისგან, D. unisexualis-სგან, მკაფიოდ განსხვავდება. ნაშრომი 1977 წლიდან მიღებულ არეალს სომხეთში აფართოებს. საქართველოს წერტილი ნაშრომში არ არის.
რატომ არის ოთხი სახეობა ერთად?
ავტორები წერენ, რომ ეს ადგილი პართენოგენეტიკური კლდის ხვლიკების ყველაზე მდიდარი ცნობილი შეკრებაა: D. uzzelli აქ სომხურ კლდის ხვლიკთან, დალის ხვლიკთან და D. unisexualis-თან ერთად ცხოვრობს. სქესიანი Darevskia ამ წერტილში ნაშრომში არ არის ჩაწერილი. ფერით ეს სახეობები არ გაირჩევა.
რა ემუქრება ადგილს?
ავტორები მოსახლეობის უწყვეტ შესწავლას და დაცვას ითხოვენ: სამეცნიერო ღირებულება მაღალია. ჰაბიტატი დაცულ ტერიტორიებს გარეთაა და კაპსის წყალსაცავის წნეხის ქვეშაა. ეს საქართველოს რეგიონი არ არის.
რას ნიშნავს ეს ატლასისთვის?
ამ ატლასში D. uzzelli არ არის და ამ ნაშრომით არც ემატება. სომხური კლდის ხვლიკი და დალის ხვლიკი საქართველოში 2026 წლის ჩამონათვალით არის; D. unisexualis აქ არ არის. ხვლიკების ჰაბი რჩება ძირითად ჩანაწერად; სიახლეები მხოლოდ ამ სომხურ ჩანაწერს უმატებს კონტექსტს.
