შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — Greece — Radu Teodoreanuზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — Ionische Inseln — Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbHზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — Les Urques — VICJ FOTOSUBზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — San Pietro in Volta — cccrllზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — Ionische Inseln — Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbHზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — San Pietro in Volta — cccrllზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — San Pietro in Volta — cccrllზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — San Pietro in Volta — cccrllზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — 13820 Ensuès-la-Redonne — David Torresზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — Klenovica — Marino Linićზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — გაგრა, აფხაზეთი — Dmitry Ivanov
1/11

ზღვის ფინია სფინქსი

Aidablennius sphynx

Radu Teodoreanu · Greece

მთავარი მონაცემები

4 ნახვა
ზომა
8 სმ-მდე, ჩვეულებრივ 4–5 სმ-ზე ნაკლები
კვება
ფსკერის უხერხემლოები, წყალმცენარეები
სტატუსი საქართველოში
მკვიდრი, გვხვდება მთელ სანაპიროზე
ჰაბიტატი
წყალმცენარეებიანი ქვები და კლდეები ნაპირთან, 0–2 მ
ოჯახი
Blenniidae
დაცვა
მსოფლიოში LC, 2026; საქართველოში DD, 2021

მიმოხილვა

ზღვის ფინია სფინქსი საქართველოში

ზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) ზედაპირიდან სულ რამდენიმე ათეულ სანტიმეტრზე, მზით განათებულ ქვებზე ცხოვრობს, ზოგჯერ კი წყლიდანაც გამოდის და ნაპირის ქვაზე ჯდება. სიგრძე 8 სმ-ს არ აღემატება, უფრო ხშირად 4–5 სმ-ზე ნაკლებია. იკვებება ფსკერის უხერხემლოებითა და წყალმცენარეებით. ადამიანისთვის უვნებელია და სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს. გავრცელებულია ხმელთაშუა, მარმარილოსა და შავ ზღვებში და ატლანტის ოკეანის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, პორტუგალიიდან მაროკომდე. საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე ყველგან გვხვდება, წყალმცენარეებით დაფარულ ქვიან ადგილებში. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2026).

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ზღვის ფინია სფინქსი

პატარა, წაგრძელებული თევზია, მომრგვალო თავითა და ბლაგვი დრუნჩით. სხეული მოყავისფრო-ზეთისხილისფერი ან მორუხო-მწვანეა, გვერდებზე 6–7 ფართო განივი ზოლით. თვალებს ზემოთ თითო პატარა წანაზარდი აქვს.

ზღვის ფინია სფინქსი (Aidablennius sphynx) — Les Urques — VICJ FOTOSUBVICJ FOTOSUB · Les Urques · 2024
  1. გვერდებზე 6–7 ფართო მომწვანო-მურა განივი ზოლი აქვს, რომლებსაც ვიწრო ცისფერი ზოლები შემოუყვება. მოკლე ცისფერი ზოლები და წვრილი ლაქები თავზეც აქვს. ზურგი გვერდებზე მუქია.

  2. ზურგის ფარფლი გრძელია: თავის უკნიდან კუდის ღერომდე გასდევს. წინა, ეკლიანი ნაწილი ძალიან მაღალია და რბილი ნაწილისგან ჭდით არის გაყოფილი. კუდის ფარფლი მომრგვალო და მოწითალოა, 2–3 მუქი განივი ზოლით.

  3. თვალები თავის ზედა ნაწილშია და თითოეულს ზემოთ პატარა წანაზარდი აქვს. ქვირითობისას მამლებს ეს წანაზარდი ნარინჯისფერი უხდებათ. გულმკერდის ფარფლები მოყვითალოა, ორი განივი მურა ზოლით.

ფერი

ზეთისხილისფერიყავისფერილურჯიწითელი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება ზღვის ფინია სფინქსი საქართველოში

ნაპირის თევზია: ცხოვრობს ლიტორალში, სულ ნაპირთან, ქვებსა და კლდეებს შორის, რომლებიც მწვანე წყალმცენარეებით არის დაფარული. ყველაზე ხშირად ზედაპირის ქვეშ ან ბრტყელ, მზიან ქანზე ჩანს, რომელსაც წყალმცენარეების ხალიჩა ფარავს. ხორვატიის სანაპიროზე ჩატარებულ დაკვირვებაში 60 სმ-ზე ღრმად არ ჩასულა და ტალღებისთვის ღია ნაპირს ამჯობინებდა. თავშესაფრად და ბუდედ ქვებს შორის ნაპრალებს, მიდიის ცარიელ ნიჟარებსა და ბეტონის ნაგებობების ღრუებს იყენებს. საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე ყველგან გვხვდება, წყალმცენარეებით დაფარულ ქვიან ადგილებში. 2022–2023 წლების ფოტოები აფხაზეთიდანაა: გაგრიდან, გუდაუთიდან და სოხუმიდან.

ზღვის ფინია სფინქსის რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. ჩანაწერები ჯერ იმდენად ცოტაა, რომ არც ერთი რეგიონი არ არის მონიშნული.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ფოტოჩანაწერი
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

იკვებება ფსკერის უხერხემლოებითა და წყალმცენარეებით. საკვებში ხვდება კიბოსნაირები, მოლუსკები, ჭიები და თევზის ქვირითი. ქვირითობის დროს მამალი ბუდეს არ შორდება და საკვების მოპოვების ნაკლები საშუალება აქვს. ამით ხსნიან, რომ პატარა ბუდეებში ზოგჯერ ცოცხალ ქვირითსაც ჭამს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbH · Ionische Inseln
Radu Teodoreanu · Greece
VICJ FOTOSUB · Les Urques
cccrll · San Pietro in Volta

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ზღვის ფინია სფინქსთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე ყველგან გვხვდება, წყალმცენარეებით დაფარულ ქვიან ადგილებში. 2022–2023 წლებში გადაღებული ფოტოები აფხაზეთიდანაა, გაგრიდან, გუდაუთიდან და სოხუმიდან.

პატარა, წაგრძელებული თევზია, გვერდებზე 6–7 მომწვანო-მურა განივი ზოლით, რომლებსაც ვიწრო ცისფერი ზოლები შემოუყვება. თვალებს ზემოთ პატარა წანაზარდები აქვს, ზურგის ფარფლის წინა ნაწილი კი ძალიან მაღალია. ქვირითობისას მამლის წანაზარდები ნარინჯისფერია.

სიგრძე 8 სმ-ს არ აღემატება, უფრო ხშირად 4–5 სმ-ზე ნაკლებია. ხელისგულზე იოლად დაეტეოდა, მაგრამ თევზს ხელით ნუ დაიჭერთ.

ფსკერის უხერხემლოებს და წყალმცენარეებს: კიბოსნაირებს, მოლუსკებს, ჭიებს და თევზის ქვირითს. საკვებს ნაპირის ქვებზე, წყალმცენარეებს შორის პოულობს.

არა, ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2026). ქვირითობის დროს ბუდესთან ქვებს ნუ გადააბრუნებთ.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

11 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.