ფარშევანგისებრი ზღვის ფინია
Salaria pavo
lucaghess · Novi
მთავარი მონაცემები
- კვება
- ძირითადად მოლუსკები და ფსკერის სხვა უხერხემლოები
- სტატუსი საქართველოში
- მკვიდრი, მონაცემები არასაკმარისია
- ზომა
- 13 სმ-მდე
- ჰაბიტატი
- ქვები და კენჭები სულ ზედაპირულ წყალში, ძირითადად 30–50 სმ; მომლაშო წყალიც
- ქვირითობა
- მაის-ივლისი; ქვირითს მამალი იცავს
- ოჯახი
- Blenniidae
- დაცვა
- მსოფლიოში LC, 2026; საქართველოში DD, 2021
ფარშევანგისებრი ზღვის ფინია (Salaria pavo) ფარშევანგივით ჭრელია: მოყვითალო-მომწვანოა, ცისფერარშიიანი მუქი ზოლებით, თვალის უკან შავი „თვალით“, მამალს კი თავზე მაღალი ქოჩორი აქვს. სიგრძე 13 სმ-მდეა. ცხოვრობს სულ ზედაპირულ წყალში, ძირითადად 30–50 სმ სიღრმეზე, ქვებსა და კენჭებს შორის. მომლაშო წყალსაც იტანს. ადამიანისთვის უვნებელია. შავ ზღვაში მცირერიცხოვანია და მხოლოდ ყირიმის, კავკასიის, თურქეთის, ბულგარეთისა და რუმინეთის კლდოვან ნაპირებთან გვხვდება. საქართველოს ფაუნაში მკვიდრ სახეობად ითვლება, თუმცა თარიღიანი ჩანაწერი საქართველოდან არ არის ცნობილი. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC), საქართველოში მასზე მონაცემები არასაკმარისია (DD).
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ ფარშევანგისებრი ზღვის ფინია
მოგრძო, თითისტარისებრი თევზია, ქერცლის გარეშე, სქელი ლორწოთი დაფარული. მოყვითალო-მომწვანოა, 6–7 მუქი, ცისფერარშიიანი განივი ზოლით და ღია ცისფერი წერტილებით. თვალის უკან შავი ლაქა აქვს ცისფერი ან ვარდისფერი არშიით, მამალს კი თავზე ქოჩორი.

ძირითადი ფერი ზემოდან მოყვითალო-მომწვანოა. სხეულზე 6–7 მუქი ან მოლურჯო განივი ზოლია, წინ კაშკაშა ცისფერი არშიით, უკან კი ლაქოვანი. გვერდებსა და ზურგზე ღია ცისფერი წერტილების ხაზებია.
თვალის უკან შავი ლაქაა ცისფერი ან ვარდისფერი არშიით. მამალს თავზე, ზურგის ფარფლიდან თვალებამდე, მაღალი, რკალისებრი ქოჩორი აქვს, ქვირითობისას ოქროსფერ-მურა ან ნარინჯისფერი. თვალზედა წანაზარდები მოკლე და თითქმის შეუმჩნეველია.
მამრები, ჩვეულებრივ, მდედრებზე დიდები და უფრო კაშკაშები არიან. ზოგი მამალი პატარაა, ქოჩორი არ აქვს და მდედრს ჰგავს. თუ ქოჩრიან, ფერად ფინიას ქვის ქვეშ ნახავთ, ის, დიდი ალბათობით, ბუდის მცველი მამალია.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
ზღვის სანაპიროს სულ ზედაპირული წყლის ბინადარია: ცხოვრობს მოქცევის ზოლსა და მეჩეჩებზე, ძირითადად 30–50 სმ სიღრმეზე, ქვებს, კენჭებს, ქვიშასა და წყალმცენარეებს შორის. ნაპრალებსა და ნიჟარების მიერ გამოღრღნილ ხვრელებში ცხოვრობს. მოქცევისას მამრები წყლის ზემოთ დარჩენილ ფოსოებში რჩებიან. მომლაშო წყალს 5 ‰ მარილიანობამდე იტანს: სევასტოპოლთან მდინარე ჩორნაიას შესართავშიც უპოვიათ. არეალი ატლანტის ოკეანის აღმოსავლეთ სანაპიროს, საფრანგეთიდან მაროკომდე, ხმელთაშუა ზღვას და შავ ზღვას მოიცავს. სუეცის არხის გავლით წითელ ზღვაშიც შეაღწია. შავ ზღვაში მცირერიცხოვანია და მხოლოდ ყირიმის, კავკასიის, თურქეთის, ბულგარეთისა და რუმინეთის კლდოვან ნაპირებთან გვხვდება. საქართველოს ფაუნაში მკვიდრ სახეობად ითვლება, თუმცა თარიღიანი ჩანაწერი საქართველოდან არ არის ცნობილი.
ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს
ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.
გაგვიზიარე დაკვირვებანახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.
ძირითადად ფსკერის უხერხემლოებით იკვებება, უპირატესად მოლუსკებით. ჭამს კიბოსნაირებს, სხვა თევზების ქვირითს, წყლის მწერებსა და მათ ჭუპრებს, წყალმცენარეებსა და ორგანულ ნარჩენებსაც (დეტრიტს).
ტერიტორიული თევზია და თავის ადგილს შორს არ სცილდება. გველივით, მთელი სხეულის კლაკნით მოძრაობს. ნაპირთან თითქმის მთელი წლის განმავლობაში გვხვდება. შეუძლია დროებით ჰაერითაც ისუნთქოს. ქვირითობს მაის-ივლისში. მამალი ბუდეს ქვების ქვეშ, ნაპრალებსა და ფოსოებში აკეთებს. მდედრებს თავის ქნევითა და სხეულის რხევით ეარშიყება, ზოგჯერ კბენს და აწყდება, რომ ქვირითობის ადგილისკენ წაიყვანოს. ერთ ბუდეში რამდენიმე მდედრი დებს ქვირითს, მამალი კი მას იცავს. ზოგი პატარა მამალი ქოჩრის გარეშეა, მდედრის ქცევას იმეორებს, ბუდეს ასე უახლოვდება და ქვირითს ფარულად აპობს.
მსოფლიოში ფარშევანგისებრი ზღვის ფინია საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2026). შავი ზღვის თევზების 2014 წლის ჩამონათვალში ის შეფასებული არ არის (NE). 2021 წლის ეროვნული შეფასებით საქართველოში მასზე მონაცემები არასაკმარისია (DD), რიცხოვნობის ტენდენცია უცნობია. სპეციალური დაცვის სტატუსი არ აქვს.
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები ფარშევანგისებრი ზღვის ფინიასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
საქართველოს ფაუნაში ის მკვიდრ სახეობად ითვლება, თუმცა თარიღიანი ჩანაწერი საქართველოდან არ არის ცნობილი. შავ ზღვაში მცირერიცხოვანია და მხოლოდ კლდოვან ნაპირებთან ცხოვრობს, მათ შორის კავკასიის სანაპიროზე. საქართველოში მასზე მონაცემები ჯერ არასაკმარისია.
მოყვითალო-მომწვანოა, ცისფერარშიიანი მუქი ზოლებით და თვალის უკან შავი ლაქით, ცისფერი არშიით. მამალს თავზე მაღალი, ოქროსფერ-მურა ან ნარინჯისფერი ქოჩორი აქვს. ეს „თვალი“ და ქოჩორი მისი ყველაზე ადვილად შესამჩნევი ნიშნებია.
სიგრძე 13 სმ-მდეა. მამრები, ჩვეულებრივ, მდედრებზე დიდები არიან.
ძირითადად ფსკერის უხერხემლოებს, უპირატესად მოლუსკებს. ჭამს კიბოსნაირებს, თევზის ქვირითს, წყალმცენარეებსა და დეტრიტსაც.
მაის-ივლისში მამალი ბუდეს ქვის ქვეშ ან ნაპრალში აკეთებს. ერთ ბუდეში რამდენიმე მდედრი ქვირითობს, მამალი კი ქვირითს იცავს. პატარა „მზაკვარი“ მამრები მდედრს ბაძავენ და ქვირითს სხვის ბუდეში აპობენ.
ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC), საქართველოში მასზე მონაცემები არასაკმარისია (DD). სპეციალური დაცვის სტატუსი არ აქვს.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.




















