საქართველოს ორი ახალი ეროვნული პარკი: ეგრისი და ცივ-გომბორი
2026 წლის ივნისში პარლამენტმა ორი ახალი ეროვნული პარკი დაამტკიცა: ეგრისი სამეგრელოში და ცივ-გომბორი კახეთში. ცივ-გომბორთან ერთად იქმნება სიღნაღის სახელმწიფო ნაკრძალი და ცივ-გომბორის დაცული ლანდშაფტი.
2026 წლის 9 ივნისს საქართველოს პარლამენტმა მესამე მოსმენით ეგრისის ეროვნული პარკი დაამტკიცა. ის 37 074 ჰექტარს ფარავს წალენჯიხის, ჩხოროწყუსა და მარტვილის მუნიციპალიტეტებში. 24 ივნისს, ასევე მესამე მოსმენით, ერთხმად, 90 ხმით, მიღებულ იქნა კანონი ცივ-გომბორის დაცული ტერიტორიების შესახებ: ეროვნული პარკი 21 761 ჰექტარზე, სიღნაღის სახელმწიფო ნაკრძალი 554 ჰექტარზე და დაცული ლანდშაფტი 17 562 ჰექტარზე.
რა დაამტკიცა პარლამენტმა?
2026 წლის ივნისში საქართველოს დაცული ტერიტორიების სისტემას ორი ეროვნული პარკი შეემატა. ორივე კანონი მთავრობის ინიციატივაა და ორივეს პარლამენტმა მესამე მოსმენით დაუჭირა მხარი.
9 ივნისს პლენარულ სხდომაზე ეგრისის ეროვნული პარკის შექმნისა და მართვის შესახებ კანონპროექტი გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილემ ზურაბ ეზუგბაიამ წარადგინა. კანონი პარკის ტერიტორიის ფუნქციურ და სივრცით დაგეგმვას, ასევე მის სახელმწიფო მართვას აწესრიგებს.
24 ივნისს პარლამენტმა ერთხმად, 90 ხმით, მიიღო კანონი ცივ-გომბორის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ. ის სამ ახალ ერთეულს ქმნის და განსაზღვრავს, რა საქმიანობაა დაშვებული თითოეულ კატეგორიაში.
ეგრისის ეროვნული პარკი
ეგრისის ეროვნული პარკი 37 074 ჰექტარს ფარავს წალენჯიხის, ჩხოროწყუსა და მარტვილის მუნიციპალიტეტებში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. ის კოლხეთის ბიოგეოგრაფიულ რეგიონს ეკუთვნის. ხელსაყრელი კლიმატის წყალობით აქ ძველი, კოლხური ფლორა შემორჩა. პარკში ვიწრო ლოკალური ენდემებიც გვხვდება, რომლებიც მხოლოდ სამეგრელოშია ცნობილი.
პარკის ერთ-ერთი მთავარი მიზანი უნიკალური გეომორფოლოგიური წარმონაქმნების დაცვაა. მის ტერიტორიაზე საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილი ხერხემლიანების 26 სახეობა გვხვდება. პარკი დაიცავს წაბლნარებს, ადგილობრივი ენდემური მცენარეების ჰაბიტატებს, კოლხური ტყეების ბზის კორომებს და მიგარიისა და ჯვრის მთების მიმდებარე ტყეებს.
ცივ-გომბორის დაცული ტერიტორიები
ცივ-გომბორის კანონი ერთდროულად სამ დაცულ ტერიტორიას ქმნის კახეთში:
ეროვნული პარკი. 21 761 ჰექტარი საგარეჯოს, გურჯაანისა და თელავის მუნიციპალიტეტებში. მას დაცული ტერიტორიების სააგენტო მართავს.
სიღნაღის სახელმწიფო ნაკრძალი. 554 ჰექტარი, ასევე დაცული ტერიტორიების სააგენტოს მართვაში.
დაცული ლანდშაფტი. 17 562 ჰექტარი. მას დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში გურჯაანის მუნიციპალიტეტი მართავს. ლანდშაფტში მოქცეულ სახელმწიფო ტყეებს კვლავ ეროვნული სატყეო სააგენტო მართავს.
კანონით ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსიც იცვლება: გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მერიას ან მის მიერ უფლებამოსილ პირს შეეძლება, დაცულ ლანდშაფტში ჩადენილ სამართალდარღვევებზე ოქმი შეადგინოს.
რას ნიშნავს ეს რიცხვებში?
ორი ეროვნული პარკი ერთად 58 835 ჰექტარია. სიღნაღის ნაკრძალთან და ცივ-გომბორის დაცულ ლანდშაფტთან ერთად 2026 წლის ამ ორ კანონს 76 951 ჰექტარი შემოაქვს დაცული ტერიტორიების სისტემაში.
COP17-ის შესახებ ჩანაწერში 2026 წელს შექმნილი ტერიტორიების რიცხვები ოფიციალურ წყაროში ვერ გადავამოწმეთ. ეგრისისა და ცივ-გომბორის ფართობები კი პარლამენტის ოფიციალური ცნობებიდანაა.
რა რჩება გაურკვეველი?
სახეობები. ოფიციალურ ცნობებში ეგრისის წითელი ნუსხის 26 ხერხემლიანი სახეობა დასახელებული არ არის. ცივ-გომბორის ფაუნაზე ცნობებში მონაცემები არ არის.
ამოქმედების თარიღი. მაისში, კომიტეტში განხილვისას, აღინიშნა, რომ ცივ-გომბორის კანონი 2026 წლის 1 ივლისიდან ამოქმედდებოდა, დაცული ლანდშაფტის დებულებები კი 2027 წლის 1 იანვრიდან. საბოლოო ტექსტში ეს თარიღები აქ გამოყენებულ წყაროებში არ ჩანს.
საზღვრები. პარკების რუკები და ზუსტი საზღვრები ცნობებში მოცემული არ არის. ამიტომ ფოტოები ქედებს აჩვენებს და არა აუცილებლად პარკების ტერიტორიას.
საქართველოს დაცული ტერიტორიების სხვა ამბები სიახლეებშია.
