COP17 ერევანში: საქართველოს დაცული ტერიტორიები მილიონ ჰექტარს აღემატება
გაეროს ბიომრავალფეროვნების კონფერენციის ლიდერთა სამიტზე პრემიერმა ირაკლი კობახიძემ თქვა, რომ დაცული ტერიტორიები ქვეყნის 15%-ზე მეტს ფარავს და საქართველო მხარს უჭერს მიზანს „30% 2030-ისთვის“.
მოკლედ
- გამოქვეყნდა
- 17 ოქტომბერი 2026
2026 წლის 16 ოქტომბერს ერევანში, COP17-ის ლიდერთა სამიტზე, საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ განაცხადა, რომ ქვეყნის დაცული ტერიტორიები მილიონ ჰექტარზე მეტია, ანუ ტერიტორიის 15%-ზე მეტი. საერთაშორისო კონვენციებით დაცული არეალები ხმელეთის 23%-ს მოიცავს. საქართველო მხარს უჭერს გლობალურ მიზანს, რომ 2030 წლისთვის ხმელეთისა და ზღვის სულ მცირე 30% დაცული იყოს.
რა თქვა პრემიერმა ერევანში?
მილიონ ჰექტარზე მეტი, ანუ ქვეყნის 15%-ზე მეტი: ეს არის საქართველოს დაცული ტერიტორიების ფართობი, რომელიც ირაკლი კობახიძემ 16 ოქტომბერს ერევანში დაასახელა. სამიტი გაეროს ბიომრავალფეროვნების კონვენციის მხარეთა მე-17 კონფერენციის (COP17) ნაწილი იყო და „ლიდერები ბუნებისთვის“ ერქვა. პრემიერს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი დავით სონღულაშვილი ახლდა.
მეორე რიცხვი სხვა რამეს ზომავს. საერთაშორისო კონვენციების ფარგლებში დაცული არეალები ქვეყნის ხმელეთის 23%-ს მოიცავს. საქართველო, პრემიერის თქმით, მხარს უჭერს გლობალურ მიზანს: 2030 წლისთვის ხმელეთისა და ზღვის სულ მცირე 30% დაცული უნდა იყოს.
სიტყვაში ქვეყნის ბუნებაც მოკლედ იყო აღწერილი: მაღალი მთები, ვრცელი ტყეები და 26 000-ზე მეტი მდინარე. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეტანილია კოლხეთის ტროპიკული ტყეები და ჭარბტენიანი ტერიტორიები, საქართველოში იუნესკოს ბიოსფერული რეზერვატებიც არის. პოლიტიკის საფუძვლად კობახიძემ სამი რამ დაასახელა: ბუნებრივი მემკვიდრეობის დაცვა, ეკოლოგიური კავშირების შენარჩუნება და დაზიანებული ეკოსისტემების აღდგენა.
მეზობლები და 2030 წელი
კობახიძემ თქვა, რომ სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებს საერთო ეკოსისტემები აქვთ და საქართველო მზად არის, მეზობლებთან ერთად დაიცვას ეს საერთო ბუნებრივი მემკვიდრეობა. ჯანსაღ ეკოსისტემებს მან წყლის რესურსების დაცვა, ტურიზმი და მცირე ბიზნესი დაუკავშირა. რიცხვები ამ ნაწილში არ დასახელებულა.
მთავარი კითხვა, პრემიერის თქმით, ახლა ის არის, რა შედეგს მოიტანს უკვე აღებული ვალდებულებები. მან კუნმინგ-მონრეალის ბიომრავალფეროვნების გლობალური ჩარჩოს მიზნების დადასტურებისა და 2030 წლამდე კონვენციის ვალდებულებების ხელშესახებ შედეგად ქცევისკენ მოუწოდა.
რა არის COP17?
COP17 ბიომრავალფეროვნების კონვენციის მხარეთა მე-17 შეხვედრაა. ის ერევანში 19–30 ოქტომბერს იმართება და კუნმინგ-მონრეალის ჩარჩოს (მიღებულია 2022 წელს) შესრულების პირველ გლობალურ მიმოხილვას ატარებს. ლიდერთა სამიტი კონფერენციამდე, 16 ოქტომბერს გაიმართა. ის სომხეთის პრემიერმა ნიკოლ ფაშინიანმა და გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიუ გუტერეშმა გახსნეს. კობახიძე სამიტზე ფაშინიანის მიწვევით ჩავიდა.
საერთო ეკოსისტემები ატლასის სიახლეებშიც ჩანს. შემოდგომით მტაცებელი ფრინველები ბათუმის დერეფანს გადიან, საქართველოს მეზობლად, სომხეთის შირაკში კი სწორედ მიგრაციისას დაიღუპა ელექტროხაზებზე ნაპოვნი ფრინველების უმეტესობა.
რა რჩება გაურკვეველი?
რომელი ტერიტორიები ითვლება. სიტყვის აღწერებში არ ჩანს, დაცული ტერიტორიების რომელი კატეგორიები შედის მილიონ ჰექტარში, და არც ის, თუ რომელ კონვენციებს ეხება 23%. ეს ორი რიცხვი ერთმანეთს ნაწილობრივ შეიძლება ფარავდეს, ამიტომ მათი შეკრება არ შეიძლება.
ახალი ტერიტორიები. მედიაში გავრცელდა რიცხვები 2026 წელს შექმნილი და გაფართოებული დაცული ტერიტორიების შესახებ. ოფიციალურ წყაროში ისინი ვერ გადავამოწმეთ, ამიტომ აქ არ მოგვყავს.
30% და საქართველო. პრემიერმა მხარი დაუჭირა გლობალურ მიზანს. აქ გამოყენებულ წყაროებში არ ჩანს, აქვს თუ არა საქართველოს 30%-ის ეროვნული ვალდებულება ან ვადები.
ერთ-ერთი ახალი დაცული ტერიტორია 2026 წელს რიონზე, ზუთხის ქვირითობის ადგილას შეიქმნა. ეს და სხვა ჩანაწერები სიახლეებშია.
