ცალკე ქართული კვების კვლევა ამ გვერდზე არ არის. არეალის სხვა ნაწილებში მწერიჭამია: მწერები და მათი მატლები, ობობები და სხვა წვრილი უხერხემლოები მიწაზე ან მის სიახლოვეს. ხშირად დარბის და კუდს აქნევს, მერე მოკლე ნახტომით იჭერს ნადავლს. ეს სახეობის დონის კვებაა და არა გაზომილი ქართული მენიუ.
თეთრი ბოლოქანქარა
Motacilla alba
მოუსმინე ხმას
Zeynel Cebeci · თუზლა, კარათაში, ადანა
წვრილი, გრძელკუდიანი შავ-თეთრ-რუხი ბოლოქანქარა. საქართველოში დადასტურებულია როგორც მთელი წლის რეზიდენტი 2024 წლის ეროვნულ ჩამონათვალში.
მთავარი მონაცემები ერთი შეხედვით
- ზომა
- 16.5–19 სმ
- კვება
- მწერები
- სტატუსი საქართველოში
- მთელი წლის რეზიდენტი
- ჰაბიტატი
- ღია ადგილები / დასახლებები
- ოჯახი
- Motacillidae
- კონსერვაცია
- ნაკლ. საფრთხე
თეთრი ბოლოქანქარა (Motacilla alba) წვრილი, გრძელკუდიანი ბოლოქანქარაა; საქართველოში 2024 წლის ჩამონათვალით მთელი წლის რეზიდენტია. 2024 წლის საქართველოს ფრინველების ანოტირებული ჩამონათვალი მას კოდავს YR-R: მობუდარი, წლის განმავლობაში დამყოფი; ქვესახეობად უთითებს Motacilla alba alba-ს. სეზონურობის მონაცემი მაღალი ხარისხისაა (კოდი A). არსებობის ხარისხი მაღალია (H); მტკიცებულებაა ფოტო. ორი საჯარო ქვეყნის ჩამონათვალი იმავე სახეობას YR-R, M-ადაც კოდავს. ეს გვერდი ქვეყნის სტატუსად მიჰყვება რეცენზირებულ 2024 წლის დანართს (YR-R) და მიგრანტის დამატებით კოდს უთანხმოებად აღნიშნავს. ზრდასრულის სიგრძე სახეობის დონეზე დაახლოებით 16.5–19 სმ-ია. ადამიანისთვის უვნებელია. IUCN-ის მიხედვით ნაკლებად საფრთხის ქვეშაა. 2024 წლის ჩამონათვალი გლობალურ და ეროვნულ კატეგორიად LC-ს უთითებს. ჩვეულებრივი ქართული სახელია თეთრი ბოლოქანქარა.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ თეთრი ბოლოქანქარა
წვრილი, გრძელკუდიანი შავ-თეთრ-რუხი ფრინველი, რომელიც მიწაზე დადის და კუდს აქნევს. საქართველოში 2024 წლის ჩამონათვალით მთელი წლის რეზიდენტია. ჩვეულებრივი აღრევა სხვა ბოლოქანქარებთანაა, განსაკუთრებით რუხთან.
სიგრძე სახეობის დონეზე დაახლოებით 16.5–19 სმ-ია; მასა ხშირად დაახლოებით 18–25 გ. სხეული წვრილია, კუდი გრძელი. ნისკარტი თხელი და შავია. ფრენა ტალღოვანია. 2024 წლის ჩამონათვალი საქართველოს ფორმას Motacilla alba alba-ს უკავშირებს: ზურგი რუხია და არა მთლიანად შავი.
ბუდობის შებუმბვლებში თავი და ყელი შავია, შუბლი და სახე თეთრი, ზურგი რუხი, ქვედა მხარე თეთრი, ფრთაზე თეთრი ზოლი. არაბუდობისას ყელი და მკერდი უფრო ღიაა, შავი ნაკლებია. ახალგაზრდა უფრო მურა-რუხია, კონტრასტი სუსტი. დიდ ბრიტანეთისა და ირლანდიის M. a. yarrellii-ს ზურგი შავია; ეს ფორმა საქართველოს ჩამონათვალში არ არის მითითებული.
რუხი ბოლოქანქარა (Motacilla cinerea) 2024 წლის ჩამონათვალით საქართველოში YR-R; M-ია; ქვედა მხარე ყვითელია, ზურგი რუხი, კუდი უფრო გრძელი, ჩვეულებრივ ნაკადი ან ხეობა. ყვითელი ბოლოქანქარა (Motacilla flava) არის BB; M: ზურგი ზეთისხილისფერ-მწვანეა, ქვედა მხარე ყვითელი, კუდი უფრო მოკლე. ყვითელთავა ბოლოქანქარა (Motacilla citreola) არის BB; M: ზრდასრულ მამალს ყვითელი თავი აქვს. ამ ატლასში იმ ბოლოქანქარების ცალკე გვერდები ჯერ არ არის.
ადამიანისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს. არ აიყვანოთ. ეზოში ან გზის პირზე შავ-თეთრი ფრინველი, რომელიც კუდს აქნევს და მიწაზე დარბის, საქართველოში ჩვეულებრივ ეს სახეობაა.
საქართველოში ეძებეთ ღია ან ნახევრად ღია ადგილზე, ხშირად წყალთან ან დასახლებასთან: მდინარის ნაპირი, გზის პირი, ეზო, პარკი, ფერმა, სახურავი, ავტოსადგომი. სახეობის დონეზე იკვებება შიშველ ან მოკლე საფარიან ზედაპირზე, სადაც მწერს ხედავს და დევნის. მკვრივი დახურული ტყე ტიპიური არ არის. დასახელებული ქართული წერტილია ჭოროხის დელტა ბათუმის სამხრეთით (აჭარა): 2018 წლის გაზაფხულის აღრიცხვაში სახეობა რამდენიმე თარიღზეა დათვლილი. SPA N 16-ში (ბათუმი) მისი კოდია BB, M; SPA N 17-ში (კოლხეთი) — YR-R. 2024 წლის ჩამონათვალი ქვეყნის დონის სტატუსს ადასტურებს და მუნიციპალიტეტების სიას არ აქვეყნებს. მთელ ქვეყანაში თანაბრად ნუ ივარაუდებთ. საქართველოსთვის ცალკე სიმაღლის დიაპაზონი აქ არ არის გამოქვეყნებული; ატლასის რუკა მხოლოდ იმ ადმინისტრაციულ ერთეულებს ფერავს, სადაც დასახელებული ლოკალობა წყაროში რეალურად არის.
დღის აქტიურია. მიწაზე დადის და დარბის; დაშვებისას და ნადირობისას გრძელ კუდს ზევით-ქვევით აქნევს — ამ მოძრაობაზეა ქართული სახელიც. ფრენა ტალღოვანია; ფრენისას ხშირად ისმის მოკლე, მკვეთრი საკონტაქტო ხმა, დაახლოებით „ცილიპ“ ან „ჩისიკ“. ამ გვერდის ჩანაწერია xeno-canto XC501786 (Hannu Varkki, ჰელსინკი; CC BY-SA 4.0). ბუდე უხეში თასია ნაპრალში ან ღრუში — მდინარის ნაპირი, კედელი, ხიდი, შენობა. სახეობის დონეზე კლატჩი ხშირად დაახლოებით 4–6 კვერცხია; ინკუბაცია დაახლოებით 12–16 დღე, ბარტყი ბუდეს დაახლოებით 12–15 დღეში ტოვებს. ეს ციფრები უფრო ფართო არეალიდანაა და არა ქართული ბუდის ნიმუშიდან. 2024 წლის ჩამონათვალი სახეობას საქართველოში მობუდარ რეზიდენტად იღებს. ქალაქებში სხვაგან ზამთრის დიდი ღამის დასვენებაა აღწერილი; საქართველოსთვის აქ გაზომილი არ არის.
IUCN-ის წითელ ნუსხაში Motacilla alba ნაკლებად საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობადაა შეფასებული. არეალი და პოპულაცია ძალიან დიდია. საქართველოს 2014 წლის წითელ ნუსხაში (დადგენილება №190) არ არის. 2024 წლის ქართული ჩამონათვალი გლობალურ და ეროვნულ კატეგორიად LC-ს უთითებს. საქართველოს პოპულაციის ტენდენცია ამ გვერდზე არ არის გაზომილი. სახეობის დონეზე ადამიანის ნაგებობებსა და ღია ადგილებს კარგად იყენებს; ეს ადგილობრივ წარმატებას არ ნიშნავს ყველა ჰაბიტატში. ველური ფრინველი არ დაიჭიროთ.
Charles J. Sharp · ლაჰემაას ეროვნული პარკი, ესტონეთი
Zeynel Cebeci · თუზლა, კარათაში, ადანა
Charles J. Sharp · ჰოლო, ვესტრა-გიოტალანდი, შვედეთი
Charles J. Sharp · მარკენი, ნიდერლანდები
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელე თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები თეთრი ბოლოქანქარასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
კი. 2024 წლის საქართველოს ფრინველების ანოტირებული ჩამონათვალი მას დადასტურებულ მთელი წლის რეზიდენტად იღებს (მობუდარი, წლის განმავლობაში დამყოფი).
ღია ადგილზე, ხშირად წყალთან ან დასახლებასთან — ეზო, პარკი, გზის პირი, მდინარის ნაპირი. დასახელებული წერტილია ჭოროხის დელტა (აჭარა). ამ გვერდზე მუნიციპალიტეტების სრული სია არ არის.
წვრილი ფრინველია გრძელი კუდით, რომელსაც მიწაზე აქნევს. ბუდობისას თავი და ყელი შავია, სახე თეთრი, ზურგი რუხი. რუხ ბოლოქანქარას ყვითელი ქვედა მხარე აქვს. ყვითელს — ზეთისხილისფერი ზურგი და ყვითელი ქვედა მხარე, უფრო მოკლე კუდი.
სახეობის დონეზე სიგრძე დაახლოებით 16.5–19 სმ-ია, მასა დაახლოებით 18–25 გ. საქართველოსთვის ცალკე გაზომილი სერია ამ გვერდზე არ არის.
მიწაზე მწერებს, მატლებს, ობობებს და სხვა წვრილ უხერხემლოებს. საქართველოში კვება ცალკე არ არის შესწავლილი ამ გვერდზე.
მთელი წლის განმავლობაში, 2024 წლის ჩამონათვალის მიხედვით (YR-R). ზოგი საჯარო ჩამონათვალი დამატებით მიგრანტადაც კოდავს; ჭოროხის დელტაში 2018 წლის გაზაფხულზე დათვლილია.
კი. 2024 წლის ჩამონათვალში მთელი წლის რეზიდენტი ნიშნავს, რომ მობუდარადაა მიღებული და წლის განმავლობაში რჩება.
უვნებელია. გლობალურად ნაკლებად საფრთხის ქვეშაა და საქართველოს 2014 წლის წითელ ნუსხაში არ არის. ველური ფრინველი არ დაიჭიროთ.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
