Akdeniz nalburunlu yarasası
Rhinolophus euryale
sergi4cr · Girona
Temel bilgiler bir bakışta
- Boyut
- 7,5–17,5 g, kanat açıklığı 30–32 cm
- Beslenme
- Böcekçil, çoğunlukla gece kelebekleri
- Gürcistan'daki durumu
- Yerli, çoğunlukla batıda
- Yaşam alanı
- Karstik mağaralar, geniş yapraklı orman
- Familya
- Rhinolophidae
- Koruma
- VU / NT
Akdeniz nalburunlu yarasası (Rhinolophus euryale), Gürcistan mağaralarında en sık görülen yarasalar arasındadır. Orta boyludur, 7,5–17,5 g ağırlığındadır ve burnunda at nalı biçiminde bir deri yaprağı taşır. Çoğunlukla batı Gürcistan'ın karstik bölgelerinde yaşar ve orada yazın yüzü aşkın hayvanlık koloniler kurar; doğuda ise çok nadirdir. Blasius nalburunlu yarasasına öyle benzer ki doğada ikisini gözle ayıramazsınız. Rahatsız edilmeye çok zor dayanır, bu yüzden mağarada asılı yarasalara yaklaşmayın.
Tanıma
Akdeniz nalburunlu yarasası nasıl tanınır
Orta boy bir nalburunlu yarasadır; ön kolu 43–51 mm, kanat açıklığı 30–32 cm'dir. Kürkü kabarık ve grimsi kahverengidir, bazen kızılımsı bir tonu vardır, karnı daha açıktır. En güvenilir özellik burun yaprağındadır, ama bu yalnızca elde tutulan bir hayvanda görülür. Doğada onu Blasius ve Mehely nalburunlu yarasalarından ayırmak neredeyse imkânsızdır.
Baş ve gövde 43–58 mm, kuyruk 22–30 mm, ön kol 43–51 mm, ağırlık 7,5–17,5 g. Boyu Blasius nalburunlu yarasasıyla neredeyse tam olarak örtüşür, bu yüzden boy onları ayırmanıza yardım etmez.
Burnunda at nalı biçiminde bir deri yaprağı vardır. Ortada, burun deliklerinin üstünde, dar ve sivri bir çıkıntı yükselir; öne ve aşağı kıvrıktır ve alttaki yuvarlak çıkıntıdan belirgin biçimde uzundur. Önündeki "eyer"in kenarları neredeyse paraleldir, tepesi geniştir. Blasius nalburunlu yarasasında aynı çıkıntı düz ve boynuz gibi yüksektir, eyer ise yukarı doğru daralır.
Sırtı grimsi kahverengidir, hafif kızılımsı, leylak ya da sarımsı bir tonu vardır. Kılların dibi beyazımsı, uçları grimsi kahverengidir. Karnı daha açıktır, grimsi beyaz ya da sarımsı beyazdır. Birinci yılındaki hayvanlar yetişkinlerden daha koyu renklidir.
Büyük nalburunlu yarasa belirgin biçimde daha iridir: kanat açıklığı 35–40 cm, ağırlığı 30 g'a kadardır. Küçük nalburunlu yarasa daha küçüktür, 5–9 g. Akdeniz nalburunlu yarasasının ekolokasyon sesi 100–109 kHz'te, Blasius nalburunlu yarasasınınki 85–98 kHz'tedir. Küçük nalburunlu yarasa yaklaşık 110 kHz'te ses çıkarır ve onunla örtüşür, bu yüzden ultrason dedektörü bile her zaman sonuç vermez. Yarasayı kendiniz yakalamayın: türü yalnızca bir yarasa araştırmacısı belirleyebilir.
Akdeniz nalburunlu yarasası karstik bölgelere ve onlara komşu ovalara bağlıdır, batı Gürcistan'da 800 m'ye kadar. Kayıtların çoğu Büyük Kafkasya'nın güney yamaçlarındaki dağ eteklerinden gelir: Kutaisi, Martvili, Nokalakevi, Urta, Ghliana ve Tskaltubo mağaraları ve Tsebelda. Rioni'nin güneyinde Çakvistavi'den bilinir. Surami Dağları'nın doğusunda çok nadirdir: Tiflis'te ve Algeti Barajı yakınında (Kvemo Kartli) bulunmuştur. Yazın çoğunlukla mağaralarda yaşar, ama binaları da kullanır. Nokalakevi yakınında bir doğum kolonisi eski bir kilisede yaşıyordu, tek tük hayvanlar ise bir pompa istasyonunun kubbesi altında ve bir kireç ocağında bulundu. Batı Gürcistan'da kışı yalnızca mağaralarda geçirir.
Akdeniz nalburunlu yarasası çoğunlukla gece kelebekleriyle beslenir; bütün yıl boyunca, kışın da. Küçük ve orta boy kelebekleri tercih eder. Ayrıca sivrisinek benzeri tipulidleri (Tipulidae), küçük böcekleri ve başka böcekleri de yer. Yavaş uçar, böcekleri uçarken yakalar ya da yapraktan ve yerden alır, avını ise yemek için gece sığınağına götürür. Geniş yapraklı ormanlarda, dere kenarı bitki örtüsünde ve çit sıralarında, genellikle sığınağının 5–10 km çevresinde avlanır. İğne yapraklı ağaçlandırmalardan ve parlak ışıklı şehirlerden kaçınır.
Akdeniz nalburunlu yarasası geceleri etkindir ve sığınağından alacakaranlığın geç saatinde çıkar. Çok çevik uçar ve bir an havada asılı kalabilir. Büyük koloniler yalnızca üreme döneminde toplanır ve dişilerle yavrulardan oluşur. Erkekler bu dönemde muhtemelen ayrı, yalnız ya da küçük gruplar halinde yaşar. Temmuz 2004'te Ghliana Mağarası'nın tavanındaki bir oyukta yüzü aşkın Akdeniz nalburunlu yarasası asılıydı ve incelenen dişiler gebe çıktı. Çoğu zaman başka türlerle birlikte yaşar: büyük ve küçük nalburunlu yarasalar, farekulaklı yarasalar ve uzunparmaklı yarasalar. Çiftleşme sonbaharda mağaralarda olur ve kış sığınaklarında da sürebilir. Gebelik yaklaşık 90 gün sürer. Avrupa'da tek yavru Haziran–Temmuz'da doğar ve dört haftalıkken bağımsız olur. Dişi ilk kez 2–3 yaşında doğurur. Batı Gürcistan'ın ılıman ikliminde kış uykusu Kasım'dan önce başlamaz ve Mart'ta biter; kışın mağaralarda yalnızca tek tük hayvanlar bulunmuştur. Kendi alanına bağlıdır, ama yaz ve kış sığınakları arasında hareket eder. Rahatsız edilmeye kötü dayanır ve sık rahatsız edilen bir mağarayı tamamen terk edebilir.
Gürcistan'da Akdeniz nalburunlu yarasası Hassas (VU) durumdadır: Gürcistan'ın 2014 Kırmızı Listesi'ne böyle girdi ve 2021 ulusal değerlendirmesinde de aynı kategoriyi aldı. Batı Gürcistan popülasyonu tehdit altında değildir, doğudaki ise çok küçüktür. Zümrüt Ağı'nın öncelikli türler listesinde de yer alır. Dünya ölçeğinde Tehdide yakındır (NT, 2016) ve sayısı azalıyor. Başlıca tehdit mağaralardaki rahatsızlıktır: mağara turizmi, mağaracılık ziyaretleri ve vandalizm yarasaları mağarayı terk etmeye zorlar. Pestisitler, ışık kirliliği, kentleşme ve av alanlarının kaybı da tehdittir. Batı Gürcistan'da yaşadığı yerler yüzyıllar boyunca bahçelere, çay tarlalarına ve tarlalara dönüştürüldü. 20. yüzyılın ikinci yarısında sayısı, egzotik ağaçların kitlesel dikimi yüzünden de azalmış olabilir. Korunması için en önemli şey mağaralarının sessizliğini korumaktır.
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Evet. Çoğunlukla batı Gürcistan'ın karstik bölgelerinde, Büyük Kafkasya'nın güney yamaçlarındaki dağ eteklerinde yaşar. Kutaisi, Martvili, Nokalakevi ve Ghliana ile Tskaltubo mağaralarından bilinir. Doğuda çok nadirdir ve yalnızca Tiflis'ten ve Algeti Barajı'ndan bilinir.
Çoğunlukla mağaralarda. Yazın bazen eski bir kiliseye ya da başka bir binaya yerleşir, ama batı Gürcistan'da kışı yalnızca mağaralarda geçirir. Geceleri geniş yapraklı ormanlarda, dere kenarlarında ve çalılıklarda avlanır. Bir mağarada asılı yarasalar görürseniz onları rahatsız etmeyin.
Doğada neredeyse ayıramazsınız. Boyları ve renkleri benzerdir. Akdeniz nalburunlu yarasasında burun yaprağının ortadaki çıkıntısı öne ve aşağı kıvrıktır, eyerin tepesi geniştir. Blasius nalburunlu yarasasında çıkıntı düz ve yüksektir, eyer yukarı doğru daralır. Bu yalnızca elde tutulan bir hayvanda görülür, bu yüzden türü bir yarasa araştırmacısı belirler.
Orta boy bir yarasadır: 7,5–17,5 g ağırlığındadır, baş ve gövdesi 43–58 mm, kanat açıklığı 30–32 cm'dir. Büyük nalburunlu yarasadan küçük, küçük nalburunlu yarasadan büyüktür. Boyu Blasius nalburunlu yarasasıyla neredeyse tam olarak örtüşür.
Çoğunlukla gece kelebekleri, bütün yıl boyunca. Tipulidleri, küçük böcekleri ve başka böcekleri de yer. Böcekleri uçarken yakalar ya da yapraktan alır ve yemek için gece sığınağına götürür.
Hayır, zehirli değildir ve size saldırmaz. Ama hiçbir yarasaya çıplak elle dokunmayın, çünkü kuduz bakarak dışlanamaz. Sizi ısırır ya da tırmalarsa yeri en az 15 dakika sabun ve suyla yıkayın ve hemen bir doktora başvurun. Acil durumda 112'yi arayın.
Evet. Gürcistan Kırmızı Listesi'nde Hassas (VU) olarak yer alır, dünyada ise Tehdide yakındır (NT, 2016). Batı Gürcistan popülasyonu tehdit altında değildir, doğudaki ise çok küçüktür. Başlıca tehdit mağaralardaki rahatsızlıktır, bu yüzden yarasalı bir mağarada sessiz olun ve onlara yaklaşmayın.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.
