Allactaga williamsi
Allactaga williamsi
Mohammad Amin Ghaffari · Garmi, Ardabil Province, Iran
Temel bilgiler bir bakışta
- Beslenme
- Tohum, böcek, yeşil bitki kısımları
- Gürcistan’daki durumu
- Varlığı doğrulanmalı
- Boyut
- Gövde 10,2–14,6 cm, kuyruk 16,7–25,5 cm, 54–143 g
- Yaşam alanı
- Yarı çöl, kurak dağ bozkırı, 2.500 m’ye kadar
- Familya
- Dipodidae
- Koruma
- LC / DD
Allactaga williamsi, Allactaga elater’in daha iri bir akrabasıdır: 143 g’a kadar çıkar, kuyruğu 25 cm’ye ulaşır. Çoğunlukla Anadolu’da, Ermenistan’da, Azerbaycan’da ve İran’da, yarı çöllerde ve kurak dağ bozkırlarında yaşar. Gürcistan’da yalnızca güneydoğudan, Eldari ve Çaçuna vadilerinden bilinir. Ülkedeki varlığı belirsizdir ve yeniden doğrulanması gerekir. Bu yerlerde gece iri bir arap tavşanı görürseniz, fotoğrafı özellikle değerli olur.
Tanıma
Allactaga williamsi nasıl tanınır
Arka bacakları üzerinde zıplayan, uzun bacaklı, büyük kulaklı bir kemirgendir. Sırtı kahverengimsi toprak sarısı, yanları ve karnı saf beyazdır. Uzun kuyruğu yassı, üç renkli bir püskülle biter. En kolay, daha küçük ve daha gri olan Allactaga elater ile karıştırılır.
Gövdesi 10,2–14,6 cm, kuyruğu 16,7–25,5 cm, kulağı 3,8–5,1 cm, arka ayağı 6,1–7,4 cm’dir. Ağırlığı 54–143 g’dır; erkeklerle dişiler boyca neredeyse aynıdır.
Başı ve sırtı kahverengimsi toprak sarısı, yanları ve karnı saf beyazdır. Kuyruk püskülü geniş ve yassıdır: yaklaşık 2 cm’lik parlak toprak sarısı bir halka, 4 cm’lik siyah bir kısım ve 2 cm’lik beyaz bir uç.
Arka parmaklarının altı kısa, yumuşak beyaz tüylerle kaplıdır; Allactaga elater’de ise çıplaktır. Allactaga elater 77 g’a kadar çıkar ve sırtı kum grisidir. İkisi de Eldari vadisinde bulunmuştur; fotoğrafta boyutu, rengi ve kuyruk püskülünü karşılaştırın.
Renk
Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.
Hangileriyle karışabilir
Çoğunlukla yarı çöllerde ve kurak dağ bozkırlarında yaşar, ama subalpin çayırlara, yaklaşık 2.500 m’ye kadar da çıkar. Pek çok yere uyum sağlar: yarı sabitlenmiş kum tepeleri, kaya çıkıntıları ve tuzcul bitki alanları. En çok seyrek pelin ve ot öbeklerini sever. Yeterli doğal yaşam alanı kaldığı sürece bozulmuş yerlerde de yaşar, ama ekili alanlarda genellikle görülmez. Gürcistan’da Eldari ve Çaçuna vadilerinde bulunmuştur.
Çoğunlukla tohum ve böcekle, daha az da yeşil bitki kısımları ve soğanlarla beslenir. İlkbaharda daha çok böcek ve yeşil kısım, yazın çeşitli bitki kısımları, sonbaharda ise tohum yer.
Gece hayvanıdır: gün batımından 1,5–2 saat sonra ortaya çıkar ve şafaktan önce yuvasına döner. Kasımdan şubata kadar kış uykusuna yatar. Yuvası basittir: 90–200 cm uzunluğunda, 20–80 cm derinlikteki bir yuva odasıyla biten tek bir tünel. Girişi toprakla kapatır, bazı yuvaların ise acil çıkışı vardır. Türkiye’de kulaklı orman baykuşunun sık avıdır. Üreme mart sonundan hazirana ve ağustostan ekime kadar kaydedilmiştir. Gebelik 25–30 gün sürer, bir batında 2–8 yavru olur. Kışı geçiren bir dişi yılda iki kez doğurabilir. Tutsaklıkta bir arada tutulan hayvanlar birbirleriyle şiddetle, bazen ölümüne dövüşür.
Küresel ölçekte Allactaga williamsi Asgari Endişe kategorisindedir (LC, 2016). Yayılış alanı geniştir ve toplam sayısı büyüktür, ama yoğunluğu düşüktür. Azerbaycan’ın bazı kesimlerinde yaygındır, Türkiye’nin bazı kesimlerinde ise nadirleşmiş ve yer yer kaybolmuştur. Başlıca tehdit bozkırların tarlaya dönüştürülmesidir. Gürcistan’da 2021 ulusal değerlendirmesine göre Yetersiz Veri (DD) kategorisindedir, sayısının eğilimi bilinmemektedir ve ülkedeki varlığı doğrulanmamış sayılır.
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Olabilir. Güneydoğuda, Eldari ve Çaçuna vadilerinde bulunmuştur ve güneydoğu Gürcistan yayılış alanının içindedir. Yine de ülkedeki varlığı henüz doğrulanmamış sayılır. Bu yüzden bu yerlerde çekilen her fotoğraf değerlidir.
Allactaga williamsi daha iridir, 54–143 g; sırtı kahverengimsi toprak sarısı, kuyruk püskülünün dibi parlak toprak sarısıdır. Allactaga elater 77 g’a kadar çıkar ve sırtı kum grisidir. Arka parmaklar da farklıdır, ama bu ancak elde görülür; fotoğrafta boyutu ve rengi karşılaştırın.
Çoğunlukla tohum ve böcek, daha az da yeşil bitki kısımları ve soğan. İlkbaharda daha çok böcek, sonbaharda daha çok tohum yer. Yiyeceğini gece arar.
Küresel ölçekte hayır: Asgari Endişe kategorisindedir (LC, 2016). Ama Türkiye’nin bazı kesimlerinde bozkırlar tarlaya dönüştürüldüğü için nadirleşmiş ve yer yer kaybolmuştur. Gürcistan’da Yetersiz Veri (DD) kategorisindedir.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.
