Kırmızı sırtlı fare
Myodes glareolus
peterkennerley · Coppice Close
Temel bilgiler bir bakışta
- Beslenme
- Bitkiler, tohum, meyve, mantar
- Gürcistan’daki durumu
- Yerli, noktasal yayılışlı
- Boyut
- Gövde 8–13,5 cm, 12–61 g
- Yaşam alanı
- Dağ ormanları, 1.600 m’ye kadar
- Familya
- Cricetidae
- Koruma
- LC / EN
Kırmızı sırtlı fare Avrupa ormanlarının yaygın bir kemirgenidir, ama Gürcistan’da nadir ve tehlike altındadır. Burada yalnızca güneybatıdaki dağlarda, Acara-İmereti ve Guria-Acara sıradağlarında, yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarda yaşar. Kızıl sırtı, belirgin kulakları ve uzun, iki renkli kuyruğu onu diğer tarla farelerinden ayırır. İnsana saldırmaz, ama hantavirüs taşır. Bu yüzden onu elinize almayın ve dışkısına dokunmayın.
Tanıma
Kırmızı sırtlı fare nasıl tanınır
Kızıl sırtlı, gri yanlı ve açık gri karınlı küçük, zarif bir tarla faresidir. Kulakları yuvarlaktır ve kürkten belirgin biçimde çıkar, kuyruğu ise gövde uzunluğunun yaklaşık yarısıdır. Gürcistan’da Major çam sıçanı gibi başka tarla fareleriyle karışabilir; bu yüzden rengine ve kuyruğuna bakın.
Gövdesi 8–13,5 cm, kuyruğu 3,2–7,2 cm, ağırlığı 12–61 g’dır. Erkeklerle dişiler boyca neredeyse aynıdır, boyut ise bölgeden bölgeye değişir.
Sırtı kızıl, yanları gri, karnı açık gridir, bazen sarımsı bir tonla örtülüdür. Sırt ile yanlar arasındaki renk farkı, özellikle erginlerde keskindir. Gençler daha koyu ve daha az kızıldır.
Kuyruğu açıkça iki renklidir: üstü koyu, altı beyazımsıdır ve kısa, seyrek tüylerle kaplıdır. Kulakları çoğu tarla faresininkinden büyüktür. Bu iki özellik onu diğer tarla farelerinden ayırmaya yardım eder, ama tanımak için elinizi değil, fotoğrafı kullanın.
Renk
Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.
Bir orman tarla faresidir: yerin kalın ot, çalı ve yaprak döküntüsüyle örtülü olduğu yaprak döken, karışık ve iğne yapraklı ormanlarda yaşar. Çıplak topraktan kaçınır ve orman sınırına kadar çıkar. Gürcistan’da yalnızca güneybatıda, Acara-İmereti ve Guria-Acara sıradağlarında, deniz seviyesinden 1.600 m’ye kadar görülür. Burada yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarda ve uzun otlu çayırlarda yaşar. Sonbahar ve kışın ot yığınlarına ve binalara da girer. Bu popülasyon türün ana yayılış alanından kopuktur.
Çoğunlukla bitkilerle beslenir: yeşil kısımlar ve tohumlar. Meyve, mantar, liken, tomurcuk ve ağaç kabuğu da yer. Hayvansal besin diyetinin %5’inden azıdır: solucanlar, salyangozlar, örümcekler ve böcekler. Kışın ağaçlara tırmanır ve kabuk kemirir. Yiyeceği sahte yanak keselerinde taşır ve depolar.
Yıl boyu aktiftir ve kış uykusuna yatmaz. Gün içinde birkaç kez dışarı çıkar, en çok alacakaranlıkta ve şafakta; yazın daha çok gece aktiftir. Çoğu tarla faresinden çeviktir: iyi zıplar ve ağaçlara 12 m yüksekliğe kadar tırmanır. Ottan ve yapraktan 10–15 cm çapında yuvasını kütüklerin ya da taşların altına veya toprağa yapar. Üreme mart–nisandan eylül–ekime kadar sürer. Gebelik 18–20 gündür, bir batında 1 ile 13, ortalama 5 kadar yavru olur ve dişi her 3–4 haftada bir yeniden doğurabilir. Yavrular çıplak ve kör doğar, gözlerini 12–13. günde açar ve 1,5–2 aylıkken ürer. Doğada 18–21 ay yaşar ve ikinci kışı nadiren görür.
Küresel ölçekte kırmızı sırtlı fare Asgari Endişe kategorisindedir (LC, 2021): yayılış alanı Avrupa’dan Sibirya’ya 8,7 milyon km²’yi kaplar. Gürcistan’da durum çok farklıdır. 2021 ulusal değerlendirmesine göre Tehlikededir (EN B1+2ab(iii)); sayısı azalmaktadır ve nedeni bilinmemektedir. 2006 Gürcistan Kırmızı Listesi’nde de noktasal yayılışı nedeniyle Clethrionomys glareolus ponticus alt türü olarak Tehlikede (EN) yer almıştı. Pek çok yırtıcının besinidir: tilki, kakım, gelincik, kerkenez ve baykuşlar.
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Evet, ama yalnızca güneybatıda, Acara-İmereti ve Guria-Acara sıradağlarının ormanlarında, 1.600 m’ye kadar. Bu küçük popülasyon türün ana yayılış alanından kopuktur. Bu yüzden Gürcistan’da nadirdir ve tehlike altında sayılır.
Kızıl sırtından, gri yanlarından, belirgin yuvarlak kulaklarından ve gövdesinin yaklaşık yarısı kadar olan uzun, iki renkli kuyruğundan. Kulakları da çoğu tarla faresininkinden büyüktür. Hayvan hızlı hareket eder; tanımak için fotoğraf çekin ve elle yakalamayın.
Saldırmaz, ama insanda böbrek hasarıyla seyreden ateşe yol açabilen Puumala hantavirüsünü taşır. Virüs idrar, dışkı ve yuva malzemesinin tozuyla, ısırık ve temasla bulaşır. Bu yüzden fareye ve dışkısına çıplak elle dokunmayın.
Çoğunlukla otsu bitkilerin yeşil kısımlarını ve tohumlarını. Meyve, mantar, liken ve tomurcuk da yer, kışın ağaçlara tırmanıp kabuk kemirir. Böcekler ve diğer omurgasızlar diyetinin küçük bir kısmıdır. Yiyecek de depolar.
Dünyada Asgari Endişe kategorisindedir (LC, 2021), ama Gürcistan’da yalnızca küçük, kopuk bir alanda yaşar. 2021 ulusal değerlendirmesine göre Tehlikededir (EN) ve sayısı azalmaktadır, ancak nedeni bilinmemektedir. 2006 Gürcistan Kırmızı Listesi’nde de tehlike altındaki türler arasındaydı.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.
