Kars sıçanı
Prometheomys schaposchnikowi
Arvidas Merkelis · ქობულეთი, აჭარა Gürcistan saha fotoğrafı
Temel bilgiler bir bakışta
- Beslenme
- Bitkiler, kökler, yumrular
- Gürcistan’daki durumu
- Yerli, Kafkasya endemiği
- Boyut
- Gövde 12,6–16,5 cm, 59,5–87,8 g
- Yaşam alanı
- Alpin ve subalpin çayırlar, 1.500–2.800 m
- Familya
- Cricetidae
- Koruma
- LC / VU
Kars sıçanı cinsinin tek türüdür ve birçok ilkel özelliğini korur. Yalnızca Kafkasya’da ve kuzeydoğu Türkiye’de yaşar; tip yeri Gudauri kabul edilir. Neredeyse bütün hayatını toprak altında geçirir: uzun ön tırnaklarıyla tüneller kazar ve yüzeyde küçük toprak tümsekleri bırakır. Gürcistan’da yüksek dağ çayırlarında, Kazbegi ve Gudauri’den Svaneti’ye ve Bahmaro’ya kadar yaşar. Subalpin bir çayırda çok sayıda taze toprak yığını görürseniz, bu onun kolonisi olabilir; yuvaları bozmayın.
Tanıma
Kars sıçanı nasıl tanınır
Kısa, kalın kuyruklu ve çok küçük gözlü, orta boylu, tıknaz, toprak kazan bir tarla faresidir. En dikkat çekici özelliği ön ayaklarındaki uzun, ince tırnaklardır. Kürkü yumuşak, ipeksi ve pas kahverengisidir, ama siyah bireyler de yaygındır.
Gövdesi 12,6–16,5 cm, kuyruğu 3,6–5,8 cm’dir; kuyruk gövdenin yaklaşık üçte biri kadardır. Ağırlığı 59,5–87,8 g’dır, erkekler dişilerden biraz büyüktür.
Ön tırnakları 6,2–7,2 mm, arka ayaklarınınki 4 mm’den kısadır. Gözleri yalnızca 2,1 mm çapındadır. Kuyruğu kalındır, dibi geniştir ve ucuna doğru yavaş yavaş incelir.
Kürkü 6 mm’ye kadar uzun, yumuşak ve pas kahverengisidir; karnı pembemsi ya da sarımsı tonlu gridir. Ayakları koyu kahverengi, kuyruğu düz kahverengidir, ucu çoğu zaman beyazdır. Gençler daha gridir, siyah erginler de oldukça yaygındır.
Renk
Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.
Karın yılda 200 günden fazla kaldığı, 1.500–2.800 m yükseklikteki alpin ve subalpin kuşağın nemli çayırlarında yaşar. Hafif, nemli toprağı sever: uzun otlu çayırlar, kısa otlu meralar, orman açıklıkları ve ekili alanlar. Dik yamaçlardan ve kayalık yerlerden kaçınır. Gürcistan’da Kazbegi ve Kobi yakınında, Gudauri’de ve Cvari Geçidi’nde, Roki ve Mamisoni geçitlerinde, Çauhi yakınında, Uşguli’de ve Zagari Geçidi’nde, Enguri ve Rioni’nin kaynaklarında bulunmuştur. Güneyde Bahmaro’ya, Beşumi’ye, Goderdzi ve Zekari geçitlerine, batıda Abhazya’ya, Pshu ve Avadhara’ya kadar ulaşır. Şida Kartli’de de görülür.
Kars sıçanı haritası herkese açık iNaturalist gözlemlerini birleştirir. Bölgeler, bölgelere göre kayıt tablosundan alınır; durum sütunu yeterli kaydı olan bölgeleri kaydı az olan bölgelerden ayırır. Kayıt sayısı gözlem yoğunluğunu yansıtır, popülasyon yoğunluğu değildir. Kayıtlar henüz hiçbir bölgeyi işaretlemeye yetecek sayıda değil.
Veri: Reptiles.ge + iNaturalist · Metodoloji
- Arazi gözlemi
- Aynı yerde birkaç kayıt
- Fotoğraf kaydı
- Kayıt bulunan bölge
Yalnızca bitkilerle beslenir, hem toprak üstünde hem altında. Yazın bitkilerin toprak üstü kısımlarını da yer ve bunun için yuvadan 5–20 dakikalığına çıkar. Kış için kök, yumru ve soğan toplar. Bir depo 3,5 kg’a kadar besin alabilir; bozulmaması için besini toprakla karıştırır.
Yıl boyu, gece ve gündüz aktiftir, kışın geceleri daha az. Toprak ısındıktan 0,5–1 saat sonra kazmaya başlar, en aktif olduğu zaman ise öğle saatleri, 12.00 ile 14.00 arasıdır. Küçük koloniler geniş tünel sistemleri kazar: ortadaki yuva odasından 3–14 tünel çıkar. Oda 0,5–1,2 m derinliktedir ve kuru otla döşelidir; yakınında besin depoları ve tuvaletler bulunur. Kazdığı toprağı yüzeye küçük tümsekler halinde iter; bu tümsekler yer yer zeminin %10’unu kaplar. Kışın kar altında da yuva yapar. Aile, üreyen bir çift ve yavrularından oluşur; birkaç aile 200–500 m²’lik bir alanda koloni halinde yaşar. Üreme mayıs sonundan ağustos başına kadar sürer. Dişi yılda iki kez, her seferinde 3–6 yavru doğurur. İki kış geçirebileceği düşünülür. Mart–nisandaki tekrarlanan erime ve donmalar ölüm oranını artırır.
Gürcistan Kırmızı Listesi’nde Hassas (VU) kategorisindedir: 2006’da küçük ve parçalı yayılışı nedeniyle listeye alındı, 2021 değerlendirmesinde de Hassas sayıldı ve sayısı azalmaktadır. Küresel ölçekte 2017’den beri Asgari Endişe (LC) kategorisindedir. Tüm yayılış alanı yaklaşık 5.000 km²’dir ve üç ana parçaya bölünmüştür. Bazı yerlerde hektarda 150–200 hayvan yaşar, Gürcistan’da ise hektarda 3–32 hayvan kaydedilmiştir. Koloniler çoğu zaman küçüktür ve birbirinden uzaktır. Başlıca tehdit yüksek dağ çayırlarının bozulmasıdır. 1988–1995 yıllarında izlenen bir kolonide, ot biçiminin yoğunlaşmasından sonra tarla fareleri daha dik ve elverişsiz alanlara çekildi. Subalpin çayırların durumunun bir göstergesi sayılır.
Arvidas Merkelis · roger_e_n_smith
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
1.500–2.800 m yükseklikteki alpin ve subalpin çayırlarda. Kazbegi ve Kobi yakınında, Gudauri’de ve Cvari Geçidi’nde, Svaneti’de Uşguli’de, Acara ve Guria dağlarında Bahmaro’da ve Goderdzi Geçidi’nde, ayrıca Abhazya’da bulunmuştur. Neredeyse bütün hayatını toprak altında geçirdiği için canlısını nadiren görürsünüz.
Toprak altı hayatına uyum sağlamıştır: ön ayaklarında uzun, ince tırnaklar vardır, gözleri ise yalnızca 2,1 mm’dir. Daha iridir, 59,5–87,8 g; kürkü yumuşak ve pas kahverengisidir, sıklıkla da siyahtır. Kolonisini çayırdaki çok sayıda küçük toprak yığını ele verir.
Yalnızca bitki: kök, yumru, soğan, yazın da toprak üstü kısımlar. Kış için 3,5 kg’a kadar besini toprakla karıştırarak depolar. Beslenmek için yüzeye yalnızca 5–20 dakikalığına çıkar.
Evet. Gürcistan Kırmızı Listesi’nde Hassas (VU) kategorisindedir ve 2021 değerlendirmesine göre sayısı azalmaktadır. Dünyada 2017’den beri Asgari Endişe (LC) kategorisindedir. Başlıca tehdit yüksek dağ çayırlarının bozulmasıdır; bu yüzden yuvalarını kazmayın.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.
