Bayağı tarla sıçanı
Microtus arvalis
Radovan Víta · Doksy
Temel bilgiler bir bakışta
- Boyut
- Gövde 9–14 cm, 45 g’a kadar
- Beslenme
- Otçul
- Gürcistan’daki durumu
- Yerli, geniş yayılışlı
- Yaşam alanı
- Çayırlar, meralar, tarlalar, 3.000 m’ye kadar
- Familya
- Cricetidae
- Koruma
- LC / LC
Bayağı tarla sıçanı (Microtus arvalis) en kalabalık kemirgenlerden biridir: bazı yıllarda tek bir hektarda 2.000’e kadar hayvan yaşar. Kısa kuyruklu, küt burunlu, kulakları kürkünün içinde neredeyse gizli, küçük ve yuvarlak bir kemirgendir. Gürcistan’da geniş bir alana yayılmıştır; Tiflis ve Vaşlovani’den Bakuriani’ye, Ahalkalaki’ye ve Cvari Geçidi’ne kadar. Tarlalara ve bahçelere zarar verir, Güney Kafkasya’da ise veba etkeninin başlıca doğal taşıyıcısı sayılır. Bu yüzden yabani tarla sıçanını elinizle yakalamayın. Yeni sınıflandırmalar Gürcistan popülasyonlarını çoğu zaman ayrı bir türe, Microtus obscurus’a bağlar.
Tanıma
Bayağı tarla sıçanı nasıl tanınır
Küt burunlu, küçük siyah gözlü, kulakları kürkün üstünden ancak görünen küçük, tıknaz bir kemirgendir. Kuyruğu kısadır, gövde uzunluğunun yaklaşık üçte biri kadardır. En kolay, doğu Gürcistan’da sık sık aynı yerlerde yaşayan küçük tarlafaresiyle karıştırılır.
Gövdesi 9–14 cm’dir, ağırlığı genellikle 45 g’ı geçmez. Kuyruğu gövde uzunluğunun %30–40’ı kadardır, 49 mm’ye kadar. Dişiler ortalama olarak erkeklerden biraz küçüktür.
Sırtı açık kahverengiden grimsi kahverengiye kadar değişir, bazen pas rengi bir ton taşır. Yanları daha sarımsı, karnı gri, bazen beyazımsı ya da toprak sarısı bir tonla örtülüdür. Kuyruğu tek renkli ya da belli belirsiz iki renklidir.
Küçük tarlafaresinin gözleri daha büyük, kulakları kürkten dışarı taşar ve sırtı sarımsı gridir. Major çam sıçanı daha koyudur ve ağaçlık yerleri tercih eder. Bu türler görünüşten her zaman ayırt edilemez; tanımak için elinizi değil, fotoğrafı kullanın.
Renk
Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.
Hangileriyle karışabilir
Açık, otlu yerlerin kemirgenidir: çayırlar, meralar, tarlalar ve orman sınırının üstündeki alpin çayırlar, yaklaşık 3.000 m’ye kadar. Sık ormandan kaçınır, ama orman kenarlarında, orman açıklıklarında ve dere kıyısı çalılıklarında da görülür. Gürcistan’da Tiflis’te (Mtatsminda, Digomi, Kaplumbağa Gölü), Tsalka ve Tetritskaro yakınında, Bakuriani’de, Ahalkalaki ve Ninotsminda yakınında, Gudauri’de ve Cvari Geçidi’nde, Lagodehi’de, Dedoplistskaro’da ve Vaşlovani Milli Parkı’nda bulunmuştur. Batıda Şuahevi belediyesinin dağlarına kadar ulaşır.
Bayağı tarla sıçanı haritası herkese açık iNaturalist gözlemlerini birleştirir. Bölgeler, bölgelere göre kayıt tablosundan alınır; durum sütunu yeterli kaydı olan bölgeleri kaydı az olan bölgelerden ayırır. Kayıt sayısı gözlem yoğunluğunu yansıtır, popülasyon yoğunluğu değildir. Kayıtlar henüz hiçbir bölgeyi işaretlemeye yetecek sayıda değil.
Veri: Reptiles.ge + iNaturalist · Metodoloji
- Arazi gözlemi
- Kayıt bulunan bölge
Otçuldur; otların ve diğer otsu bitkilerin yapraklarını, saplarını ve köklerini yer. Besininde 80’den fazla bitki bilinir, en çok papatyagilleri ve baklagilleri sever. Mevsime göre tohum, soğan, yumru, meyve ve ağaç kabuğu da yer, böcekleri ise nadiren. Kışın çalıların ve meyve ağaçlarının kabuğunu kemirir. Yiyeceğini yuvasında depolar, bazen 3 kg’a kadar.
Yıl boyu aktiftir ve kış uykusuna yatmaz. Birbiriyle akraba 1–5 dişi ve yavrularından oluşan aile kolonilerinde yaşar. Otların arasında açtığı patikalar yuvaları birbirine bağlar ve bütün yaşam alanını bir demiryolu ağı gibi kaplar. Bu patikaların dışına nadiren çıkar. Kışın karın altında kuru ottan yuva yapar. Üreme ilkbahardan sonbahara, kabaca marttan kasıma kadar sürer. Gebelik 16–24 gün sürer, bir batında ortalama 5 yavru olur ve dişi bir mevsimde 2–4 kez doğurur. Genç bir dişi bazen daha 13 günlükken gebe kalabilir. Ortalama ömür yalnızca 4,5 aydır: hayvanların çoğu sonbaharda ölür, kışı ise yılın son yavruları geçirir.
Küresel ölçekte bayağı tarla sıçanı Asgari Endişe kategorisindedir (LC, 2024). Gürcistan’da 2021 ulusal değerlendirmesine göre de LC’dir ve sayısı istikrarlıdır. Tarlalara ve insanın değiştirdiği diğer arazilere kolayca uyum sağlar, ama yoğun yapılaşmış yerlerden kaçınır. Pek çok yırtıcının temel besinidir: baykuşlar, kerkenezler, şahinler, gelincik, kakım, tilki ve yaban kedisi onu avlar.
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Evet, hem de çok geniş bir alanda. Tiflis ve Vaşlovani’den Bakuriani’ye, Ahalkalaki’ye, Gudauri’ye ve Cvari Geçidi’ne kadar yüzden fazla yerde bulunmuştur. Hem ova tarlalarında hem alpin çayırlarda yaşar. Yeni sınıflandırmalar bu popülasyonları çoğu zaman Altay tarla sıçanı (Microtus obscurus) olarak kabul eder.
Saldırmaz, ama hastalık taşır. Güney Kafkasya’da veba etkeninin başlıca doğal taşıyıcısı sayılır; tularemi ve leptospiroz etkenlerini de taşır. Hastalık ısırık, tırmık, idrar, dışkı ya da pireler yoluyla bulaşabilir. Bu yüzden canlı ya da ölü tarla sıçanına çıplak elle dokunmayın.
Bayağı tarla sıçanının gözleri küçük, kulakları kürkün içinde neredeyse gizlidir, sırtı kahverengi ya da grimsi kahverengidir. Küçük tarlafaresinin gözleri daha büyük, kulakları kürkten taşar ve sırtı sarımsı gridir. Doğu Gürcistan’da ikisi sık sık aynı yerlerde yaşar. Kesin tanımak için fotoğraf çekin ve hayvana dokunmayın.
Otların ve diğer otsu bitkilerin yapraklarını, saplarını, köklerini ve tohumlarını yer, kışın da çalıların ve meyve ağaçlarının kabuğunu kemirir. Çok hızlı ürer ve bazı yıllarda bir hektarda 2.000’e kadar hayvan toplanır. Böyle yıllarda tarlada ve yığınlarda tahıla, bahçelerde ağaçlara zarar verir. Ayrıca yuvasında, bazen 3 kg’a kadar yiyecek depolar.
Hayır, tehdit altında değildir. Dünyada Asgari Endişe kategorisindedir (LC, 2024), Gürcistan’da da 2021 ulusal değerlendirmesine göre LC’dir ve sayısı istikrarlıdır. Pek çok baykuşun ve yırtıcı kuşun, ayrıca gelinciğin, kakımın ve tilkinin temel besinidir.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.
