Vaşlovani Koruma Alanları’nda 500 Kolhis sülünü doğaya salındı

Korunan Alanlar Ajansı, Kaheti’deki Vaşlovani Koruma Alanları’nın birkaç noktasında 500 Kolhis sülününü doğaya saldı. Haber 30 Ekim 2026’da yayımlandı. Salımın kesin günü ve yerleri haberde belirtilmiyor.

Ajansa göre salım, türün doğal yayılış alanında yeniden kazandırılmasına ve üremesine katkı sağlıyor. Ajans bu tür projeleri Ulusal Yaban Hayatı Ajansı ile koordinasyon içinde yürütüyor. Kuşları Vaşlovani Koruma Alanları’na Kartu yardım vakfı teslim etti.

Duyuruya göre Bidzina İvanişvili’nin ailesinin girişimi ve finansmanıyla Gürcistan doğasına şimdiye kadar birkaç bin sülün, keklik ve çil geri döndürüldü. Bu sayıyı bağımsız olarak doğrulayamadık: duyuruda ne yıllar ne de yerler belirtiliyor.

Vaşlovani’den üç hafta önce, 9 Ekim’de, Borjomi-Kharagauli Milli Parkı’nda 100 keklik ve 100 çil salındı. Kartu vakfı bu kuşları Gori Belediyesi’ne hediye etmişti. O zaman yazdığımız gibi, ajansa göre benzer salımlar Algeti, Tiflis, Mariamjvari, Kolheti ve Tana koruma alanlarında da yapıldı.

Bu beş alanda hangi türlerin ve kaç kuşun salındığı henüz kamuoyuna açıklanmadı.

Vaşlovani’deki ilk sülün sayımı 2021’de yapıldı. 10–19 Nisan tarihlerinde, ötüş mevsiminde, araştırmacılar yaklaşık 60 kilometre yol katetti ve 41 noktada erkek sülünlerin iki notalı ötüşünü dinledi. Nokta başına üç dakikada ortalama 3,97 ötüş duyuldu.

Sayım iki farklı yaşam alanını ortaya koydu. Alazani taşkın ormanında, sık alt çalılıklı kavak ve meşe ormanında, 150–250 metrede, 8 noktada ortalama 1,62 ötüş kaydedildi. Şavi Mta’nın yarı kurak seyrek ormanı ve çalılığında, 300–800 metrede, 32 noktada ise 4,30. Dağ yamaçlarında ötüş, taşkın ovasına göre neredeyse üç kat daha sık duyuldu.

Ağustos sonu ve eylül başında 40 kilometrelik güzergâhlarda yavrulu dişiler de arandı. Yalnızca iki yavrulu dişi ve bir erkek görüldü, bu da sonuç çıkarmak için çok az. Yazarlar bunun Vaşlovani’deki ilk bu tür çalışma olduğunu ve karşılaştırılacak eski veri bulunmadığını yazıyor.

2021 çalışması insan kaynaklı üç etken saydı. Birincisi koyun sürüleri: Vaşlovani onların başlıca kışlık otlağı ve koyunlar koruma alanının içinde bile otluyor. Sürülere çobanlar ve birkaç köpek eşlik ediyor ve tam da sülünün gündüz saklandığı çalılıktan geçiyorlar.

İkincisi koruma alanı sınırındaki avcılık. Çalışma sırasında alanın içinde yasa dışı av kaydedilmedi, ancak yerel avcılar sınıra komşu arazilerde sülün avladıklarını söyledi. Üçüncüsü tarla yakma: koruma alanına birkaç yüz metre mesafede kontrolsüz bir yangın kaydedildi.

Yazarlar yıllık ve uzun vadeli sülün izlemesi, yangınları önlemeye yönelik bir eylem planı ve koyun otlatmasının etkisini azaltma yollarının araştırılmasını önerdi. 500 kuşun salımının sonucunu değerlendirmek için de tam olarak böyle tekrarlanan bir sayım gerekiyor ve 2021 verileri bunun başlangıç noktası.

Ajansın duyurusunda kuşların nerede ve nasıl yetiştirildiği, Vaşlovani’nin hangi bölümlerinde salındığı ve salımdan sonra izlenip izlenmeyecekleri yazmıyor. Bu yüzden kaç kuşun kışı atlatacağını ya da salımın yerel popülasyonu büyütüp büyütmeyeceğini henüz söyleyemeyiz.

Köken önemli. Yerel Kolhis, yani kara boyunlu sülünün erkeklerinde boyunda beyaz halka yoktur. Pek çok dışarıdan getirilmiş ve çiftlikte üretilmiş kuşta ise vardır. Bu tür kuşlarla melezleşme yerel sülünler için bir tehdit. Duyuru, salınan kuşların hangi forma ait olduğunu belirtmiyor.

Sülün Gürcistan’da üreyen yerli bir kuştur. IUCN Kırmızı Listesi’nde Asgari Endişe (LC) kategorisinde ve Gürcistan’ın 2024 kuş listesinde de LC. Türün bilimsel adı Phasianus colchicus, Kolhis’e atıfta bulunur. Diğer kuşlar kuşlar sayfasında, koruma alanı haberleri ise haberlerde.