Bu tür, açık çayırlarda ve ıslak alanlarda omurgası olmayan hayvanları, amfibileri, sürüngenleri, küçük memelileri ve balıkları yakalar. Yiyecek ararken yerde yürür, başını eğer ve avını gagasıyla yakalar.
Leylek
Ciconia ciconia
Sesi dinle
Achot Ginosian · NinotsmindaGürcistan saha fotoğrafı
Siyah uçuş tüylü, kırmızı gagalı ve kırmızı bacaklı büyük beyaz bir kuş. Harita tablosunda Samtshe–Cavaheti, Kvemo Kartli ve Acara’da kaydedilmiştir. 2024 sayımı Samtshe–Cavaheti ve Kvemo Kartli yerleşimlerinde yuva buldu.
Temel bilgiler bir bakışta
- Uzunluk
- 100–115 cm
- Beslenme
- Açık arazi avı
- Gürcistan’daki durum
- Üreyen göçmen
- Haritada gölgelendirilen bölgeler
- Samtshe–Cavaheti; Kvemo Kartli; Acara
- Yaşam alanı
- Yerleşim ve sulak alan
- Familya
- Ciconiidae
- Koruma
- Gürcistan: VU (2014)
Beyaz leylek (Ciconia ciconia), Gürcistan’da yuva yapan göçmen bir kuştur. Bu sayfadaki haritaya eşlik eden tabloya göre Samtshe–Cavaheti, Kvemo Kartli ve Acara’da kaydedilmiştir. Şida Kartli ve Abhazya’da yalnızca birkaç ayrı kayıt var; bu bölgeler yaşadığı bölgeler arasında sayılmıyor. 2024 sayımında Samtshe–Cavaheti ve Kvemo Kartli’de yuva yaptığı doğrulandı. Acara’da kaydedilmiş olsa da 2024 sayımı orada yuva yaptığını doğrulamadı. Dünya genelinde türün yok olma riski düşüktür. Ancak Gürcistan’ın 2014 Kırmızı Listesi’nde “laklaki” adıyla yok olma riski taşıyan bir tür olarak yer alır.
Tanıma
Leylek nasıl tanınır
Büyük, beyaz bir kuştur. Kanat uçları siyahtır; gagası ve bacakları uzun ve kırmızıdır. 2024 tarihli listeye göre bu göçmen kuş, Gürcistan’ın güneyindeki iki bölgede yuva yapar. Sık sık kara leylek veya büyük beyaz balıkçıl ile karıştırılır.
Bu türün boyu yaklaşık 100–115 cm'dir. Kanat açıklığı çoğunlukla yaklaşık 155–215 cm, ağırlığı ise çoğunlukla yaklaşık 2,3–4,5 kg'dır. Gövdesi ve boynu beyazdır. Kanatlarındaki uçmasına yardımcı olan tüyler siyahtır ve uçarken belirgin biçimde görülür. Yetişkinlerin gagası ve bacakları kırmızıdır. Göz çevresindeki deri koyu renklidir. Dişiler ortalama olarak erkeklerden biraz daha küçüktür, ancak doğada yalnızca büyüklüklerine bakarak dişiyle erkeği güvenilir biçimde ayırt edemezsiniz.
Genç kuşun gagası tamamen kırmızı değil, koyu ya da kahverengiye çalan siyahtır; bacakları da daha koyudur. Yakından bakıldığında yaşını anlamak için en iyi ipucu gaga rengidir. Uçarken uzun boynunu ileri uzatır, uzun bacaklarını geride tutar. Geniş kanatlarının arka kenarı siyahtır. Balıkçıl ise uçarken boynunu büker.
Kara leylek (Ciconia nigra), 2024 listesindeki kayıtlarda burada yuva yapan göçmen bir kuş olarak yer alıyor. Aynı listede ülke düzeyindeki değerlendirmesi NT, 2014 listesindeki değerlendirmesi ise “leylek” adıyla VU olarak belirtilmiş. Sırtı, boynu ve kanatları koyu, karnı beyazdır. Ormanlarda ve nehir vadilerinde yuva yapar; köylerdeki evlerin çatılarında yuva yapmaz. Büyük ak balıkçıl (Ardea alba) tamamen beyazdır; kanatlarında siyah tüy yoktur. Gagası sarıdır, boynu S şeklindedir. Pembe pelikan ve tepeli pelikan çok daha büyüktür; gagalarında kese vardır. Doğu beyaz leyleği (Ciconia boyciana) 2024 listesinde yoktur. Bu atlasta kara leylek için henüz ayrı bir sayfa bulunmuyor.
Gürcistan’da bu kuşların adları farklı şekillerde kullanılıyor. 2014 tarihli listede C. ciconia “ლაკლაკი”, C. nigra ise “ყარყატი” olarak adlandırılıyor. Bu sayfada C. ciconia için “თეთრი ყარყატი” (beyaz leylek) adını kullanıyoruz, çünkü bu ad kuşun rengini doğrudan anlatıyor. “ლაკლაკი” de resmî adıdır. Hukuki metinlerde tek başına “ყარყატი” siyah türü ifade eder. İnsanlar için doğrudan tehlike oluşturmaz. Köydeki bir direğe konmuş, siyah kanatlı ve kırmızı gagalı beyaz kuş bu türdür.
Gürcistan'da yuvalama döneminde beyaz leylek, Samtshe-Cavaheti ve Kvemo Kartli'deki yerleşimlerde ve yakınlarında; dağ çayırları ile dağların yüksek kesimlerindeki göl ve bataklıkların çevresinde görülür. Dağılım haritasında bu iki bölgenin yanı sıra Acara da gösterilir. Şida Kartli ve Abhazya'da da kaydedilmiştir, ancak bu bölgeler yayılış alanına dâhil sayılmaz. 2024'te incelenen 59 yerleşimin 43'ünde beyaz leylek çiftleri yuva yapıyordu. Sayılan yuvaların tamamı yerleşimlerdeydi — çatılarda, direklerde veya başka dayanakların üzerindeydi.
Kaydedildi (fotoğraflı gözlemler)arazi kaydı
Kayıt az · 2
Leylek haritası Gürcistan'daki herkese açık iNaturalist gözlemlerini kullanır. Bölgeler, bölgelere göre kayıt tablosundan gelir: haritada yalnızca yeterli kaydı olan bölgeler gölgelendirilir; diğerlerinde kayıt azdır. Bu gözlemler tek başına üremeyi kanıtlamaz. Kayıt sayısı gözlem çabasını yansıtır, popülasyon yoğunluğunu ölçmez.
Veri: Reptiles.ge + iNaturalist · Metodoloji
Etkileşimli harita yükleniyor.
- Arazi gözlemi
- Aynı yerde birkaç kayıt
- Fotoğraf kaydı
- Kayıt bulunan bölge
Gündüzleri aktiftir. Yükselen sıcak havanın yardımıyla sık sık yüksekte süzülür. Uçarken boynunu balıkçıl gibi kıvırmaz, uzatır. Yuvanın yakınında en belirgin sesi, gagasının takırtısıdır. Çift, yuvayı birlikte yapar ya da eski yuvayı onarır. Her iki ebeveyn de yumurtaların üzerinde yatar ve yavrulara getirdikleri yiyecekleri yuvaya kusar. 2024’te Gürcistan’da yapılan sayımda yuvaların çoğunda iki ya da üç yavru görüldü. Bu türden birçok göçmen kuş kışı Afrika’da geçirir. Bu sayfadaki ses kaydı Gürcistan’da yapılmadı.
Dünya genelinde Ciconia ciconia için yok olma riski düşük olarak değerlendiriliyor. Gürcistan’ın yürürlükteki 2014 Kırmızı Listesi’ne göre leylek, sayısının azlığı nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kabul ediliyor. 2024 tarihli kuş listesinde ise Gürcistan’daki yok olma riski düşük olarak değerlendiriliyor. Ancak bu değerlendirme, henüz onaylanmamış güncellenmiş bir listeye dayanıyor ve 2014 Kırmızı Listesi’ndeki resmî statüsünü değiştirmiyor. 2024’te leyleklerin kullandığı 202 yuva sayıldı; 2018–2020 döneminde ise bu tür 105 yuva biliniyordu. Bu sayılar doğrudan karşılaştırılamaz, çünkü 2024’te 36 yerleşim yeri daha incelendi. Her iki dönemde de incelenen 23 yerleşim yerinde yuva sayısı %40 arttı, ancak bu artış rastlantısal olabilir. Samtshe–Cavaheti’de rüzgâr santrallerinin gelecekte gelişmesi leylekler için tehdit oluşturabilir. Leyleklerin elektrik iletim hatlarına çarptığı ve elektrik akımına kapıldığı durumlar da biliniyor.
Gzen92 · Hunawihr
Mikhail Rudanovsky · Tsalka
Giorgi Natsvlishvili · Ahılkelek
Achot Ginosian · Ninotsminda
Gzen92 · Mikhail Rudanovsky · Giorgi Natsvlishvili · Achot Ginosian · gogopopo · Charles J. Sharp · Alexander Abuladze · Ekaterina Shvydkaia · timoteo_b · Hoiman · Lidine Mia
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Evet. 2024 yılı itibarıyla Gürcistan’da yuva yaptığı doğrulanmıştır; göç sırasında da burada görülür.
Haritanın tablosuna göre bu tür Samtshe–Cavaheti, Kvemo Kartli ve Acara’da kaydedilmiştir. Şida Kartli ve Abhazya’ya ilişkin yalnızca birkaç ayrı kayıt var; bu nedenle bu bölgeler türün yayılış alanına dahil edilmiyor. 2024’te yuvalama döneminde, Samtshe–Cavaheti ve Kvemo Kartli’deki 43 yerleşim yerinde kullanılan 202 yuva sayıldı.
Büyük, beyaz bir gövdesi, kanatlarında siyah tüyleri, uzun kırmızı gagası ve uzun kırmızı bacakları vardır. Uçarken boynunu uzatır. Kara leyleğin sırtı koyu renklidir. Büyük ak balıkçılın kanat uçlarında siyah tüy bulunmaz; uçarken boynunu büker.
Bu türden kuşların boyu yaklaşık 100–115 cm’dir. Kanat açıklıkları ise çoğu zaman yaklaşık 155–215 cm’dir.
Açık, çoğu zaman ıslak alanlarda bulabildiği avlarla beslenir: omurgası olmayan hayvanlar, hem suda hem karada yaşayabilen hayvanlar ve küçük omurgalı hayvanlar.
Yuvalama döneminde ve göç sırasında görülür. 2024 listesinde kışı geçiren bir kuş olarak kabul edilmiyor.
Evet. 2024 sayımına göre, yalnızca Samtshe–Cavaheti ve Kvemo Kartli’deki yerleşim yerlerinde bulunan taşıyıcı yapılar üzerinde yuva yaptığı doğrulanmıştır.
Leylek zararsızdır. Dünya genelinde yok olma riski düşüktür. 2014 Kırmızı Listesi’nde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan türler arasında yer alır. 2024 listesindeyse Gürcistan için bu risk düşük olarak değerlendirilmiştir, ancak güncellenen değerlendirme henüz onaylanmamıştır. Yabani kuşları rahatsız etmeyin, yuvalarına dokunmayın.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.
