Tiflis Hayvanat Bahçesi’nde doğan dokuz kızıl geyik Algeti Milli Parkı’na taşındı

Tiflis Hayvanat Bahçesi’nde doğan dokuz kızıl geyik Algeti Milli Parkı’na taşındı. Haber 19 Ekim 2026’da duyuruldu. Taşımanın kesin tarihi belirtilmedi.

Geyikler henüz serbestçe dolaşmıyor. Parkın yaklaşık 60 hektarlık çitle çevrili alanında, yarı yabani bir ortamda yaşıyorlar. Yeni yere alışana kadar hayvanat bahçesi onlara yem ve tuz sağlamaya devam ediyor.

Hayvanat bahçesi geyikleri Algeti’ye ilk kez gelmiyor. Temmuz 2025’te oraya yedi geyik salınmıştı. Kaynak, yeni dokuz geyiğin o yediye ek mi yoksa onlar dahil mi olduğunu belirtmiyor.

Algeti kızıl geyik üretme alanı 25 Temmuz 2025’te açıldı. Alanı, Çevre Koruma ve Tarım Bakanlığı’nın ulusal tür yeniden kazandırma planı kapsamında Ulusal Yaban Hayatı Ajansı kurdu. Açılışta Tiflis Hayvanat Bahçesi’nde üretilen yedi geyik çitle çevrili ormana salındı: beş dişi ve iki erkek.

Üretme alanı 60 hektarı kaplıyor, tamamen çitle çevrili ve modern izleme sistemleriyle donatılmış: fotokapanlar ve geyiklere takılan uydu tasmaları. Gürcistan Parlamentosu’na göre bu, Kafkasya’nın en büyük geyik üretme alanı. Algeti merkezi konumu, bozulmamış yaşam alanları, ekolojik koridorları ve yüksek koruma düzeyi nedeniyle seçildi.

Programın ilk aşamasının hedefi sürüyü 15 geyiğe çıkarmak. İstikrarlı ve büyüyen bir sürü oluştuğunda geyikler doğaya adım adım salınacak. Bu yüzden şu anda Algeti’deki ana görev geyik sayısını artırmak.

Gürcistan’da geyik sayısı 1990’larda kaçak avcılık ve kontrolsüz av nedeniyle sert biçimde düştü. Geri kazanma fikri de o dönemde doğdu. Bugün kızıl geyik Gürcistan Kırmızı Listesi’nde yer alıyor.

Dünya genelinde Cervus elaphus geniş yayılışlı bir tür, ancak Gürcistan’daki tablo farklı. Burada söz konusu olan, sık sık C. e. maral olarak anılan Kafkas kızıl geyiği. Günümüz kayıtları çoğunlukla koruma alanlarına ve yeniden kazandırma projelerine bağlı.

2023’te bakanlığın girişimiyle ve İsveç Uluslararası Kalkınma İşbirliği Ajansı’nın (Sida) finansmanıyla nesli tehlikedeki türlerin yeniden kazandırılması için ulusal bir plan hazırlandı. Planın hazırlanmasına Ilia Devlet Üniversitesi profesörü ve Tiflis Hayvanat Bahçesi müdürü Zurab Gurielidze önderlik etti. Algeti geyik programı bu planın bir parçası.

Hayvanat bahçesinde büyüyen bir geyik hazır yeme alışkın. Yeni bir yerde, özellikle kışın, ek beslenmeye ihtiyaç duyuyor. Ona tuz da veriliyor: toynaklı hayvanların boynuz, toynak ve sağlam kemik gelişimi için minerallere ihtiyacı var.

Zamanla geyikler yeni ortamlarına alışacak ve yiyeceklerini kendileri bulacak. Çitle çevrili alan bu geçiş içindir: bilim insanları geyiklerin davranışlarını, sürü ilişkilerini ve uyum aşamalarını izleyebiliyor. Bu veriler daha sonra doğaya salınmanın planlanmasında kullanılacak.

Bu, sürekli izleme, koruma ve birkaç kurumun katılımını gerektiren uzun bir süreç. Yeterli sayıda geyik olduğunda doğaya kalıcı olarak salınacak ve orada tamamen kendi başlarına yaşayacaklar.

Geyik üretme alanı Algeti’ye beklenmedik bir hikâye de getirdi. Eylül 2025’te alanın çevre güvenlik kamerası üç bacaklı leopar Aren’i kaydetti. Kamera, kimsenin gizlice girip geyikleri rahatsız etmemesi ya da avlamaması için oradaydı.

Algeti leopar bölgesi olarak bilinmiyordu, bu yüzden bir gazeteci bu kaydı “tam bir tesadüf” olarak nitelendirdi. Aren, Ermenistan’dan Trialeti Sırtı boyunca geldi. Böylece geyikler için kurulan koruma, Algeti’nin yaban hayatı hakkında bize yeni bir şey öğretti.

Algeti, Tiflis’e yaklaşık bir saatlik mesafede, Kvemo Kartli’de bulunuyor. Program hedefine ulaşırsa, başkente bu kadar yakın bir yerde özgür bir Kafkas kızıl geyiği sürüsü yaşayacak. Hayvanat bahçesinden getirilen dokuz geyik bu yolda bir adım daha.