Çakal küçük memelileri, kuşları, böcekleri, meyveleri, leşleri ve bulduğu yiyecek artıklarını yer. Yedikleri bulunduğu yere ve mevsime göre değişir. Avrupa’da yapılan araştırmalara göre, çakalların yediklerinde bulunan evcil hayvanlara ve büyük yabani memelilere ait kalıntılar çoğunlukla leş yemeleriyle ilişkilendiriliyordu. Bu tür kalıntıların bulunması, bu hayvanları çakalın öldürdüğünü tek başına kanıtlamaz.
Çakal
Canis aureus
Sesi dinle
Ivan Bukvic · Sırbistan
Sarımsı-gri kürklü ve görece kısa kuyruklu orta boy köpek benzeri bir yırtıcı. Gürcistan’da yerli yerleşik bir türdür.
Temel bilgiler bir bakışta
- Uzunluk
- 70–85 cm
- Beslenme
- Hepçil
- Gürcistan’daki durum
- Yerleşik
- Yaşam alanı
- Ova / tarım arazisi
- Familya
- Canidae
- Koruma
- Asgari endişe
Altın çakal (Canis aureus), kurtlarla akraba bir memelidir. Gürcistan'a özgü yerli hayvanlardan biridir; burada yıl boyunca yaşar ve özellikle alçak bölgelerde görülür. Baş ve gövde uzunluğu çoğu zaman yaklaşık 70–85 cm, ağırlığı ise çoğu zaman 7–15 kg'dır. Kuyruğu tilkininkinden daha kısadır. Dünya genelinde neslinin tükenme riski düşük olarak değerlendirilmektedir.
Tanıma
Çakal nasıl tanınır
Köpeğe benzeyen orta boy bir yırtıcıdır. Kürkü sarımsı gri veya kum rengidir; sırtında çoğu zaman koyu renkli bir bölge bulunur. Kuyruğu nispeten kısadır ve ucunun rengi genellikle koyudur. Gürcistan'da yıl boyunca yaşar.
Bu türde baş ve gövdenin toplam uzunluğu çoğu zaman yaklaşık 70–85 cm, kuyruk uzunluğu ise yaklaşık 20–30 cm’dir. Omuz yüksekliği çoğu zaman yaklaşık 40–50 cm, ağırlık ise yaklaşık 7–15 kg’dır. Erkekler genellikle dişilerden biraz daha iridir. Yüzün burun ve ağız kısmı tilkininkinden daha geniştir; kulaklar dik, bacaklar ise görece uzundur.
Kürk sarımsı gri, kum rengi veya açık kahverengidir. Sırtında çoğu zaman siyah ve beyaz tüylerin karıştığı, eyer biçiminde daha koyu bir alan bulunur. Karnı daha açık renklidir. Kuyruğu kabarıktır; ucu genellikle beyaz değil, koyu renklidir. Kışın kürkü daha uzun ve daha koyu olur. Afrika’daki “altın çakal” farklı bir türdür: Afrika altın kurdu (Canis lupaster). Gürcistan’da görülmez.
Tilki (Vulpes vulpes) Gürcistan’da da görülür. Daha ince bir burnu ve daha uzun, kabarık bir kuyruğu vardır. Kuyruğunun ucu çoğu zaman beyaz, kulaklarının arkası ve bacaklarının alt kısmı ise siyahtır. Kurt (Canis lupus) çok daha iridir; bacakları daha uzun, başı daha iridir. Serbest dolaşan bir köpek de boyut ve ayak izleri bakımından ona benzeyebilir. Kulakların şekli, kuyruğun duruşu ve çıkardıkları ses, onları ayırt etmek için her zaman yeterli değildir. Rakun köpeği (Nyctereutes procyonoides) Gürcistan’a getirilmiştir. Bacakları daha kısadır ve yüzünde maskeye benzeyen lekeler vardır. Bu sayfada ayrıca anlatılmamaktadır.
Zehirli değildir. Isırığı veya salyası yoluyla kuduz bulaşabilir. Özellikle korkmadan size yaklaşıyorsa, şaşkın görünüyorsa veya saldırgan davranıyorsa elinize almayın. Gündüz görülmesi de normal olabilir.
Hangileriyle karışabilir
Çakal, Gürcistan’ın hem doğusunda hem de batısında yaşar. Kolhis Ovası da dahil olmak üzere alçak kesimlerde özellikle sık görülür. Son yıllarda 2.000 metreye kadar yüksek yerlerde de görülmüştür; ancak bu yükseklik onun için alışılmış değildir. Tiflis yakınındaki Poniçala koruma alanında kameralar, 2020–2021 yıllarında çakalı orada incelenen diğer memelilerden daha sık kaydetti. Lagodehi koruma alanlarında 2025 yılında çekilmiş bir fotoğrafı da vardır. Haritadaki bölge tablosu yalnızca bu sayfaya eklenen kayıtları gösterir; çakalın Gürcistan’daki yayılışının tamamını yansıtmaz. Çakal, yiyecek ve saklanacak yer bulabildiği çalılıklarda, tarım arazilerinde ve orman kenarlarında da yaşar.
Kaydedildi (fotoğraflı gözlemler)arazi kaydı
Çakal haritası Gürcistan'daki incelenmiş herkese açık iNaturalist fotoğraflı gözlemlerini kullanır. Haritada yalnızca kayıt tablosunda yeterli kaydı olan bölgeler boyanır; diğer noktalar tekil kayıtlardır. Kayıt sayısı gözlem çabasını yansıtır, nüfus yoğunluğunu değil.
Veri: Reptiles.ge + iNaturalist · Metodoloji
Etkileşimli harita yükleniyor.
- Arazi gözlemi
- Aynı yerde birkaç kayıt
- Fotoğraf kaydı
- Kayıt bulunan bölge
Çoğunlukla alacakaranlıkta ve geceleri aktiftir, ancak gündüzleri de görülebilir. 2020–2021 yıllarında Poniçala’ya yerleştirilen kameralar onu sabah 6 ile öğlen 12 arasında, köpeklerin en sık görüldüğü öğle saatlerine göre daha sık kaydetti. Bu gözlem yalnızca bir yere aittir; Gürcistan’ın tamamında da aynı durumun geçerli olduğu anlamına gelmez. Genellikle çiftler veya küçük aile grupları hâlinde yaşar. Bölgesini çıkardığı sesle de belli eder. Sesi tilki havlaması ile kurt uluması arasında bir sestir; Gürcistan’daki anketlerde de bu ses kullanılır. Bu sayfada Gürcistan’da yapılmış bir ses kaydı yoktur; XC1134910 numaralı kayıt yer alır. İnini kendi kazar ya da başka bir hayvanın inini kullanır. Gebelik yaklaşık 63 gün sürer. Genellikle birkaç yavru doğar, ancak yavru sayısı değişir. Ayak izleri köpeğinkine benzer, tilkininkinden ise daha büyüktür.
2018’de yapılan dünya çapındaki değerlendirmeye göre çakalın neslinin tükenme riski düşüktür. 2007’deki değerlendirmeye göre bu risk Gürcistan’da da düşüktür. Bu sayfada çakal, Gürcistan’ın 2014 Kırmızı Listesi’nde nesli tehlike altında olan bir tür olarak gösterilmiyor. Çakal, avlanmasına izin verilen türler listesinde yer alıyor. Güncel av sezonu ve kuralları resmî bir kaynaktan kontrol edilmelidir. 2020’de, çakalların sayısının son on yıllarda arttığı belirtildi; ancak bu, ülke genelindeki sayılarının bir tahmini değildir.
Archil Kvelashvili · Gardabani
Archil Kvelashvili · Gardabani
Lagodekhi Korunan Alanları · Lagodekhi Korunan Alanları
Charles J. Sharp · Kerkini Gölü
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Evet. Gürcistan'da yerli bir tür olarak kabul edilir. Ülkenin memeli listelerinde ve av hayvanları listesinde yer alır.
Çakal, Gürcistan’ın hem doğusunda hem de batısında, özellikle alçak kesimlerde yaşar. Foniçala koruma alanında bulunduğu doğrulanmıştır; Lagodehi koruma alanlarında ise fotoğrafı çekilmiştir. Bu sayfadaki harita yalnızca eklenen kayıtları gösterir, bu yüzden çakalın görüldüğü tüm yerleri göstermez.
Sarımsı gri tüylere, sırtta çoğu zaman görülen koyu bölgeye ve koyu uçlu, nispeten kısa kuyruğa dikkat edin. Tilkinin kuyruğu daha uzundur ve ucu çoğu zaman beyazdır. Kurt çok daha büyüktür. Onları ayırt etmek için yalnızca renklerine bakmak yeterli değildir.
Bu türde baş ve gövdenin toplam uzunluğu çoğu zaman yaklaşık 70–85 cm, kuyruk uzunluğu ise yaklaşık 20–30 cm’dir. Ağırlığı çoğu zaman yaklaşık 7–15 kg’dır.
Çakal küçük memelileri, kuşları, böcekleri, meyveleri ve leşleri yer. Ne yediği bulunduğu yere ve mevsime göre değişir. Evcil bir hayvanın kalıntılarını yemesi, o hayvanı mutlaka avladığı anlamına gelmez.
Çoğunlukla alacakaranlıkta ve geceleri görülür, ancak gündüz de görülebilir. Birçok kuşun aksine mevsimlere göre başka yerlere gitmez. Çığlıkları sık sık duyulur.
Evet. Kendi alanını belirtmek için çıkardığı çığlık uzaktan da duyulur. Bu sayfada xeno-canto'nun XC1134910 numaralı ses kaydı kullanılmıştır. Burada Gürcistan'da yapılmış bir ses kaydı yok.
Isırabilir ve kuduz riski de vardır. Yaklaşmayın. Isırılırsanız veya tırmalanırsanız yarayı hemen sabun ve suyla yıkayın ve vakit kaybetmeden doktora başvurun. Gündüz aktif olması tek başına kuduz belirtisi değildir.
Dünya genelinde karşı karşıya olduğu tehdit düşük düzeyde kabul edilir. Bu sayfada, Gürcistan’ın 2014 Kırmızı Listesi kapsamında tehdit altındaki bir tür olarak değerlendirilmez. Avlanabilen bir türdür; av sezonu ve izin verilen sayı resmî kurallarla belirlenir.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.
