Basıkburunlu yarasa
Barbastella barbastellus
Gintautas Steiblys · Kauno
Temel bilgiler bir bakışta
- Boyut
- 5–14 g, kanat açıklığı 24,5–28 cm
- Beslenme
- Böcekçil, neredeyse yalnızca gece kelebekleri
- Gürcistan'daki durumu
- Nadir, 63 kayıt
- Yaşam alanı
- Yaşlı ormanlar, kışın mağaralar
- Familya
- Vespertilionidae
- Koruma
- VU / NT
Basıkburunlu yarasa bir gece kelebeği uzmanıdır: bazı ülkelerde kelebekler avının %99'unu oluşturur. Yaşlı ormanlarda yaşar ve günü kalkmış ağaç kabuğunun altında ya da bir ağaç yarığında geçirir. Başın üstünde birleşen kısa, geniş kulaklarından ve kısa, basık burnundan kolayca tanınır. Gürcistan'da 1879'dan beri deniz kıyısından 1900 m'ye kadar 63 kaydı vardır. Kovuklu yaşlı ağaçların kesilmesi onu evsiz bırakır.
Tanıma
Basıkburunlu yarasa nasıl tanınır
Küçük, koyu renkli bir yarasadır; neredeyse siyah kürkü beyazımsı ya da altın rengi uçlarla gümüşlenmiş görünür. En dikkat çekici özelliği kulaklarıdır: kısa, geniş, yamuk biçimli, öne dönük ve başın üstünde birleşik. Burnu kısa, gözleri çok küçüktür, bu yüzden bir uzman onu iyi bir fotoğraftan kolayca tanır.
Baş-gövde 45–60 mm, kuyruk 36–52 mm, önkol 35–43 mm, ağırlık 5–14 g'dır. Kanat açıklığı 24,5–28 cm'dir. Kuyruğu neredeyse gövdesi kadar uzundur, dişiler erkeklerden biraz büyüktür.
Kürkü uzun, ipeksi ve siyahımsı kahverengidir; beyaz ya da sarımsı altın rengi uçları ona gümüşlenmiş bir görünüm verir. Derisi ve kanatları koyu kahverengi ya da neredeyse siyahtır. Gençler yetişkinlerden çok daha koyudur.
Kulakları kısa ve geniştir, başın üstünde birleşir ve dış kenarlarında küçük bir deri kıvrımı vardır. Dinlenirken kulaklarını asla katlamaz. Kahverengi uzun kulaklı yarasanın ve akrabalarının aksine gözleri çok küçüktür.
Ekolokasyonuyla Avrupa'nın en kolay tanınan yarasalarından biridir. İki tür sesi sırayla çıkarır: birini 30–37 kHz'de, ötekini 30–43 kHz'de. Bir uzman bunu ultrason dedektörüyle tanır, bu yüzden yarasayı elle yakalamayın.
Hangileriyle karışabilir
Basıkburunlu yarasa yaşlı, olgun ormanların yarasasıdır: bol miktarda kuru ve kovuklu ağaca ihtiyaç duyar. Yazın kalkmış ağaç kabuğunun altında ve ağaç yarıklarında, bazen kaya yarıklarında ve binalarda yaşar. Kışı mağaralarda, maden galerilerinde ve bodrumlarda, çoğu zaman 2–5°C'lik çok soğuk yerlerde geçirir. Orman kenarlarında, suyun üstünde ve ağaç tepelerinin üzerinde avlanır. Gürcistan'da 1879'dan bugüne, deniz seviyesinden yaklaşık 1900 m'ye kadar 63 kaydı vardır. Bunların çoğu Lagodekhi koruma alanından ve Alazani taşkın ormanlarından gelir. Borjomi vadisinde, Kolheti Ulusal Parkı'nda, Tsutskhvati, Gogoleti ve Usholta mağaralarında ve Kazreti maden galerilerinde de bulunmuştur. Yeraltı sığınaklarını kısmen, çoğunlukla kışın kullanır.
Basıkburunlu yarasa neredeyse yalnızca gece kelebekleriyle beslenir. Almanya'da kelebekler avının ağırlıkça %73–94'ünü, İsviçre Alpleri'nde hacimce %99'unu oluşturuyordu. Büyük kelebekleri ve yarasa seslerini duyabilen kelebekleri tercih eder. Seslerini kelebeğin duyamadığı frekanslarda sırayla çıkarır, böylece kelebek kaçmaya fırsat bulamaz. Sinekler, örümcekler ve başka böcekler onun için yalnızca bir eklentidir. Bu kadar dar bir beslenme, onu kelebeklerin azalmasına karşı savunmasız kılar.
Basıkburunlu yarasa erken, çoğu zaman gün batmadan önce dışarı çıkar. Gecenin başında karanlık, kapalı yerlerde avlanır, ancak daha sonra açık alanlara çıkar. Avlanmak için 20 km'ye kadar, ortalama yaklaşık 7 km uçar. Sığınağını çok sık, bazen her gün değiştirir, bu yüzden bir koloninin bir yaz boyunca 30'a kadar ağaç kovuğuna ihtiyacı olur. Doğum kolonilerinde ağaçlarda 30'a kadar, binalarda bazen 100'e kadar dişi bulunur. Dişi tek yavru ya da ikiz doğurur, yavrular 6–9 haftada tamamen bağımsız olur. Çiftleşme sonbaharda, eylülden kasıma kadar, mağaraların çevresinde olur. Kış uykusu sırasında yaklaşık 15 günde bir uyanır. Yerleşik bir türdür: yaz ve kış sığınakları genellikle 40 km'den az uzaktadır. 23 yıla kadar yaşar.
Basıkburunlu yarasa Gürcistan'ın 2014 Kırmızı Listesi'nde Hassas (VU) olarak yer alır ve 2021 ulusal değerlendirmesinde de aynı kategoriyi almıştır. Sayısı azalıyor. Dünya ölçeğinde Tehdide Yakın (NT, 2016), Avrupa'da ise Hassas'tır. Yayılışının neredeyse her yerinde nadirdir ve azalmaktadır; Hollanda'da yok olmuştur. Başlıca tehdit yaşlı ormanların kaybıdır: modern ormancılık az sayıda kovuklu ve kuru ağaç bırakır, genç orman ise ona yeterli sığınak sağlayamaz. Mağaralarda turistlerin ve mağaracıların yol açtığı rahatsızlık da bir tehdittir. Böcek ilacı kullanımının azaltıldığı Almanya'da sayısı toparlanmaya başlamıştır.
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Çoğunlukla ormanlık yerlerde, deniz seviyesinden yaklaşık 1900 m'ye kadar. En çok kayıt Lagodekhi koruma alanından ve Alazani taşkın ormanlarından gelir. Borjomi vadisinde, Kolheti Ulusal Parkı'nda ve birkaç mağara ile maden galerisinde de bulunmuştur. Toplam 63 kaydı vardır.
Kulaklarından. Kısa, geniş ve öne dönüktürler, başın üstünde birleşirler. Burnu kısa ve küttür, gözleri küçük, kürkü neredeyse siyah ve gümüşlenmiştir. Yarasayı kendiniz yakalamayın: bir uzman için fotoğraf ya da ekolokasyon kaydı yeterlidir.
Neredeyse yalnızca gece kelebekleri. Bazı ülkelerde avının %99'unu bunlar oluşturur. Orman kenarlarında, suyun üstünde ve ağaç tepelerinin üzerinde avlanır. Beslenmesi bu kadar dar olduğu için kelebeklerin azalması onu da etkiler.
Yazın yaşlı ağaçlarda, kalkmış kabuğun altında ve yarıklarda. Sığınağını neredeyse her gün değiştirdiği için çok sayıda yaşlı ağaca ihtiyaç duyar. Kışı mağaralarda, maden galerilerinde ve bodrumlarda geçirir. Bu ağaçların kesilmesi onun yok olmasına yol açar.
Hayır, zehirli değildir ve size saldırmaz. Ama hiçbir yarasaya çıplak elle dokunmayın, çünkü kuduz görünüşe bakılarak dışlanamaz. Bir yarasa sizi ısırır ya da tırmalarsa yeri en az 15 dakika sabun ve suyla yıkayın ve hemen bir doktora başvurun. Acil durumda 112'yi arayın.
Evet. Gürcistan Kırmızı Listesi'nde Hassas (VU) olarak yer alır, dünya ölçeğinde ise Tehdide Yakın'dır (NT, 2016). Sayısı neredeyse her yerde azalıyor. Başlıca tehditler yaşlı ormanların ve kovuklu ağaçların kaybı ile mağaralardaki rahatsızlıktır.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.
