İskorpit
Scorpaena porcus
Bernat Espigulé · Girona
Temel bilgiler bir bakışta
- Beslenme
- Küçük balıklar, kabuklular, omurgasızlar
- Gürcistan'daki durumu
- Karadeniz kıyısı; ulusal değerlendirmede VU
- Boyut
- Genellikle 15 cm; 40,5 cm ve 870 g'a kadar
- Derinlik
- 800 m'ye kadar
- Yaşam alanı
- Taşlık dip, yosunlar
- Familya
- Scorpaenidae
- Koruma
- Dünyada LC, 2020; Gürcistan'da VU, 2021
İskorpitin (Scorpaena porcus) yüzgeç dikenleri ve solungaç kapağındaki dikenler zehirlidir, sokması da çok acı verir. Kahverengi, benekli gövdesi ve başıyla gövdesindeki çok sayıda deri uzantısı onu kayalar ve yosunlar arasında iyi gizler. Orada kıpırdamadan yatar ve küçük balıkları ve kabukluları bekler. Gürcistan'da Karadeniz kıyısında yaşar ve yerli bir türdür. 2021 ulusal değerlendirmesi onu Gürcistan'da Hassas (VU) sayar, sayısı azalmaktadır; dünyada ise Asgari Endişe (LC, 2020) kategorisindedir. Ağınıza ya da oltanıza takılırsa onu çıplak elle tutmayın.
Tanıma
İskorpit nasıl tanınır
Geniş başlı ve yukarı dönük iri ağızlı, küçük, iri kafalı bir dip balığıdır. Gövdesi kahverengidir, yüzgeçleri kahverengi beneklerle alacalıdır. Başında ve gövdesinde çok sayıda deri uzantısı, gözünün üstünde de kısa bir dokunaç vardır. Dikenleri zehirlidir, bu yüzden özellikleri uzaktan ya da fotoğraftan inceleyin.

Sırt yüzgecinde 12 diken ve 7–9 yumuşak ışın vardır; 8. ve 9. dikenler arasında koyu bir leke bulunur. Kuyruk yüzgecinden üç dikey kahverengi bant geçer. Bu dikenler zehirlidir, bu yüzden yüzgecine bakmak için balığı elinize almayın.
Baş geniş, burun kısa, ağız iri ve yukarı dönüktür. Başta dikenler, kısa dokunaçlar ve deri kıvrımları vardır. Deri uzantıları bütün başı ve gövdeyi kaplar, alt çenede ise bulunmaz.
Pullar küçüktür; göğüs ve göğüs yüzgeçlerinin dibi pulsuzdur. Göğüs yüzgeçleri iri ve ovaldir, 16–18 ışınlıdır. Genellikle 15 cm boyundadır; bilinen en büyük balık 40,5 cm'ye ulaşmış ve 870 g gelmiştir.
Renk
Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.
Kayalık ve yosunlu yerlerin dip balığıdır, çoğunlukla kıyıya yakın yaşar. Zamanının çoğunu taşlık zeminde, bitki öbekleri arasında yatarak geçirir. 800 m derinliğe kadar bulunmuştur; sıcak mevsimde, özellikle ağustos ve eylülde kıyıya yaklaşır. Yayılış alanı doğu Atlantik'te Britanya Adaları'ndan Azor ve Kanarya Adaları'na ve Fas'a kadar uzanır; Akdeniz, Marmara Denizi ve Karadeniz de buna dâhildir. Bazen Azak Denizi'ne de girer. Karadeniz'de Bulgaristan, Gürcistan, Romanya, Türkiye ve Ukrayna kıyılarından bilinir.
İskorpit haritası herkese açık iNaturalist gözlemlerini birleştirir. Bölgeler, bölgelere göre kayıt tablosundan alınır; durum sütunu yeterli kaydı olan bölgeleri kaydı az olan bölgelerden ayırır. Kayıt sayısı gözlem yoğunluğunu yansıtır, popülasyon yoğunluğu değildir. Yeterli kayıt yalnızca Abhazya'dadır.
Veri: Reptiles.ge + iNaturalist · Metodoloji
- Arazi gözlemi
- Aynı yerde birkaç kayıt
- Kayıt bulunan bölge
Küçük dip balıklarıyla, çoğunlukla kaya balıkları ve horozbinalarıyla, ayrıca kabuklular ve diğer dip omurgasızlarıyla beslenir. Avını kovalamaz: kıpırdamadan yatar, yakına gelen avın üzerine bir anda atılır ve onu iri ağzıyla içine çeker.
Yalnız yaşayan, yerleşik bir balıktır: bir yere bağlı kalır ve bölge savunmaz. Derisini düzenli olarak değiştirir: ortalama her 28 günde bir eski derisini yılan gibi tek parça hâlinde atar. Yüzme kesesi yoktur, bu yüzden dibe yakın kalır. Temmuz ve ağustosta yumurtlar. Dişi yumurtalarını saydam, sümüksü bir kütle içinde bırakır. Yaklaşık 14 cm boyda olgunlaşır; üremesi hakkında pek çok şey hâlâ bilinmiyor.
2021 ulusal değerlendirmesi iskorpiti Gürcistan'da Hassas (VU, 2021) sayar, sayısı azalmaktadır. Bir zamanlar kıyı şeridinin en yaygın balıklarından biriydi, şimdi çok daha seyrek görülür. Dünyada Asgari Endişe (LC, 2020) kategorisindedir. 2014 tarihli Karadeniz balıkları listesi onu Atlantik-Akdeniz kökenli bir tür olarak kabul eder, Değerlendirilmemiş (NE) olarak gösterir ve Gürcistan suları için de anar. Özel bir koruma statüsü yoktur.
Evet. Karadeniz kıyısında yaşar ve burada yerli bir türdür. Kayalar ve yosunlar arasında kıpırdamadan yattığı için kolay fark edilmez. 2021 ulusal değerlendirmesi onu Gürcistan'da Hassas (VU) sayar, sayısı azalmaktadır.
Evet. Sırt, anal ve karın yüzgeçlerinin dikenleri ile solungaç kapağındaki dikenler zehirlidir. Sokması şiddetli ağrıya yol açar, deri kızarıp şişebilir ve etkisi birkaç gün sürer. Dikenler ölü balıkta da zehirli kalır. Sokma ağır seyrediyorsa 112'yi arayın.
İri, geniş başından, yukarı dönük iri ağzından ve bütün gövdesindeki deri uzantılarından. Rengi kahverengidir; sırt yüzgecinin 8. ve 9. dikenleri arasında koyu bir leke, kuyrukta üç kahverengi bant vardır. Dikenleri yüzünden özellikleri uzaktan ya da fotoğraftan inceleyin.
Genellikle 15 cm boyundadır. Bilinen en büyük balık 40,5 cm'ye ulaşmış ve 870 g gelmiştir. Yaklaşık 14 cm boyda olgunlaşır.
Evet, eti lezzetlidir ve küçük ölçekte ticari bir balıktır. Çorba ve başka yemeklerde kullanılır. Dikenler ölü balıkta da zehrini korur, bu yüzden temizlerken dikkatli olun.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.




















