Hazar alası
Salmo caspius
Alex · Georgia
Temel bilgiler bir bakışta
- Beslenme
- Omurgasızlar; iri balıklar balık ve kabuklu yer
- Gürcistan'daki durumu
- Yerli; ulusal değerlendirmede VU
- Boyut
- Nehirde genellikle 30 cm'ye kadar; denize inen form 130 cm'ye kadar
- Derinlik
- Denizde 50 m'ye kadar
- Yaşam alanı
- Dağ dereleri ve nehirleri; göller; deniz kıyısı
- Familya
- Salmonidae
- Koruma
- IUCN: NE; Gürcistan'da VU, 2021
Hazar alası (Salmo caspius), iki yaşam biçimi olan bir Hazar Denizi havzası alabalığıdır. Nehirde yerleşik balıklar genellikle 30 cm'ye kadar büyür, denize inenler ise 130 cm'ye ulaşır ve gümüşileşir. Gürcistan'da Kura (Mtkvari) havzasının nehirlerinde yaşar: İori Nehri'nde ve Cavaheti'nin derelerinde görülmüştür. Gürcistan'da yerli bir türdür. 2021 ulusal değerlendirmesi onu Hassas (VU) kategorisinde gösterir: sayısı azalmaktadır. Gürcistan alabalıklarının sistematiği henüz netleşmemiştir: hangi alabalığın hangi nehirde yaşadığı tam olarak belirlenmemiştir. Kura havzasının alabalığı bu tür olarak kabul edilir.
Tanıma
Hazar alası nasıl tanınır
Yağ yüzgeci olan tipik bir alabalıktır. Nehir balıklarının yanları kahverengi, gri, sarımsı ya da yeşilimsidir. Denize inmiş balıklar gümüşidir ve turuncu lekeleri yoktur.

Siyah lekeler çoğunlukla sırtta ve yanın üst kısmındadır. Yanın ortasında nadiren görülür, o zaman da gri ya da açık kahverengidir. 35 cm'den küçük balıkların yanlarında çok sayıda kırmızı leke ve belirgin koyu enine bantlar vardır.
35 cm'den büyük, denizden gelen bir balığın yanlarında çok küçük, düzensiz siyah benekler bulunur. Kuyruk yüzgeci düz kesiktir. Bu özelliğiyle, çok sayıda büyük, yuvarlak lekesi ve çatallı kuyruğu olan Sevan alabalığından ayrılır.
Salmo ciscaucasicus daha incedir: vücut yüksekliği boyunun %15–20'si kadardır, Hazar alasında ise %21–26. Başı da daha basıktır. İkisi görünüşte çok benzer, bu yüzden asıl ipucu nehir havzasıdır: Terek havzasında Salmo ciscaucasicus, Kura havzasında Hazar alası yaşar.
Renk
Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.
Hangileriyle karışabilir
Nehirde yerleşik balıklar hızlı akan, soğuk ve berrak, taşlı ve çakıllı dipli derelerde ve nehir kaynaklarında yaşar. Denize inen balıklar kıyı boyunca 50 m derinliğe kadar yaşar ve üremek için dağ derelerine çıkar. Yer yer göllerde de yaşar. Yayılış alanı Hazar Denizi ile Urmiye ve Namak göllerinin havzalarını kapsar: Kura ve Aras havzalarından kuzeyde Volga ve Ural'a kadar. Gürcistan'da Kura havzasında yaşar. İori, Çildirishevi ve Avanishevi nehirlerinde ve Cavaheti'de, Ahılkelek yakınındaki bir derede görülmüştür.
Henüz kayıt yok
Atlasta bu türün henüz doğrulanmış bir gözlemi yok, bu yüzden Gürcistan’ın hangi bölgelerinde yaşadığını bilmiyoruz.
Gözlem paylaşBu türü gördünüz mü? Bir fotoğraf ve yer yeterli.
Gençler ve nehirde yerleşik balıklar çok çeşitli su ve kara omurgasızlarıyla beslenir. Denize inen ve gölde yaşayan iri balıklar başlıca balıkla, ayrıca iri kabuklularla beslenir.
Nehirde yerleşik, gölde yaşayan ve denize göç eden formları vardır. Gençler nehirde 2–4 yıl, bazen daha uzun yaşar, sonra denize iner. Denizde 4 yıla kadar kalıp nehre dönerler. Barajlar yapılmadan önce denizden iki dalga hâlinde çıkarlardı: biri yaz–sonbaharda, diğeri geç sonbahar ve kışta. Ekimden aralığa kadar, genellikle hızlı akan nehirlerin ve derelerin yukarı kesimlerinde yumurtlar. İlk kez 3–5 yaşında ürer, dişiler erkeklerden bir yıl sonra. Yumurtalar 6–8 haftada açılır. Bazı popülasyonlarda bir dişi ömründe 4 kez yumurtlayabilir.
IUCN Kırmızı Listesi'nde değerlendirilmemiştir. 2021 ulusal değerlendirmesi onu Gürcistan'da Hassas (VU) kategorisinde gösterir: sayısı azalmaktadır, nedeni ise açıklanmamıştır. Azalmanın tahmin edilen nedeni olarak yasa dışı avlanma yöntemleri gösterilir. 2014 tarihli Gürcistan Kırmızı Listesi, dere ve göl alabalığını Salmo fario adıyla Hassas (VU) olarak gösterir. Gürcistan'ın dere alabalıkları bugün birkaç türe ayrılır, Hazar alası da bunlardan biridir. Barajlar ve nehirlerin düzenlenmesi, denize göç eden balıkların göçlerini değiştirmiştir.
Kura (Mtkvari) havzasının hızlı akan, soğuk nehirlerinde ve derelerinde. İori, Çildirishevi ve Avanishevi nehirlerinde ve Cavaheti'de, Ahılkelek yakınındaki bir derede görülmüştür. Ülke genelindeki yayılışı henüz tam olarak belirlenmemiştir.
En kolay ipucu nehir havzasıdır: Hazar alası Kura havzasında, Salmo ciscaucasicus Terek havzasında yaşar. Hazar alasının vücudu ve başı daha yüksektir: vücut yüksekliği boyunun %21–26'sı, Salmo ciscaucasicus'ta ise %15–20'sidir. Bu fark ancak ölçünce görülür.
Bir kısmı iner. Gençler nehirde 2–4 yıl yaşar, sonra denize iner ve orada 4 yıla kadar kalır. Bu balıklar gümüşileşir ve 130 cm'ye kadar büyür. Diğerleri bütün ömrünü nehirde geçirir ve nadiren 30 cm'yi aşar.
Ekimden aralığa kadar, hızlı akan nehirlerin ve derelerin yukarı kesimlerinde. İlk kez 3–5 yaşında ürer. Yumurtalar 6–8 haftada açılır.
2021 ulusal değerlendirmesi, sayısı azaldığı için onu Gürcistan'da Hassas (VU) kategorisinde gösterir. Gürcistan Kırmızı Listesi dere alabalığını Salmo fario adıyla Hassas olarak gösterir. IUCN Kırmızı Listesi'nde değerlendirilmemiştir. İnsanlar için zararsızdır.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.


















