Yılan balığı
Anguilla anguilla
Fraser Higgins · Argyll and Bute
Temel bilgiler bir bakışta
- Beslenme
- Küçük balıklar, kurbağalar, kabuklular, yumuşakçalar, solucanlar
- Gürcistan'daki durumu
- Yerli, Karadeniz havzasının nehirleri
- Boyut
- Dişi 133 cm'ye, erkek 50 cm'ye kadar; 6,6 kg'a kadar
- Yaşam alanı
- Nehirler, göller, haliçler, 700 m'ye kadar deniz
- Familya
- Anguillidae
- Koruma
- Dünyada CR, 2018; Karadeniz'de CR, 2014; Gürcistan'da CR, 2021
Yılan balığı Atlantik'teki Sargasso Denizi'nde doğar, Avrupa'nın ve Karadeniz havzasının nehirlerinde büyür, üremek için 5.000–6.000 km geri yüzer ve yumurtladıktan sonra ölür. Uzun, yılanı andıran bir gövdesi vardır ve karın yüzgeçleri yoktur. Gürcistan'da Karadeniz havzasının nehirlerinde, Çoruh'tan Kodori'ye kadar, ve Paliastomi Gölü'nde yaşar. İnsanlar için zararsızdır. Hem dünyada hem Gürcistan'da Kritik Tehlike (CR) altındadır: Avrupa'ya ulaşan yılan balıklarının sayısı 1970'lerden bu yana yaklaşık %90 azalmıştır.
Tanıma
Yılan balığı nasıl tanınır
Uzun, yılanı andıran bir balıktır: gövdesi önde yuvarlak, arkada ise yanlardan hafifçe basıktır. Sırt ve anal yüzgeçleri uzundur ve kuyruk yüzgeciyle birleşir, karın yüzgeçleri yoktur. Sırtı yeşilimsi kahverengi, yanları ve karnı sarımsıdır.

Sırt, anal ve kuyruk yüzgeçleri, gövdenin arka kısmını saran tek ve kesintisiz bir yüzgeç halinde birleşmiştir. Sırt yüzgeci göğüs yüzgeçlerinin çok gerisinden başlar. Karın yüzgeçleri yoktur.
Başı üstten hafifçe basıktır, alt çenesi üst çeneden biraz uzundur ve öne çıkıktır. Solungaç açıklıkları küçüktür ve yalnızca yanlarda bulunur.
Nehirde büyüyen "sarı" yılan balığı üstten yeşilimsi kahverengi, yanlarda ve karında sarımsıdır. Denize gitmeden önce rengi değişir: sırtı koyulaşır, karnı gümüşi beyaz olur, gözleri büyür ve yan çizgisi siyah olarak belirginleşir. Böyle bir "gümüşi" yılan balığı artık denize doğru yola çıkmıştır.
Renk
Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.
Tatlı, acı ve deniz suyunda yaşar. Nehirlerde dipte, derelerden büyük nehirlerin ve göllerin kıyılarına kadar bulunur: taşların altında, çamura gömülü ya da yarıklarda. Doğada yalnızca denizle bağlantılı sularda bulunur. Bazı yılan balıkları nehre hiç girmez ve tüm yaşamını haliçlerde ve kıyı sularında geçirir. Denizde 700 m derinliğe kadar iner ve 0–30 °C sıcaklıktaki sulara dayanır. Kuzey Atlantik havzasında İskandinavya'dan Fas'a kadar, ayrıca Baltık, Akdeniz ve Karadeniz havzalarında yayılır. Gürcistan'da Çoruh, Kintrişi, Supsa, Rioni, Hobi, Tsivi, Enguri ve Kodori nehirlerinde ve Paliastomi Gölü'nde yaşar.
Henüz kayıt yok
Atlasta bu türün henüz doğrulanmış bir gözlemi yok, bu yüzden Gürcistan’ın hangi bölgelerinde yaşadığını bilmiyoruz.
Gözlem paylaşBu türü gördünüz mü? Bir fotoğraf ve yer yeterli.
Çevresinde bulduğu hemen her su hayvanını yer: küçük balıklar, kurbağalar, balık yumurtaları, kabuklular, yumuşakçalar ve solucanlar. Çoğunlukla geceleri beslenir ve besinini koku alarak bulur. Bazen bütün olarak yutamayacağı kadar büyük balıkları yakalar ve parça parça yer. Besinleri arasında sudan dışarıda yaşayan hayvanlar, örneğin toprak solucanları da vardır.
Yaşam döngüsü beş evreden geçer. Sargasso Denizi'nde, muhtemelen mart–haziran aylarında yumurtlar, ancak doğada yumurtladığını henüz kimse görmemiştir. Gulf Stream, saydam ve yaprak biçimli larvaları 7–11 ay içinde Avrupa kıyılarına taşır. Kıyıya yakın yerde larvalar 6–8 cm boyunda saydam "cam yılan balıklarına" dönüşür ve nehirlere doğru yukarı çıkar. Nehirdeki büyüme uzun sürer: erkeklerde 6–12 yıl, dişilerde 9–20 yıl. Yalnız yaşar ve bölgesini korur. 45–65 cm boyda olgunlaşır. Olgun "gümüşi" yılan balığı nehirden genellikle yılın ikinci yarısında, karanlık gecelerde ayrılır ve denizde 5.000–6.000 km yol alır. Yolda her gün derinlik değiştirir: geceleri 200 m'de, gündüzleri 600 m'de yüzer. Yumurtladıktan sonra ölür. Hava da soluyabilir, bu yüzden ıslak çimenlerin ve yağmurla ıslanmış toprağın üzerinden bir su kütlesinden diğerine geçebilir. Genellikle 15–20 yıl yaşar.
Dünyada yılan balığı Kritik Tehlike (CR, 2018) altındadır. Avrupa'ya ulaşan yılan balıklarının sayısı 1970'lerden bu yana yaklaşık %90, belki de %98 azalmıştır. Nedenleri aşırı avcılık, Anguillicola crassus paraziti, göç yollarındaki barajlar, Kuzey Atlantik akıntılarındaki değişiklikler ve kirliliktir. Yağlı eti ve dipte beslenmesi nedeniyle ağır metalleri ve diğer kirleticileri biriktirir; bunlar organlarına zarar verir ve göçünü zorlaştırır. 80 yıl boyunca büyük barajlı sularda yılan balığı sayısı, barajsız sulara göre neredeyse iki kat fazla azalmıştır. Tür, CITES ve CMS'nin Ek II listelerinde yer alır. 2014 Karadeniz bölgesel değerlendirmesi de onu Kritik Tehlike (CR) altında gösterir. Gürcistan'ın 2021 ulusal değerlendirmesinde de Kritik Tehlike (CR) altındadır, sayısı azalmaktadır.
Karadeniz havzasının nehirlerinde: Çoruh, Kintrişi, Supsa, Rioni, Hobi, Tsivi, Enguri ve Kodori'de, ayrıca Paliastomi Gölü'nde. Nehirde dipte, taşların altında ya da çamurda saklanır. Doğada yalnızca denizle bağlantılı sularda bulunur.
Atlantik'teki Sargasso Denizi'nde. Olgun yılan balığı nehirden denize iner ve 5.000–6.000 km yol alır. Yumurtladıktan sonra ölür, akıntılar da larvaları Avrupa kıyılarına doğru taşır.
Uzun, yılanı andıran bir gövdesi vardır; sırt, anal ve kuyruk yüzgeçleri tek bir yüzgeç halinde birleşmiştir, karın yüzgeçleri yoktur. Sırtı yeşilimsi kahverengi, karnı sarımsıdır. Yılandan yüzgeçleri ve solungaçlarıyla ayrılır.
Dişiler 133 cm'ye, erkekler genellikle 50 cm'ye kadar büyür. Ağırlığı 6,6 kg'a kadar çıkar. 45–65 cm boyda olgunlaşır.
Suda bulduğu hemen her şeyi: küçük balıklar, kurbağalar, balık yumurtaları, kabuklular, yumuşakçalar ve solucanlar. Çoğunlukla geceleri beslenir ve besinini koku alarak bulur.
Hayır, insanlar için zararsızdır. Dünyada Kritik Tehlike (CR, 2018) altındadır, Gürcistan'ın 2021 ulusal değerlendirmesinde de CR'dir. Avrupa'ya ulaşan yılan balıklarının sayısı 1970'lerden bu yana yaklaşık %90 azalmıştır. Tür, CITES Ek II'de yer alır.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.




















