Bu sayfada, Gürcistan’da nelerden ne kadar yediğine ilişkin ayrı bir araştırma yer almıyor. Yaşadığı bölgelerde bulabildiği çeşitli yiyeceklerle beslenir: omurgası olmayan hayvanlar, küçük omurgalı hayvanlar, başka kuşların yumurtaları ve yavruları, ölü hayvanlar, meyveler, tohumlar ve insanların yakınındaki atıklar. Sık sık yerde beslenir; kısa sıçrayışlarla ya da yürüyerek hareket eder. Yuvalama döneminde başka kuşların yuvalarından yumurta veya yavru da alabilir. İnsanlar tarafından yiyecek olarak görülmez.
Saksağan
Pica pica
Alexis Lours · Gennevilliers
Uzun basamaklı kuyruğu ve gürültülü çatırtısı olan siyah-beyaz bir karga. Gürcistan'da 2024 ulusal kuş kontrol listesinde yıl boyu yerleşik olarak doğrulanmıştır.
Temel bilgiler bir bakışta
- Boyut
- 44–46 cm
- Beslenme
- Hepçil
- Gürcistan'daki durum
- Yıl boyu yerleşik
- Yaşam alanı
- Ağaçlı açık ülke
- Familya
- Corvidae
- Koruma
- Asgari endişe
Saksağan (Pica pica), kargagillerden orta boylu bir kuştur. Gürcistan'da yıl boyunca görülür ve yuva yapar. Ülkedeki varlığı bir fotoğrafla da doğrulanmıştır. Yetişkin bir saksağan yaklaşık 44–46 cm uzunluğundadır; bunun yaklaşık yarısını kuyruğu oluşturur. Tüyleri siyah beyazdır; kanatları ve kuyruğu ise mavi-yeşil tonlarda parlar. İnsanlar için doğrudan bir tehlike oluşturmaz. Dünya genelinde saksağan, düşük risk altındaki türlerden biri sayılır. Gürcistan'da da 2024 verilerine göre aynı kategoride yer alır.
Tanıma
Saksağan nasıl tanınır
Kargaya benzeyen siyah beyaz bir kuştur. Uzun kuyruğundaki tüyler farklı uzunluktadır. Omuzlarında beyaz lekeler vardır, karnı beyazdır; kanatları ve kuyruğu ise mavi yeşil parlar. Keskin bir cıvıltısı vardır. Gürcistan’da yıl boyunca yaşayan başka hiçbir kuşta bu özelliklerin hepsi bir arada görülmez.

Bu türün kuşları yaklaşık 44–46 cm uzunluğundadır; bu uzunluğun büyük bir bölümünü kuyruk oluşturur. Kanat açıklıkları çoğu zaman yaklaşık 52–60 cm, ağırlıkları ise genellikle yaklaşık 180–270 g’dır. Bu sayfada Gürcistan’da ölçülen kuşlara ait ayrı veriler yoktur. Erkekler ve dişiler görünüşte birbirine benzer, ancak erkekler ortalama olarak biraz daha büyüktür.
Yetişkin kuş belirgin biçimde siyah beyazdır: başı, göğsü ve sırtı siyah, omuzlarında beyaz lekeler vardır; karnı da beyazdır. İyi ışıkta kanatlarında ve tüyleri basamaklı bir görünüm oluşturan uzun kuyruğunda mavi, yeşil ya da mor bir parlaklık görülür. Gagası ve bacakları siyahtır. Genç kuşların renkleri daha mattır, tüyleri daha az parlar ve ilk kez bütün tüylerini değiştirene kadar kuyrukları daha kısadır.
Gri karganın (Corvus cornix) gövdesi daha gridir. Farklı uzunluklarda tüylerden oluşan uzun siyah-beyaz bir kuyruğu ve omuzlarında beyaz bölgeler yoktur. Sesi daha kalındır. Alakarga (Garrulus glandarius) çoğunlukla kızılımsı pembedir. Kanatlarında mavi bir bölge ve kısa bir beyaz tüy tutamı vardır; uzun siyah-beyaz bir kuyruğu yoktur. Siyah karga ve kuzgun çoğunlukla siyahtır; saksağanın aksine karınları ve omuzları beyaz değildir. Kuzgun (Corvus corax) çok daha büyüktür; kalın bir gagası ve kama biçimli bir kuyruğu vardır. Bu atlastaki ayrı sayfasında anlatılır. Kuzey Amerika kara gagalı saksağanı (Pica hudsonia) ve doğu saksağanı (Pica serica) Gürcistan’da görülmez. Bu atlastaki gri karga ve alakarga için henüz ayrı sayfalar yoktur.
İnsanlar için zararsızdır. Gürcistan’da bir parkta, tarla kenarında ya da köyde bir ağaçta uzun kuyruklu, sesli, siyah beyaz bir kuş görürseniz, genellikle bu türe aittir.
Hangileriyle karışabilir
Bu sayfadaki haritada belediyeler renklendirilmemiştir. 2024 tarihli liste, saksağanların Gürcistan'da yıl boyunca yaşadığını doğruluyor, ancak bölgelere göre kayıt sunmuyor. Ülkenin her yerinde, yoğun dağ ormanları ve ağaçsız yüksek dağ platoları dahil, aynı sıklıkta görüldükleri varsayılmamalı. Saksağan, Çaçuna Koruma Alanı'nda (Dedoplistskaro Belediyesi) kaydedilmiştir. Bölgesel bir listede Tiflis Millî Parkı için de yer alır, ancak bu kayıt orada kaç saksağan bulunduğunu göstermez. Eski bir Gürcü ansiklopedisi, saksağanların çalılıklarda, orman kenarlarında ve nehir kıyısındaki ormanlarda yaşadığını anlatır. Aynı kaynak, doğu Gürcistan'da yaşadıklarını, batının bazı yerlerinde ise çoğunlukla kışı geçirdiklerini belirtir. Ülke genelini kapsayan 2024 listesi, doğu ile batı arasındaki bu farkı doğrulamıyor. Genel olarak saksağanlar, ağaçların da bulunduğu açık veya kısmen açık alanlarda görülür: tarım alanlarında, bahçelerde, parklarda, nehir taşkın düzlüklerinde ve yerleşim yerlerindeki yeşil alanlarda. Genellikle sık ormanlardan ve ağaçsız büyük bataklıklardan uzak dururlar. Bu sayfada, Gürcistan'da hangi yükseltilerde görüldükleri belirtilmiyor.
Gündüz aktiftir; çoğu zaman önce sesi duyulur, sonra kendisi görülür. Her zamanki sesi keskin, hızlı ve metalik bir cıvıltıdır. Tehlike karşısında yüksek sesle öter ve bu sesleri tekrarlar. Bu sayfada kullanılan kayıt xeno-canto XC707401’dir (Sonothèque ADVL / Corentin Rivière, Vény, Manche, Fransa; CC0). Uçarken kanat çırpar, ardından süzülür. Uzun bir kuyruğu vardır ve sık sık nispeten alçaktan uçar. Yerde yürür ve zıplar; kuyruğunu çoğu zaman yukarıda tutar. Çiftlerin kendilerine ait bölgeleri vardır. Yiyeceğin biriktiği yerlerde gruplar da toplanır. Yuva genellikle dallardan yapılmış büyük bir yapıdır. Çoğu zaman kubbe biçiminde bir çatısı ve yan girişleri vardır. Yuvasını yüksek bir ağaca, ağaçların az olduğu yerlerde ise bir direğe ya da benzer bir desteğe yapar. Genel olarak bu türün yuvasında çoğu zaman yaklaşık beş ila yedi yumurta bulunur. Kuş, yumurtaların üzerinde yaklaşık iki buçuk ila üç hafta oturur. Bu veriler Gürcistan’da incelenmiş bir yuvadan değil, türün daha geniş yayılış alanından gelir. 2024 tarihli bir listeye göre Gürcistan’da yuva yapar ve yıl boyunca burada kalır. Uzun mesafeli göç bu tür için tipik değildir; yer değiştirirse genellikle kısa mesafelere gider. Eski bir saksağan yuvasını daha sonra başka kuşlar da kullanabilir; alaca baykuş (Strix aluco) bunlardan biridir. Bu atlasta alaca baykuşun sayfasına da bakabilirsiniz. Yabani kuşları yakalamayın.
Pica pica, IUCN Kırmızı Listesi’nde düşük riskli (LC) kategorisindedir. 2024 tarihli Gürcistan listesinde de tür, hem dünya genelinde hem de Gürcistan’da aynı kategoride gösterilir. Gürcistan’ın 2014 tarihli Kırmızı Listesi’nde (190 sayılı karar) yer almaz. Avrupa Kuşları Kırmızı Listesi’nin ek verilerine göre, 2013–2017 yıllarında Gürcistan’da yaklaşık 9.700–97.200 üreyen çift vardı. Bu tahmin kısmi bir yöntemle yapılmıştır: aralık geniştir ve kesin bir sayım yapılmamıştır. Sayılarının kısa ve uzun dönemlerde nasıl değiştiğini belirlemek için yeterli veri yoktur. Bu sayfada, Gürcistan genelinde sayılarının nasıl değiştiğini gösteren güncel veriler de yoktur. Bazı yerlerde bu kuşlar kovalanır. Diğer kuşların yuvaları üzerindeki etkileri de insanlarla çatışmaya yol açar. Bu sayfada, bu etkenlerin Gürcistan’daki sayılarını nasıl etkilediğine ilişkin ölçülmüş veriler yer almıyor. İzin almadan yabani bir kuş yakalamayın.
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Evet. Bu kuşun Gürcistan'da yıl boyunca yaşadığı doğrulanmıştır.
Ağaçların bulunduğu açık veya kısmen açık alanlarda; tarım alanlarında, parklarda, bahçelerde, taşkın ovalarında ve yerleşim yerlerinde görülür. Çaçuna koruma alanında da kaydedilmiştir. Bu sayfadaki harita tüm bölgeleri kapsamıyor.
Siyah beyaz tüyler, farklı uzunlukta tüyleri olan uzun, parıltılı bir kuyruk, omuzlarda beyaz lekeler, beyaz bir karın ve keskin bir cıvıltı. Gri kargada ve alakargada bu özelliklerin hepsi bir arada bulunmaz.
Bu türün toplam uzunluğu yaklaşık 44–46 cm’dir. Uzun kuyruğu, bu uzunluğun büyük bir bölümünü oluşturur. Bu sayfada Gürcistan’dan ayrı ölçüm verileri yer almıyor.
Omurgası olmayan hayvanlar, küçük omurgalı hayvanlar, yumurtalar ve yavru kuşlar, leş, meyveler, tohumlar ve artıklarla beslenir. Bu sayfada, Gürcistan’daki beslenmesinde bu yiyeceklerin her birinin ne kadar yer tuttuğu belirtilmiyor.
2024 yılı listesine göre yıl boyunca burada yaşar ve burada ürer.
Evet. 2024 yılı listesine göre bu kuş yuva yapar ve yıl boyunca aynı bölgede kalır. Büyük yuvası dallardan yapılır, genellikle kubbe biçimindedir ve bir ağaçta ya da benzer bir destek üzerinde bulunur.
İnsanlara zararsızdır. Dünya genelinde ve 2024 tarihli ulusal listede LC (Asgari Endişe) kategorisindedir; neslinin tükenme riski düşüktür. Gürcistan’ın 2014 tarihli Kırmızı Listesi’nde yer almaz. Yabani kuşları yakalamayın.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.
Yakın türler
Tür atlasıHaberler






















