İçeriğe geç
ReptilesReptiles
Çipura (Sparus aurata) — Alicante — jjulio2000Çipura (Sparus aurata) — Općina Raša — Beat AkeretÇipura (Sparus aurata) — Ionian Islands — Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbHÇipura (Sparus aurata) — Tokai — pigericÇipura (Sparus aurata) — Ionian Islands — Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbHÇipura (Sparus aurata) — Hyères — inspecteurgadget2Çipura (Sparus aurata) — Ionian Islands — Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbHÇipura (Sparus aurata) — Spain — ffryns27
1/8

Çipura

Sparus aurata

jjulio2000 · Alicante

Temel bilgiler bir bakışta

Beslenme
Midye, istiridye, kabuklular, balık
Gürcistan'daki durumu
Karadeniz kıyısı, artıyor; ulusal değerlendirmede NT
Boyut
Genellikle 35 cm; 70 cm ve 17,2 kg'a kadar
Derinlik
1–150 m, genellikle 30 m'ye kadar
Yaşam alanı
Deniz çayırı, kum; ilkbaharda lagünler ve nehir ağızları
Familya
Sparidae
Koruma
Dünyada LC, 2014; Gürcistan'da NT, 2021

Genel bakış

Çipura Gürcistan'da

Çipura (Sparus aurata) adını alnında, gözlerinin arasındaki altın renkli banttan alır: aurata Latincede "altın renkli" demektir. Akdeniz'in en değerli yemeklik balıklarından ve dünyanın başlıca yetiştirilen deniz balıklarından biridir. Güçlü dişleriyle midye ve istiridye kırar. Eskiden Karadeniz'de nadirdi, ama son on yılda Gürcistan kıyısında olağan bir tür hâline geldi. 2021 ulusal değerlendirmesi onu Gürcistan'da Tehdide Yakın (NT), 2014 tarihli Karadeniz balıkları listesi Hassas (VU) sayar; dünyada ise Asgari Endişe (LC, 2014) kategorisindedir.

Tanıma

Çipura nasıl tanınır

Büyük başlı, dik alınlı, yüksek, oval ve yanlardan basık bir balıktır. Sırtı mavimsi gri, yanları gümüşidir. Gözlerinin arasında altın renkli bir bant, solungaç kapağında büyük koyu bir leke vardır.

Çipura (Sparus aurata) — Općina Raša — Beat AkeretBeat Akeret · Općina Raša · 2022
  1. Alnında, gözlerin arasında altın renkli bir bant uzanır. Canlı balıkta iyi görülür ve türün adı da buradan gelir.

  2. Solungaç kapağında, gözün arkasında büyük koyu bir leke vardır, kapağın kenarı kırmızıdır. Sırt mavimsi gri, yanlar gümüşidir.

  3. Çenelerin önünde 4–6 büyük, sivri, köpek dişine benzer diş, yanlarda ise 2–4 sıra küt, yuvarlak öğütücü diş bulunur. Sırt yüzgecinde 11 diken ve 13–14 yumuşak ışın, anal yüzgeçte 3 diken ve 11–12 yumuşak ışın vardır.

Renk

GriMaviSarıSiyahKırmızı

Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.

Hangileriyle karışabilir

Yayılış

Çipura Gürcistan’da nerede yaşar

Deniz çayırlarında ve kumlu zeminlerin üstünde, ayrıca dalga kırılma kuşağında yaşar. Genellikle 30 m'ye kadar bulunur, yetişkinler 150 m'ye kadar iner. Gençler kıyıya yakın, büyük balıklar daha derinde durur. Acı suya iyi dayanır ve ilkbaharda sık sık kıyı lagünlerine ve nehir ağızlarına girer. Atlas Okyanusu'nda Britanya Adaları'ndan Senegal'e kadar, Kanarya Adaları dâhil, ayrıca bütün Akdeniz'de ve Karadeniz'de bulunur. Karadeniz'de 20. yüzyılın başından beri bilinir ve uzun süre nadir bir balık sayıldı. Son on yılda Gürcistan ve Kırım kıyılarında sayısı belirgin biçimde arttı ve "nadir görülen" türlerden "olağan" türlere geçti.

Henüz kayıt yok

Atlasta bu türün henüz doğrulanmış bir gözlemi yok, bu yüzden Gürcistan’ın hangi bölgelerinde yaşadığını bilmiyoruz.

Gözlem paylaş

Bu türü gördünüz mü? Bir fotoğraf ve yer yeterli.

Biyoloji

Beslenme, davranış ve koruma

Beslenme

Çoğunlukla avcıdır: midye ve istiridye dâhil kabuklu yumuşakçalar, ayrıca kabuklular ve balıkla beslenir. Kabukları güçlü, küt dişleriyle kırar. Zaman zaman deniz yosunu da yer. Çiftliklerde pelet yemle beslenir.

Davranış

Koruma

Galeri

jjulio2000 · Alicante
Beat Akeret · Općina Raša
Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbH · Ionian Islands
pigeric · Tokai

Sorular

Sık sorulan sorular

Çipura: en önemli sorulara kısa yanıtlar.

Evet, Gürcistan'ın Karadeniz kıyısında. Eskiden burada nadirdi, ama son on yılda olağan bir tür hâline geldi. 2021 ulusal değerlendirmesi onu Tehdide Yakın (NT) sayar.

Bu tartışmalıdır. Gürcistan'da sonradan getirilmiş bir tür sayılır ve ülkenin 2025 tarihli yerli olmayan hayvanlar listesinde yer alır. Öbür görüşe göre Akdeniz'den doğal yolla gelmiştir; Karadeniz'de 20. yüzyılın başından beri bilinir.

Gözlerin arasındaki altın renkli banttan ve solungaç kapağındaki, kenarı kırmızı büyük koyu lekeden. Gövde yüksek ve oval, sırt mavimsi gri, yanlar gümüşidir. İsparozun kuyruk sapında koyu bir halka vardır, çipurada yoktur.

Genellikle 35 cm boyundadır, en büyükleri 70 cm'ye ulaşır ve 17,2 kg gelir. Çiftliklerde genellikle 300–600 g'lık balık yetiştirilir.

İnsanlara zararsızdır. Gürcistan'da 2021 ulusal değerlendirmesi onu Tehdide Yakın (NT), 2014 tarihli liste ise Karadeniz'de Hassas (VU) sayar. Dünyada Asgari Endişe (LC, 2014) kategorisindedir.

Kaynaklar

Bu profilin kaynakları

14 kaynak

Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.