Çayır taşçalanı
Saxicola rubetra
Pavel Shukov · მცხეთა-მთიანეთი Gürcistan saha fotoğrafı
Temel bilgiler bir bakışta
- Boyut
- 12–14 cm
- Beslenme
- Böcekler ve başka küçük omurgasızlar, sonbaharda meyve
- Gürcistan'daki durumu
- Ürer; göç sırasında da görülür
- Yaşam alanı
- Çalılı açık otlak alanlar
- Familya
- Muscicapidae
- Koruma
- Dünyada LC, 2016; Gürcistan'da LC, 2021
Çayır taşçalanı uzun, belirgin kaşıyla göze çarpar: erkekte beyaz bir şerit siyah maskeyi neredeyse çevreler. Çalıların, uzun otların ya da çit direklerinin bulunduğu açık, otlak yerlerde yaşar. Bunlara tüneyip böcekleri gözler ve yere dalar. Gürcistan'da ürer, ilkbaharda Afrika'dan döner. Taşkuşu dişisine benzer, ama kaşı daha belirgin, karnı daha beyazdır. Bir çayırda çalının tepesinde küçük, kahverengimsi bir kuş görürseniz önce kaşına bakın.
Tanıma
Çayır taşçalanı nasıl tanınır
12–14 cm boyunda, kısa kuyruklu, üstü koyu benekli kahverengi ve belirgin açık renkli kaşı olan bir kuş. Üreme döneminde erkeğin siyah bir maskesi, beyaz kaşı ve turuncu gerdanı ve göğsü vardır. Başlıca benzer tür taşkuşudur.

Boyu 12–14 cm, ağırlığı 13–26 g'dır; kızılgerdan büyüklüğündedir. Kuyruğu kısa ve siyahımsıdır, dış tüylerinin dibi beyazdır. Yerde küçük, hızlı sıçramalarla ilerler ve kanatlarını, kuyruğunu sık sık oynatır.
Üreme döneminde erkeğin siyahımsı maskesini beyaz bir kaş ve bıyık çizgisi neredeyse çevreler. Gerdanı ve göğsü turuncudur, kanadında küçük beyaz lekeler vardır. Dişi daha soluktur: maskesi kahverengi, kaşı devetüyü rengindedir. Gençler ve kışın erkekler dişiye benzer, ama ergin erkekler beyaz kanat lekelerini bütün yıl korur.
Taşkuşunun dişi ve gençlerinden belirgin kaşı, daha beyaz karnı ve daha uzun kanat uçlarıyla ayrılır. Sibirya taşkuşu dişisi daha çok benzer, ama onun kuyruk sokumu düz, açık turuncudur; çayır taşçalanınınki ise sırtı gibi beneklidir. Çağrısı "hü-tak-tak" şeklindedir.
Renk
Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.
Hangileriyle karışabilir
Kaba bitki örtüsü ve dağınık küçük çalıları olan açık, otlak yerlerde ürer: meralarda, taşkın çayırlarında, bataklıklarda ve fundalıklarda. Besin aramak ve ötmek için en az birkaç yüksek tüneğe, bir çalıya, uzun otlara ya da bir çit direğine ihtiyaç duyar. Gürcistan'da temmuzda Zekari Geçidi'nde görülmüştür. Kışı Sahra'nın güneyinde, tropikal Afrika'nın açık alanlarında geçirir.
Çayır taşçalanı haritası herkese açık iNaturalist gözlemlerini birleştirir. Bölgeler, bölgelere göre kayıt tablosundan alınır; durum sütunu yeterli kaydı olan bölgeleri kaydı az olan bölgelerden ayırır. Kayıt sayısı gözlem yoğunluğunu yansıtır, popülasyon yoğunluğu değildir. Yeterli kaydı olan dokuz bölge var: Mtsheta-Mtianeti, Acara, Samtshe-Cavaheti, Şida Kartli, Samegrelo-Zemo Svaneti, Abhazya, Kvemo Kartli, Kaheti ve Tiflis.
Veri: Reptiles.ge + iNaturalist · Metodoloji
- Arazi gözlemi
- Aynı yerde birkaç kayıt
- Fotoğraf kaydı
- Kayıt bulunan bölge
Böcekçildir. Yüksek bir yere tüner, bekler ve yerdeki bir böceğe ya da başka küçük bir omurgasıza dalar. Böcekler, kelebekler, tırtıllar ve çekirgelerin yanında solucan, salyangoz ve örümcek de yer. Sonbaharda meyve de yer.
Uzun mesafeli bir göçmendir. Avrupa'ya nisan sonuyla mayıs ortası arasında gelir, ağustos ortasıyla eylül ortası arasında ayrılır. Yalnız yaşayan bir kuştur, ama sonbaharda bazen küçük aile grupları halinde dolaşır. Erkek nisandan temmuza kadar bir çalıdan, çitten ya da telden öter. Ötüşüne en az 12 başka kuş türünün ifadelerini katar. Yuvayı yalnızca dişi, yerde, sık ve alçak bitkilerin arasında, çoğu zaman bir çalının dibinde yapar. 4–7 yumurta bırakır ve 11–14 gün kuluçkaya yatar. Yavruları iki ebeveyn birlikte besler. Yavrular 10–14 gün sonra, henüz uçamazken yuvadan ayrılır ve 17–19 günlükken uçmaya başlar. Kısa ömürlüdür: genellikle iki yıl kadar yaşar, doğada bilinen en yaşlı kuş beş yılı biraz aşmıştır.
Dünyada çayır taşçalanının nesli tükenme riski düşük olarak değerlendirilir (LC, 2016). Batı Avrupa'da azalmasının başlıca nedeni, yuvaları yok eden silaj için ot biçimidir. Yuvaları hayvanlar da çiğner. Gürcistan'ın ulusal değerlendirmesinde (2021) burada da riski düşük (LC), sayısı ise kararlıdır.
Pavel Shukov · Natalia Bulbulashvili · Attila Steiner · Hoiman · lzazadze · Oscar Hazell · maghielv · Floyd E. Hayes · Nikita Tiunov
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Evet. Gürcistan'da ürer, ilkbahar ve sonbaharda göç sırasında da görülür. Kışı burada geçirmez: tropikal Afrika'ya uçar. Yazın Zekari Geçidi'nde de görülmüştür.
Çayır taşçalanının iki cinsiyetinde de belirgin açık renkli bir kaş vardır, taşkuşu erkeğinin ise başı siyah, yakası beyazdır. Taşkuşu dişisine benzer, ama çayır taşçalanının karnı daha beyaz, kanat uçları daha uzundur. Kaş açıkça görünüyorsa bu bir çayır taşçalanıdır.
Dağınık çalıları olan açık, otlak yerlerde: meralarda, taşkın çayırlarında, bataklıklarda ve fundalıklarda. Besin aradığı yüksek tüneklere ihtiyaç duyar. Kışı tropikal Afrika'da geçirir.
Çoğunlukla böcekleri: böcekler, kelebekler, tırtıllar ve çekirgeler. Solucan, salyangoz ve örümcek de yer, sonbaharda meyve de. Bir çalıdan ya da direkten gözler ve yere dalar.
Yere, sık ve alçak bitkilerin arasına, çoğu zaman bir çalının dibine. Dişi 4–7 yumurta bırakır. Yavrular uçmayı öğrenmeden yuvadan ayrılır ve otların arasına saklanır. Bu yüzden üreme döneminde biçme ve hayvanlar onun için başlıca tehlikedir.
Hayır, insanlar için zararsızdır. Dünyada nesli tükenme riski düşüktür (LC, 2016). Gürcistan'ın ulusal değerlendirmesinde (2021) burada da riski düşük (LC), sayısı kararlıdır. Otların arasında bulduğunuz yuvaya dokunmayın.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.





















