Saka kuşu
Carduelis carduelis
Tom Heijnen · საგარეჯო, კახეთი Gürcistan saha fotoğrafı
Temel bilgiler bir bakışta
- Boyut
- 12–13 cm
- Beslenme
- Küçük tohumlar; yavrular için böcek
- Gürcistan'daki durumu
- Yıl boyu yerleşik, ürer
- Yaşam alanı
- Bahçeler, parklar, orman kenarları
- Familya
- Fringillidae
- Koruma
- Asgari endişe
Saka kuşunun (Carduelis carduelis) kırmızı yüzü ve siyah kanadındaki sarı bant, onu başka bir kuşla karıştırmayı zorlaştırır. Gürcistan'da yıl boyu yerleşik ve ürer, göç sırasında da görülür. Açık, kısmen ağaçlık alanları, şehir bahçelerini ve parkları seçer. Küçük tohumlarla, özellikle devedikeni ve diğer dikenli bitkilerin tohumlarıyla beslenir. Yaz sonunda devedikeni başlarına konmuş küçük kuşlar görürseniz, kanattaki sarı bandı arayın.
Tanıma
Saka kuşu nasıl tanınır
12–13 cm boyunda küçük bir kuştur. Erişkinlerin yüzü kırmızı, başı siyah-beyaz, siyah kanadında geniş sarı bir bant vardır. Bu bant özellikle uçuşta iyi görünür, bu yüzden onu uzaktan da tanıyabilirsiniz.

Boyu 12–13 cm, kanat açıklığı 21–25 cm, ağırlığı 14–19 g'dır. Erişkinlerin yüzü kırmızı, başı siyah-beyaz, sırtı sıcak kahverengi, alt tarafı beyazdır; böğürlerde ve göğüste devetüyü lekeler bulunur. Kanatlar siyahtır ve geniş sarı bir bant taşır; kuyruk siyah, kuyruk sokumu beyazdır.
Erkek ve dişi birbirine çok benzer. Erkeğin kırmızı maskesi daha büyük ve koyudur, gözün arkasına kadar uzanır; omuz tüyleri siyahtır. Dişinin kırmızısı gözü geçmez, omzu kahverengidir. Bu farkı görmek için kuşa yakından bakmanız gerekir.
Gençlerin başı düz renkli, sırtı daha gridir ve henüz kırmızı yüzleri yoktur. Yine de kanattaki sarı banttan kolayca tanınırlar. Gaga uzun, sivri ve fildişi rengindedir, kuyruk çataldır.
Renk
Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.
Açık, kısmen ağaçlık ovaları seçer: seyrek ormanlar, orman kenarları, meyve bahçeleri, parklar ve yabani otlu tarlalar. Yayılış alanının ılıman kesiminde yerinde kalır, soğuk bölgelerdeki kuşlar ise kışın ayrılır. Gürcistan'da gözlemlerin çoğu Tiflis, Mtsheta-Mtianeti, Kvemo Kartli, Kaheti ve Şida Kartli'den gelir. Samtshe-Cavaheti, Abhazya, Acara ve Samegrelo-Zemo Svaneti'den de çok gözlem vardır. Ağaç, çalı ve yabani ot bulunan yerlerde şehirlerde de sık görülür.
Saka kuşu haritası herkese açık iNaturalist gözlemlerini birleştirir. Bölgeler, bölgelere göre kayıt tablosundan alınır; durum sütunu yeterli kaydı olan bölgeleri kaydı az olan bölgelerden ayırır. Dokuz bölgede yeterli kayıt var: Tiflis, Mtsheta-Mtianeti, Kvemo Kartli, Kaheti, Şida Kartli, Samtshe-Cavaheti, Abhazya, Acara ve Samegrelo-Zemo Svaneti. Kayıt sayısı gözlem yoğunluğunu yansıtır, popülasyon yoğunluğu değildir.
Veri: Reptiles.ge + iNaturalist · Metodoloji
- Arazi gözlemi
- Aynı yerde birkaç kayıt
- Fotoğraf kaydı
- Kayıt bulunan bölge
Başlıca küçük tohumlarla beslenir: devedikeni ve peygamber çiçeği. Uzun ve sivri gagasıyla tohumları başka kuşların ulaşamadığı yerlerden çıkarır. Yavrular önce tohum ve böcek karışımıyla beslenir, büyüdükçe böceklerin payı azalır. Kışın sürü hâlinde dolaşır ve sık sık yemliklere gelir.
Gürcistan'da yıl boyu görülür. Her aydan gözlem vardır; en çok nisan–mayısta, en az aralıkta. Üreme dönemi dışında sürüler hâlinde uçar; kışın bir sürüde 40'a kadar, bazen daha fazla kuş toplanır. Ötüşü gümüşsü, çınlayan bir cıvıltı ve trillerden oluşur. Yuvayı dişi tek başına, genellikle bir haftada yapar; erkek ona eşlik eder. Küçük ve sıkı yuva, yerden birkaç metre yüksekte, sallanan bir dalın ucunda yaprakların arasına gizlenir. Yosun ve likenden yapılır, içi devedikeni tüyüyle döşenir ve dallara örümcek ağıyla tutturulur. 4–6 yumurta bırakır; dişi bunları 11–13 gün kuluçkaya yatırırken erkek onu besler. Yavrular yuvayı 13–18 günde terk eder. Yılda iki, bazen üç kez ürer.
Dünya genelinde saka kuşunun nesli tükenme riski düşük olarak değerlendirilir (LC, 2019). Gürcistan'ın ulusal değerlendirmesinde de (2021) LC kategorisindedir ve sayısı istikrarlı kabul edilir. Buradaki varlığı fotoğraflar ve halkalama verileriyle doğrulanmıştır. Renkleri ve hoş ötüşü nedeniyle pek çok yerde kafeste beslenir. 19. yüzyıl Britanya'sında her yıl binlercesi satış için yakalanırdı. Yakalanma ve açık, yabani otlu alanların yok olması onun için tehdittir.
Tom Heijnen · Nikita Tiunov · Nikoloz Donadze · Irina Kalashnikova
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Evet. Gürcistan'da yıl boyu yerleşik ve ürer, göç sırasında da görülür. Her aydan gözlem vardır. En sık, ötüp ürediği nisan–mayısta görülür.
Meyve bahçelerinde, parklarda, orman kenarlarında ve yabani otlu tarlalarda. Gözlemlerin çoğu Tiflis, Mtsheta-Mtianeti, Kvemo Kartli, Kaheti ve Şida Kartli'den gelir. Kışın sürü hâlinde dolaşır, bu yüzden onu devedikeni olan yerlerde arayın.
Kırmızı yüzünden, siyah-beyaz başından ve siyah kanattaki geniş sarı banttan. Sırtı kahverengi, alt tarafı beyazdır. Gençlerde kırmızı yüz yoktur ama sarı bant vardır. Bu bant uçuşta uzaktan görünür.
Boyu 12–13 cm, kanat açıklığı 21–25 cm, ağırlığı 14–19 g'dır. Boyca pek çok başka ispinoza benzer, bu yüzden boyuna değil renklerine bakın.
Başlıca küçük tohumlar: devedikeni ve peygamber çiçeği. Uzun gagasıyla çiçek başının derinindeki tohumlara ulaşır. Yavrularını tohum ve böcekle besler. Kışın yemliklere de gelir.
Genellikle iki, bazen üç kez. Dişi 4–6 yumurta bırakır ve 11–13 gün kuluçkaya yatar. Yavrular yuvayı 13–18 günde terk eder. Yuva bir dalın ucunda yapraklar arasına gizlenir, bu yüzden bulursanız dala dokunmayın.
İnsanlar için zararsızdır. Dünya genelinde riski düşük olarak değerlendirilir (LC, 2019); Gürcistan'ın ulusal değerlendirmesinde de LC'dir ve sayısı istikrarlıdır. Pek çok yerde kafeste beslenir, ama yabani saka kuşunu yakalamayın.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.




















