Dere düdükçünü
Actitis hypoleucos
Alexander Abuladze · წყალტუბო, იმერეთი Gürcistan saha fotoğrafı
Temel bilgiler bir bakışta
- Boyut
- 18–20 cm, kanat açıklığı 32–35 cm; 40–80 g
- Beslenme
- Böcekler, örümcekler, yumuşakçalar, kabuklular, solucanlar
- Gürcistan'daki durum
- Üreyen, göçmen, kış ziyaretçisi
- Kaydedilen bölgeler
- Kvemo Kartli; Abhazya; Şida Kartli; Mtsheta-Mtianeti; Acara; Tiflis; Samegrelo-Zemo Svaneti; Samtshe-Cavaheti
- Yaşam alanı
- Nehir kıyıları, göller, barajlar, deniz kıyısı
- Familya
- Scolopacidae
- Koruma
- Dünyada LC (2025); Gürcistan'da LC (2024)
Dere düdükçünü kıyıda ya da sığ suda yürür, her adımda kuyruğunu ve başını sallar. Suyun üzerinde alçaktan, gergin ve sık kanat çırpışlarıyla uçar. Boyu 18–20 cm, kanat açıklığı 32–35 cm, ağırlığı 40–80 g'dır. Üstü grimsi kahverengi, altı beyazdır; bacakları kısa ve koyu sarımsı, gagası dipte açık, uçta koyudur. İnsanlar için tehlikeli değildir. Taşlık bir nehir kıyısında kuyruğunu durmadan sallayan ve ürkünce suyun üzerinden alçaktan uçup giden küçük bir kuş görürseniz büyük olasılıkla dere düdükçünüdür. 2024 Gürcistan kontrol listesinde üreyen, göçmen ve kış ziyaretçisi olarak yer alır. Gürcistan'da kayıtların neredeyse tamamı mart ile eylül arasındadır, en çoğu nisanda ve temmuz-ağustosta. Deniz kıyısından Kazbegi dağlarına kadar sekiz bölgede, en sık Kvemo Kartli'de, Kumisi Gölü'nde görülür. Hem dünyada hem Gürcistan'da Asgari Endişe (LC) kategorisindedir.
Tanıma
Dere düdükçünü nasıl tanınır
Üstü grimsi kahverengi, karnı beyaz, bacakları kısa ve koyu sarımsı küçük bir kıyı kuşudur. Yürürken kuyruğunu ve başını durmadan sallar. Suyun üzerinde alçaktan, gergin ve sık kanat çırpışlarıyla uçar.
Üstü grimsi kahverengi, altı beyazdır. Bacakları kısa ve koyu sarımsı, gagası dipte açık, uçta koyudur. Boyu 18–20 cm, kanat açıklığı 32–35 cm, ağırlığı 40–80 g'dır.
Kış tüylüğünde daha donuktur; kanatlarındaki çizgiler daha belirgindir ama yine de yalnızca yakından görülür. Gençlerin üstü daha yoğun çizgili, kanat tüylerinin kenarları devetüyü renklidir.
Yiyeceğini kıyıda ya da sığ suda gözüyle arar. Genellikle tek başına ya da küçük gruplar halinde dolaşır, başka türlerin sürülerine nadiren katılır. Geceleri bazen 100'den fazla kuş birlikte tüner.
Renk
Renk örnekleri temsilidir. Türü yalnızca renge göre belirlemeyin.
Hangileriyle karışabilir
Üreme döneminde hızlı akan nehirlerin çakıllı, kumlu ya da kayalık kıyılarını, ayrıca küçük göletleri, barajları, temiz göl kıyılarını ve korunaklı taşlık ya da kumlu deniz kıyılarını tercih eder. Çoğu zaman kuru çayırlarda da beslenir. Deniz seviyesinden 4.000 m'ye kadar görülür. Kışın çok çeşitli yerlerde bulunur: su birikintilerinde, hendeklerde, nehir kıyılarında, limanlarda ve atık su arıtma havuzlarında. Büyük çamur düzlüklerinden kaçınır. Gürcistan'da kayıtların çoğu Kvemo Kartli'den, Kumisi Gölü'nden ve Gardabani Belediyesi'nden gelir. Abhazya'da Gagra'da, İnkit Gölü'nde ve Oçamçire'de, Şida Kartli'de Nadarbazevi Gölü'nde ve Mtsheta-Mtianeti'de Kazbegi ve Duşeti belediyelerinde sık görülür. Acara'da Batum yakınında ve Çoruh Deltası'nda, Tiflis'te Lisi Gölü'nde ve Eski Tiflis'te, Samegrelo-Zemo Svaneti'de ve Samtshe-Cavaheti'de, Ninotsminda Belediyesi'nde de bulunur. Kaheti, Guria, İmereti ve Raça-Leçhumi'den tek tük kayıtlar vardır.
Dere düdükçünü haritası herkese açık iNaturalist gözlemlerini birleştirir. Bölgeler, bölgelere göre kayıt tablosundan alınır; durum sütunu yeterli kaydı olan bölgeleri kaydı az olan bölgelerden ayırır. Kayıt sayısı gözlem yoğunluğunu yansıtır, popülasyon yoğunluğu değildir. Sekiz bölgede yeterli kayıt var: Kvemo Kartli, Abhazya, Şida Kartli, Mtsheta-Mtianeti, Acara, Tiflis, Samegrelo-Zemo Svaneti ve Samtshe-Cavaheti.
Veri: Reptiles.ge + iNaturalist · Metodoloji
- Arazi gözlemi
- Aynı yerde birkaç kayıt
- Fotoğraf kaydı
- Kayıt bulunan bölge
Böcekler ve larvalarıyla, örneğin kın kanatlılar ve sineklerle, ayrıca örümcekler, yumuşakçalar, salyangozlar, kabuklular ve solucanlarla beslenir. Bazen kurbağa, iribaş ve küçük balık da yakalar, tohum da yer. Yiyeceğini yerde ya da sığ suda gözüyle arayıp toplar, böcekleri bazen havada da yakalar.
Tam göçmendir: geceleri geniş bir cephe halinde, çölleri ve dağları aşarak yol alır. Batı Afrika'da kışlayan Avrupa kuşları temmuz ortasından ağustosa kadar, gençler bir ay sonra ayrılır ve mart sonundan nisana kadar geri döner. Az sayıda kuş kışı daha kuzeyde, örneğin Akdeniz'de geçirir. Bazı gençler yazı da kışlama alanlarında geçirir. Mayıstan hazirana kadar, birbirinden 60–70 m uzakta tek çiftler halinde ürer. Yuva, tatlı suya yakın, yerde bitkilerle döşenmiş ve çoğu zaman çalılar arasında iyi gizlenmiş bir çukurdur. Dişi genellikle 4 yumurta bırakır, kuluçka yaklaşık üç hafta sürer. Tehlike anında yavrular ebeveynin gövdesine tutunabilir ve ebeveyn onları güvenli bir yere taşıyabilir.
Dere düdükçünü dünyada Asgari Endişe (LC, 2025) kategorisindedir. 2021 tahminine göre ergin kuş sayısı 3.230.000–5.190.000'dir; Avrupa'da 1.030.000–1.490.000 çift vardır ve eğilim durağandır. Avrupa'da sayı üç kuşak boyunca pek değişmemiştir. Ciddi bir tehditle karşı karşıya değildir. Yer yer nehir kıyılarında gezginlerin ve balıkçıların rahatsız etmesi üremeye zarar verir. Gürcistan'da Asgari Endişe (LC, 2024) kategorisindedir.
Alexander Abuladze · granzh26 · Nastya Klimova · natalia1704 · Katia Setrinen · Donsky · Dmitry Ivanov · Nikita Tiunov
İlgili rehberler
İlgili sayfalarla devam edin
Evet. 2024 Gürcistan kontrol listesinde üreyen, göçmen ve kış ziyaretçisi olarak yer alır. Çoğunlukla marttan eylüle kadar, en sık nisanda ve temmuz-ağustosta görülür.
Neredeyse her nehirde ve gölde. En sık Kumisi Gölü'nde, Gardabani Belediyesi'nde ve Nadarbazevi Gölü'nde. Gagra'da, İnkit Gölü'nde, Batum yakınında, Tiflis'te ve Kazbegi Belediyesi'nde de görülür.
Karnı beyaz, bacakları kısa ve sarımsı, küçük, grimsi kahverengi bir kuştur. Yürürken kuyruğunu ve başını durmadan sallar, uçarken suyun üzerinden alçaktan, gergin ve sık kanat çırpışlarıyla gider.
Boyu 18–20 cm, kanat açıklığı 32–35 cm, ağırlığı 40–80 g'dır.
Böcekler ve larvalar, örümcekler, yumuşakçalar, kabuklular ve solucanlar, bazen kurbağa, iribaş, küçük balık ve tohumlar. Yiyeceğini kıyıdan ve sığ sudan toplar.
Mayıstan hazirana kadar, tatlı suya yakın tek çiftler halinde. Yuva, yerde bitkilerle döşenmiş, çoğu zaman çalılar arasında gizlenmiş bir çukurdur. Dişi genellikle 4 yumurta bırakır, kuluçka yaklaşık üç hafta sürer.
İnsanlar için zararsızdır. Hem dünyada hem Gürcistan'da Asgari Endişe (LC) kategorisindedir, sayısı durağandır. Yaralı bir kuş bulursanız 112'yi ya da çevre koruma servisini arayın.
Kaynaklar
Bu profilin kaynakları
Tür profilleri hakemli literatür ve yerleşik biyoçeşitlilik veritabanlarından derlenir; yeni taksonomik ve koruma verileri geldikçe gözden geçirilir.
Reptiles.ge yayın kurulu tarafından, burada listelenen kaynaklara göre hazırlandı.
