წყლის ანკარა
უშხამო, ნახევრადწყლის გველი კუბიკურ ლაქებით — მდინარეების, ტბებისა და ნაპირების მკვიდრი; უვნებელია.
მიმოხილვა
ვინ არის წყლის ანკარა?
წყლის ანკარა (Natrix tessellata) ანკარასებრთა ოჯახის უშხამო, ნახევრადწყლის გველია. გავრცელებულია ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევრაზიის დიდ ნაწილზე — იტალიიდან და ჩეხეთიდან ყირგიზეთამდე, უკრაინიდან ირანამდე. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული და თითქმის ყველა ხელმისაწვდომ წყლის ჰაბიტატს იკავებს; ვერტიკალურად დასავლეთში დაახლოებით 0–600 მ, აღმოსავლეთში — 900 მ-მდე, იშვიათად 1,100 მ-მდე. ზურგზე აქვს მუქი კვადრატული ლაქების „კუბიკური“ ნახატი, მუცელი ხშირად ყვითელი ან ნარინჯისფერია შავი წერტილებით — აქედან მოდის ინგლისური სახელი dice snake. IUCN-ის მიხედვით ნაკლებად საფრთხის ქვეშაა (Least Concern).
ჰაბიტატი
მდინარეები, ტბები
სიგრძე
დაახლ. 1–1.3 მ
შხამი
არა — უვნებელი
კონსერვაცია
ნაკლ. საფრთხე (LC)
სიმაღლე
0–1,100 მ
ოჯახი
Colubridae
ბიოლოგია
კვება, ქცევა და გამრავლება
კვება
ძირითადად თევზებით იკვებება; აგრეთვე ამფიბიებით — ბაყაყებით, გომბეშოებითა და ლიფსიტებით. მსხვერპლს ცოცხლად ყლაპავს. ნადირობს წყალში და ნაპირთან; ერთ-ერთი ყველაზე წყლისმოყვარე გველია ევროპაში.
ქცევა
აქტიურია თბილ სეზონზე; ზამთრობს ოქტომბრიდან აპრილამდე მშრალ სოროებსა და ნაპრალებში წყალთან ახლოს. შეწყვილება ჩვეულებრივ მარტ–მაისშია — ამ დროს შეიძლება ჯგუფებად შეიკრიბონ. კვერცხისმდებია: ივლისში დებს დაახლოებით 10–30 კვერცხს ტენიან ადგილას (ნიადაგი, დამპალი მცენარეულობა, ქვის ღობეები); ნაშიერები იჩეკებიან სექტემბრის დასაწყისში. საფრთხისას გამოყოფს უსიამოვნო სუნის მქონე სეკრეტს კლოაკიდან ან „თამაშობს მკვდარს“ (თანატოზი).
კონსერვაცია
IUCN Red List-ის მიხედვით ნაკლებად საფრთხის ქვეშაა (Least Concern). საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული და ადგილობრივად ჩვეულებრივია. გლობალურად სტაბილურად ფასდება, თუმცა ზოგ რეგიონში (მაგ. ჩეხეთი — კრიტიკულად საფრთხეში) ჰაბიტატის განადგურება, დაბინძურება და ინვაზიური მტაცებლები ადგილობრივ პოპულაციებს ამცირებს.
გალერეა
წყლის ანკარა ფოტოებში
საინტერესო ფაქტები
რა უნდა იცოდე
- 01
უშხამოა — ადამიანისთვის უვნებელი; საფრთხისას სუნიან სეკრეტს გამოყოფს ან „მკვდარს თამაშობს“.
- 02
მუცელზე შავი ლაქები კამათლის წერტილებს ჰგავს — აქედან მოდის ინგლისური სახელი dice snake.
- 03
საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული და თითქმის ყველა ტიპის წყლის ჰაბიტატში გვხვდება.
- 04
დიეტის უმეტესობა თევზია; ამფიბიებსაც იჭერს — ერთ-ერთი ყველაზე წყლისმოყვარე გველია რეგიონში.
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები წყლის ანკარა-თან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
არა — უშხამოა და ადამიანისთვის უვნებელია. საფრთხისას შეიძლება უსიამოვნო სუნის სეკრეტი გამოყოს ან „მკვდარი“ თამაშობდეს, მაგრამ რეალურ საფრთხეს არ წარმოადგენს.
თითქმის მთელ ქვეყანაში — მდინარეებთან, ტბებთან, ნაკადულებსა და სხვა წყლის ჰაბიტატებთან. დასავლეთში ჩვეულებრივ 600 მ-მდე, აღმოსავლეთში — 900 მ-მდე; იშვიათად 1,100 მ-მდეც აღინიშნება.
წყლის ანკარას აქვს კუბიკური/შახმატური ლაქები და უფრო მჭიდროდაა მიბმული წყალთან; საქართველოში უფრო ხშირია ნახევრადმშრალ ადგილებში. ჩვეულებრივი ანკარა (Natrix natrix) ხშირად ყვითელ „საყელოს“ ატარებს თავის უკან და უფრო ნოტიო ჰაბიტატებს ანიჭებს უპირატესობას.
ძირითადად თევზებს; აგრეთვე ბაყაყებს, გომბეშოებსა და ლიფსიტებს. მსხვერპლს ცოცხლად ყლაპავს და ხშირად წყალში ნადირობს.
კვერცხისმდებია. შეწყვილება მარტ–მაისშია; ივლისში დებს დაახლოებით 10–30 კვერცხს, ნაშიერები იჩეკებიან სექტემბრის დასაწყისში.